Orzeczenie · 2026-07-23

I SA/Rz 25/26Odliczenie VAT materiały budowlane fikcyjne faktury

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2026-07-23
NSAPodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonyodliczenie VATmateriały budowlaneusługi najmu pracownikówfikcyjne fakturynierzetelne fakturyczynności opodatkowaneOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę M. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 roku. Sprawa dotyczyła kwestionowania przez organy podatkowe prawa do odliczenia podatku naliczonego. DIAS zakwestionował odliczenie VAT naliczonego z faktur wystawionych przez "P" Sp. jawna na materiały budowlane, uznając, że tylko w niewielkiej części miały one związek z czynnościami opodatkowanymi podatnika. Zakwestionowano również faktury od firmy "I" Sp. z o.o. dotyczące najmu pracowników, uznając je za fikcyjne i niedokumentujące rzeczywistych transakcji. Dodatkowo, stwierdzono dwukrotne odliczenie VAT z faktury od firmy "H" sp. z o.o. oraz nabycie paneli ogrodzeniowych i baterii podtynkowych, które nie były związane z czynnościami opodatkowanymi. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Potwierdził, że podatnik nie wykazał, iż zakupione materiały budowlane od firmy "P" zostały rzeczywiście wykorzystane do czynności opodatkowanych. W odniesieniu do faktur od firmy "I" Sp. z o.o., sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły ich nierzetelność na podstawie analizy zeznań pracowników, dowodów dotyczących ich zatrudnienia w innych miejscach oraz braku uzasadnienia ekonomicznego dla najmu pracowników. Sąd podkreślił, że art. 2a Ordynacji podatkowej dotyczy wykładni przepisów, a nie ustaleń faktycznych, a wątpliwości w sprawie zostały usunięte przez organy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT naliczonego, weryfikacja rzetelności faktur, związek nabyć z czynnościami opodatkowanymi, fikcyjność transakcji, zasady prowadzenia kontroli podatkowej i postępowania dowodowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z nabyciem materiałów budowlanych i usług najmu pracowników. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być specyficzna dla okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie materiałów budowlanych, jeśli nie zostały one w całości wykorzystane do czynności opodatkowanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W tym przypadku nie wykazano, że wszystkie zakupione materiały zostały wykorzystane do czynności opodatkowanych.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że prawo do odliczenia VAT naliczonego wynika z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i wymaga, aby towary i usługi były wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Podatnik musi wykazać, że zakupione materiały zostały rzeczywiście użyte w działalności opodatkowanej. W tej sprawie nie udowodniono wykorzystania wszystkich zakupionych materiałów budowlanych.

Czy faktury dokumentujące najem pracowników od firmy "I" Sp. z o.o. mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego, jeśli organy podatkowe uznały je za fikcyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły nierzetelność faktur od firmy "I" Sp. z o.o. na podstawie analizy zeznań pracowników, dowodów dotyczących ich zatrudnienia w innych miejscach oraz braku uzasadnienia ekonomicznego dla najmu pracowników. Stwierdzono, że faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych.

Czy dwukrotne odliczenie podatku naliczonego z tej samej faktury jest dopuszczalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dwukrotne odliczenie podatku naliczonego z tej samej faktury jest naruszeniem przepisów.

Uzasadnienie

Organ podatkowy stwierdził, że podatnik dwukrotnie odliczył podatek naliczony z faktury nr [...] z 27.09.2019 r., co stanowi naruszenie art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.

Czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych na podstawie wszczęcia śledztwa karnego skarbowego jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wszczęcie śledztwa nie miało charakteru instrumentalnego i służyło celom stwierdzenia przesłanek odpowiedzialności karnej.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy uznał, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku ze wszczęciem śledztwa, ponieważ nie można było przyjąć, że miało ono służyć jedynie przedłużeniu terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie.

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego, w tym sumę kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika.

o.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

o.p. art. 70c

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 193 § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Określa skutki nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych.

o.p. art. 2a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.

o.p. art. 121

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie materiałów budowlanych od firmy "P" Sp. jawna nie zostało w całości wykorzystane do czynności opodatkowanych. • Faktury od firmy "I" Sp. z o.o. dotyczące najmu pracowników są fikcyjne i nie dokumentują rzeczywistych transakcji. • Dwukrotne odliczenie podatku naliczonego z faktury od firmy "H" sp. z o.o. stanowi naruszenie przepisów. • Nabycie paneli ogrodzeniowych i baterii podtynkowych nie było związane z czynnościami opodatkowanymi. • Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę materiału dowodowego. • Zarzut naruszenia art. 120 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2, art. 7 i art. 64 Konstytucji RP poprzez prowadzenie postępowania zakładającego odpowiedzialność zbiorową. • Zarzut naruszenia art. 193 § 2-6 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie ksiąg podatkowych za nierzetelne. • Zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a ustawy o VAT w związku z art. 168 Dyrektywy 2006/112/EWG poprzez nieuzasadnione pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego. • Zarzut naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców poprzez brak uwzględnienia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie naruszyły prawa dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych w tych aspektach sprawy, które w ich ocenie maja kluczowe znaczenie do oceny prawa podatnika do skorzystania z uprawnienia z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. • Po pierwsze muszą to być towary lub usługi rzeczywiście nabyte, a więc wynikające z faktur charakteryzujących się prawidłowością materialną ( rzetelnych ) opiewających na rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. • Nie będzie zatem wystarczające zakupienie towarów lub usług przez podatnika czynnego VAT w sytuacji, gdy prowadzi on określony rodzaj działalności gospodarczej, nawet jeżeli zazwyczaj służą one w działalności przez niego wykonywanej, gdy nie zostały one do takiej działalności rzeczywiście wykorzystane. • Organy podjęły wszystkie czynności dowodowe jakie miały znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasada prawdy materialnej. • Nie stoi temu na przeszkodzie treść art. 2a ordynacji podatkowej jako odnosząca się do wykładania na korzyść podatnika treści przepisów, nie zaś dokonywania ustaleń faktycznych.

Skład orzekający

Małgorzata Niedobylska

przewodniczący

Jacek Boratyn

członek

Jarosław Szaro

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT naliczonego, weryfikacja rzetelności faktur, związek nabyć z czynnościami opodatkowanymi, fikcyjność transakcji, zasady prowadzenia kontroli podatkowej i postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z nabyciem materiałów budowlanych i usług najmu pracowników. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być specyficzna dla okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od materiałów budowlanych i usług, a także kwestii fikcyjnych faktur, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Uzasadnienie sądu szczegółowo omawia kryteria oceny rzetelności transakcji.

“Czy materiały budowlane kupione "na zapas" można odliczyć od VAT? Sąd wyjaśnia, kiedy organy mają rację.”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst