Orzeczenie · 2014-04-16

I SA/Po 670/13Prawo pomocy zwolnienie kosztow sadowych adwokat

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2014-04-16
NSAPodatkoweWysokawsa
zaległości podatkoweumorzenieOrdynacja podatkowaprzedawnienieinteres podatnikainteres publicznyVATpodatek dochodowyTrybunał Konstytucyjnyhipoteka

Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym za 2004 r. oraz VAT za okres od grudnia 2004 r. do czerwca 2005 r. Podatnik, powołując się na trudną sytuację życiową, materialną i zdrowotną, wnioskował o umorzenie zaległości. Organy podatkowe uznały, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia, wskazując na powstanie zaległości w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej oraz brak naruszenia interesu publicznego. Podkreślono, że podatnik jest współwłaścicielem nieruchomości i posiada wierzytelności, a także że nie można przenosić na Skarb Państwa skutków nieuczciwości kontrahentów. W skardze podatnik zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a także naruszenie art. 187 i 191 O.p. poprzez nieustalenie stanu faktycznego. Kluczowym elementem sprawy stała się kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych, zwłaszcza w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12), które zakwestionowało konstytucyjność przepisów dotyczących przedawnienia należności zabezpieczonych hipoteką. Sąd uznał, że orzeczenie TK ma istotne znaczenie również dla zobowiązań powstałych po 1 stycznia 2003 r. i że istnieją podstawy do odmowy zastosowania art. 70 § 8 O.p. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując, że organ przed przystąpieniem do oceny przesłanek umorzenia powinien zbadać, czy zobowiązania nie uległy przedawnieniu, pomijając kwestię zabezpieczenia hipoteką. W przypadku stwierdzenia przedawnienia, postępowanie powinno zostać umorzone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, w których organy podatkowe odmawiają zastosowania przepisów o przedawnieniu ze względu na zabezpieczenie zobowiązania hipoteką, powołując się na art. 70 § 8 O.p.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlegają przedawnieniu w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlegają przedawnieniu na zasadach ogólnych, pomimo istnienia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który wyłączał przedawnienie w takich przypadkach. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12 wskazuje na niekonstytucyjność takich przepisów.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12, który uznał art. 70 § 6 O.p. (a w konsekwencji art. 70 § 8 O.p.) za niezgodny z Konstytucją ze względu na naruszenie zasady równości i ochrony praw majątkowych. Sąd uznał, że orzeczenie TK ma zastosowanie również do przepisów obowiązujących po 1 stycznia 2003 r. i że należy odmówić zastosowania art. 70 § 8 O.p., uznając, że bieg terminu przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych.

Czy w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego, postępowanie w sprawie umorzenia powinno zostać umorzone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia, postępowanie powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ przed przystąpieniem do oceny przesłanek umorzenia powinien ustalić, czy zobowiązania podatkowe nie wygasły wskutek przedawnienia, mając na uwadze uwagi dotyczące konstytucyjności art. 70 § 8 O.p.

Czy trudna sytuacja życiowa, materialna i zdrowotna podatnika może stanowić podstawę do umorzenia zaległości podatkowych?

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy może umorzyć zaległości podatkowe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na art. 67a § 1 pkt 3 O.p. jako podstawę prawną do umorzenia zaległości, jednakże w tej konkretnej sprawie skupił się na kwestii przedawnienia jako przesłance do umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. Stwierdzono, że decyzje nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 67a § § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Umorzenie zaległości podatkowych jest możliwe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia zobowiązań podatkowych.

O.p. art. 70 § § 8

Ordynacja podatkowa

Przepis stanowiący, że zobowiązania zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu, jednak po upływie terminu mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu zabezpieczenia. Sąd odmówił zastosowania tego przepisu w świetle orzecznictwa TK.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego.

Pomocnicze

O.p. art. 70 § § 6

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przedawnienia należności zabezpieczonych hipoteką, uznany za niekonstytucyjny przez TK.

O.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 250

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie... art. 6 § pkt 1

Podstawa do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. • Konieczność ponownego zbadania kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych przed merytorycznym rozpatrzeniem wniosku o umorzenie.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów podatkowych o braku przesłanek do umorzenia zaległości ze względu na powstanie ich w wyniku działalności gospodarczej i brak naruszenia interesu publicznego.

Godne uwagi sformułowania

nie można pominąć wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt SK 40/12 • nie jest dozwolone uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały zabezpieczone zobowiązania podatkowe ani też dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. • w stosunku do zobowiązań podatkowych skarżącego termin przedawnienia zobowiązań podatkowych biegł na zasadach ogólnych. • organ przed przystąpieniem do oceny przesłanek uzasadniających przyznanie wnioskowanej ulgi, winien zbadać, czy zobowiązanie podatkowe, o które wnioskuje skarżący, nie uległo przedawnieniu, przy pominięciu kwestii zabezpieczenia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką.

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

przewodniczący

Katarzyna Nikodem

sprawozdawca

Waldemar Inerowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w których organy podatkowe odmawiają zastosowania przepisów o przedawnieniu ze względu na zabezpieczenie zobowiązania hipoteką, powołując się na art. 70 § 8 O.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych, która ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu podatników, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

“Czy zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką mogą się przedawnić? Sąd administracyjny odpowiada w świetle wyroku TK.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst