I SA/Po 822/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zwrotu oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2015 rok. Spółka domagała się oprocentowania od dnia powstania nadpłaty (9 grudnia 2020 r.) do dnia zapłaty. Organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta) wypłacił oprocentowanie od 29 grudnia 2021 r., ale odmówił za okres wcześniejszy, uznając, że nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że przedawnienie zobowiązania podatkowego, będące podstawą uchylenia decyzji, wynikało z okoliczności niezależnych od organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że opieszałość organu w wszczęciu i prowadzeniu postępowania, która doprowadziła do przedawnienia zobowiązania podatkowego przed wydaniem ostatecznej decyzji, stanowi przyczynienie się organu do powstania przesłanki uchylenia decyzji. W związku z tym, spółce przysługuje oprocentowanie nadpłaty od dnia jej powstania, zgodnie z art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że instytucja oprocentowania nadpłaty ma charakter kompensacyjny i służy wynagrodzeniu szkód poniesionych przez podatnika w wyniku nierzetelnie prowadzonego postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'przyczynienia się organu podatkowego do powstania przesłanki uchylenia decyzji' w kontekście przedawnienia zobowiązania podatkowego i prawa do oprocentowania nadpłaty.
Dotyczy specyficznej sytuacji opieszałości organu prowadzącej do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opieszałość organu podatkowego w prowadzeniu postępowania, skutkująca przedawnieniem zobowiązania podatkowego, może być uznana za przyczynienie się organu do powstania przesłanki uchylenia decyzji w rozumieniu art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opieszałość organu w wszczęciu i prowadzeniu postępowania, która doprowadziła do przedawnienia zobowiązania podatkowego przed wydaniem ostatecznej decyzji, stanowi przyczynienie się organu do powstania przesłanki uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć przedawnienie jest okolicznością obiektywną, to sposób prowadzenia postępowania przez organ, w tym wybór daty jego wszczęcia, powinien być oceniany pod kątem przyczynienia się do zaistnienia tej przesłanki. Zwłoka organu w wydaniu decyzji wymiarowej, która doprowadziła do przedawnienia zobowiązania przed rozpatrzeniem odwołania, narusza zasady zaufania i szybkości postępowania, a tym samym stanowi przyczynienie się organu do uchylenia decyzji.
Jaki jest charakter prawny oprocentowania nadpłaty podatku od nieruchomości i jakie są przesłanki jego naliczania od dnia powstania nadpłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Oprocentowanie nadpłaty ma charakter kompensacyjny i służy wynagrodzeniu szkód poniesionych przez podatnika w związku z pozbawieniem możliwości korzystania z jego środków pieniężnych, które zostały pobrane na skutek nierzetelnie prowadzonego postępowania. Zgodnie z art. 78 § 3 pkt 1 O.p., oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty, jeżeli organ podatkowy przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że oprocentowanie nadpłaty ma na celu niwelowanie negatywnych skutków ekonomicznych związanych z brakiem możliwości dysponowania przez podatnika nienależnie wpłaconymi kwotami, pełniąc funkcję odszkodowawczą.
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 78 § § 1 i 3 pkt 1 i 2
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 77 § § 1 pkt 1 i 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 125 § § 1
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opieszałość organu w wszczęciu i prowadzeniu postępowania podatkowego, skutkująca przedawnieniem zobowiązania, stanowi przyczynienie się organu do powstania przesłanki uchylenia decyzji. • Niewydanie przez organ decyzji wymiarowej w terminie umożliwiającym jej ostateczność przed upływem terminu przedawnienia jest naruszeniem zasad zaufania i szybkości postępowania. • Instytucja oprocentowania nadpłaty ma charakter kompensacyjny i służy naprawieniu szkody poniesionej przez podatnika w wyniku nierzetelnie prowadzonego postępowania.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązania podatkowego jest okolicznością obiektywną i niezależną od organu podatkowego, a zatem organ nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji. • Zwrot nadpłaty został wykonany niezwłocznie po otrzymaniu orzeczenia organu odwoławczego, co spełnia wymogi formalne.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca odwołuje się do przyczynienia się do "powstania przesłanki" uchylenia decyzji, a nie samego uchylenia. • Nie chodzi więc o to, co było podstawą samego uchylenia decyzji, np. przedawnienie, lecz o to, co doprowadziło do zaistnienia takiej podstawy. • Działania organów podatkowych prowadzące do przedawnienia zobowiązania podatkowego muszą być przedmiotem oceny z punktu widzenia przyczynienia się do uchylenia decyzji. • Oprocentowanie nadpłaty podatku stanowi naprawienie szkody w zakresie utraconych korzyści (lucrum cessans). • Za naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych z art. 121 § 1 O.p. oraz zasady szybkości postępowania z art. 125 § 1 O.p. należy uznać takie działania, które polegają na wszczynaniu postępowania tuż przed upływem przedawniania zobowiązania podatkowego...
Skład orzekający
Izabela Kucznerowicz
przewodniczący sprawozdawca
Karol Pawlicki
członek
Michał Ilski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przyczynienia się organu podatkowego do powstania przesłanki uchylenia decyzji' w kontekście przedawnienia zobowiązania podatkowego i prawa do oprocentowania nadpłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opieszałości organu prowadzącej do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak opieszałość organów administracji może prowadzić do negatywnych konsekwencji finansowych dla podatników, a sąd administracyjny staje w ich obronie, interpretując przepisy na ich korzyść.
“Opieszałość urzędu kosztuje: Sąd przyznał oprocentowanie nadpłaty podatku po latach zwłoki.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.