Orzeczenie · 2026-04-22

I SA/Po 420/26Oddalenie skargi na zarzut w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym szczepień

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-04-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnaszczepienia ochronneobowiązek szczepieńzarzut w postępowaniu egzekucyjnymwymagalność obowiązkuprawo sanitarneustawa o postępowaniu egzekucyjnymustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludziTrybunał Konstytucyjnybadanie kwalifikacyjne

Sprawa dotyczyła skargi E. B. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i oddaliło zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych małoletniego syna skarżącej. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym brak wymagalności obowiązku, jego niewykonalność, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ oraz naruszenie przepisów dotyczących podstaw prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że większość zarzutów podniesionych przez skarżącą (niewykonalność obowiązku, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ, naruszenie art. 21 § 1 u.p.e.a.) nie może być skutecznie podniesiona w obecnym stanie prawnym, po nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień, Sąd stwierdził, że jest on bezzasadny. Podkreślono, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 81/19 nie podważał obowiązku szczepień, a jedynie formę jego ogłaszania. Obowiązek szczepień jest wymagalny na gruncie obowiązujących przepisów, a jego realizacja jest poprzedzona badaniem kwalifikacyjnym, którego odmowa jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku. Sąd wskazał również, że odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu przez rodzica uniemożliwia stwierdzenie przeciwwskazań i odroczenie szczepienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym po nowelizacji, a także kwestia wymagalności obowiązku szczepień ochronnych i znaczenia badania kwalifikacyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale stanowi ważny głos w dyskusji o egzekucji obowiązków niepieniężnych i szczepieniach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzuty niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz naruszenia art. 21 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być skutecznie podniesione w obecnym stanie prawnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ katalog podstaw zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej jest enumeratywny i po nowelizacji ustawy z dnia 11 września 2019 r. (obowiązującej od 30 lipca 2020 r.) te zarzuty nie są już przewidziane.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że po nowelizacji art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty takie jak niewykonalność obowiązku, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ czy naruszenie art. 21 § 1 u.p.e.a. nie mogą być już podnoszone.

Czy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym małoletniego syna jest wymagalny, pomimo odwołania się skarżącej do wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 81/19?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek jest wymagalny, a wyrok TK nie podważał samego obowiązku, a jedynie formę jego ogłaszania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 81/19 dotyczył jedynie formy prawnej ogłaszania Programu Szczepień Ochronnych (rozporządzenie zamiast komunikatu GIS), a nie samej zasadności lub wymagalności obowiązku szczepień. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawowych i jest wymagalny na gruncie obowiązujących przepisów, niezależnie od treści wyroku TK.

Czy odmowa poddania się przez rodzica lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu dziecka stanowi przeszkodę w wykonaniu obowiązku szczepienia i czyni go niewykonalnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że lekarskie badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią szczepienia, a jego celem jest wykluczenie przeciwwskazań. Odmowa poddania się temu badaniu przez rodzica jest traktowana jako niewykonanie obowiązku szczepienia, a nie jako przeszkoda czyniąca obowiązek niewykonalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę E. B. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku szczepień ochronnych małoletniego syna.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Katalog podstaw zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej jest enumeratywny i po nowelizacji z 2019 r. (obowiązującej od 30.07.2020 r.) niektóre zarzuty, w tym niewykonalność obowiązku, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ, nie mogą być podnoszone.

u.p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymienia enumeratywnie dopuszczalne podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

u.z.z.z.ch.z.u. art. 17 § ust. 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym.

u.z.z.z.ch.z.u. art. 17 § ust. 4

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Odmowa poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.

Dz.U. z 2025 r. poz. 782 art. załącznik nr 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Określa schematy obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży, w tym liczbę dawek i terminy ich podania.

Dz.U. z 2025 r. poz. 1675 art. 17 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią szczepienia.

Dz.U. z 2025 r. poz. 1675 art. 17 § ust. 4

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku szczepienia.

Dz. U. z 2025 r., poz. 132 art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Dz. U. z 2025 r., poz. 132 art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Katalog możliwych podstaw zarzutów.

Pomocnicze

u.z.z.z.ch.z.u. art. 17 § ust. 5

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

W przypadku długotrwałego odroczenia szczepienia, lekarz kieruje na konsultację specjalistyczną.

u.z.z.z.ch.z.u. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Uprawnia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej do żądania wykonania obowiązku szczepień ochronnych w drodze egzekucji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeśli jest bezzasadna.

Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 art. 1 pkt 20

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Nowelizacja art. 33 u.p.e.a., która zmieniła brzmienie przepisu i wyłączyła niektóre zarzuty.

Dz.U. z 2023 r. poz. 1284 art. 17 § ust. 11

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Przepis dotyczący Programu Szczepień Ochronnych, zakwestionowany przez TK w zakresie formy ogłoszenia.

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta art. 16

Prawo do odmowy wykonania badania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak wymagalności obowiązku szczepień. • Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. • Prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. • Naruszenie art. 21 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. • Naruszenie art. 27 § 1 u.p.e.a. • Brak wykonanego lekarskiego badania kwalifikacyjnego jako podstawa niewykonalności obowiązku.

Godne uwagi sformułowania

Katalog zarzutów jest enumeratywny. • Odmowa poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.

Skład orzekający

Marek Sachajko

przewodniczący

Katarzyna Wolna-Kubicka

sprawozdawca

Katarzyna Nikodem

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym po nowelizacji, a także kwestia wymagalności obowiązku szczepień ochronnych i znaczenia badania kwalifikacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale stanowi ważny głos w dyskusji o egzekucji obowiązków niepieniężnych i szczepieniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień ochronnych i praw rodziców, a także interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście egzekucji administracyjnej.

Czy odmowa szczepienia dziecka może prowadzić do egzekucji administracyjnej? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst