I SA/PO 356/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była czynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z dnia 17 marca 2025 r. polegająca na wykreśleniu Spółki [...] Sp. z o.o. z rejestru czynnych podatników VAT. Organ podatkowy podjął tę czynność na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT, wskazując na ryzyko wykorzystywania przez Spółkę sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, co potwierdziły wcześniejsze blokady rachunków bankowych. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że brak jest dowodów na jej zamiar wykorzystania działalności banków do celów wyłudzeń, a sama blokada rachunku nie przesądza o podstawie do wykreślenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że choć wykreślenie jest czynnością materialno-techniczną, organ musi dysponować informacjami wskazującymi na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wyłudzeń. W analizowanej sprawie Sąd stwierdził, że organ podatkowy dysponował wystarczającymi dowodami, w tym szczegółową analizą przepływów pieniężnych, zaniżania podatku należnego na podstawie dokumentów wewnętrznych oraz braku majątku na pokrycie zobowiązań, co uzasadniało podejrzenie udziału Spółki w mechanizmie oszustwa w podatku VAT i zamiaru wykorzystania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia braku takiego zamiaru spoczywa na podatniku, a Spółka nie podjęła działań w celu przywrócenia rejestracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wykreślenia z rejestru VAT w przypadku podejrzenia wykorzystania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, znaczenie analizy ryzyka i dowodów finansowych, a także rozgraniczenie przesłanek blokady rachunku i wykreślenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT i analizy ryzyka w kontekście przeciwdziałania wyłudzeniom skarbowym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ podatkowy prawidłowo wykreślił podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT, posiadając informacje wskazujące na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków lub SKOK-ów do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy prawidłowo wykreślił podatnika z rejestru VAT, ponieważ analiza ryzyka i zebrane dowody wykazały uzasadnione podejrzenie wykorzystywania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych oraz zaniżania podatku należnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ podatkowy dysponował wystarczającymi dowodami, w tym analizą przepływów finansowych i dokumentów wewnętrznych, które uzasadniały podejrzenie udziału spółki w mechanizmie oszustwa VAT i zamiaru wyłudzeń skarbowych, co stanowiło podstawę do wykreślenia z rejestru VAT.
Czy blokada rachunku bankowego na podstawie art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej jest wystarczającą przesłanką do automatycznego wykreślenia podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama blokada rachunku bankowego nie jest wystarczającą przesłanką do automatycznego wykreślenia podatnika z rejestru VAT. Organ musi dysponować dodatkowymi informacjami wskazującymi na prowadzenie działań z zamiarem wyłudzeń skarbowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT wymaga wykazania prowadzenia działań z zamiarem wyłudzeń, co jest węższe niż przesłanki blokady rachunku. Organ powinien uzyskać materiał dowodowy, na podstawie którego wydano postanowienie o blokadzie, a nie opierać się tylko na samym postanowieniu.
Czy czynność wykreślenia podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT wymaga przeprowadzenia formalnego postępowania podatkowego i wydania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynność wykreślenia podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT jest czynnością materialno-techniczną i nie wymaga przeprowadzenia formalnego postępowania podatkowego ani wydania decyzji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA I FPS 3/23, zgodnie z którą wykreślenie jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, co oznacza, że nie stosuje się do niej przepisów o postępowaniu podatkowym.
Na kim spoczywa ciężar udowodnienia braku zamiaru wykorzystania działalności banków do wyłudzeń skarbowych w kontekście przywrócenia rejestracji jako czynnego podatnika VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia, że prowadzone działania nie są realizowane z zamiarem wyłudzeń skarbowych, spoczywa na podatniku, który ubiega się o przywrócenie rejestracji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na art. 96 ust. 9j ustawy o VAT, który jednoznacznie przerzuca ciężar dowodu na podatnika, wymagając od niego wykazania stosownymi dowodami braku zamiaru wyłudzeń.
Przepisy (16)
Główne
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9j
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 96 § ust. 4a pkt 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
o.p. art. 119zg § pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 119zg § pkt 9
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 119zv § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 119zv § § 3 pkt 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 119zw § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 119zw § § 3 pkt 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 119zn § § 1, 2 i 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 207
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie MF art. § 1 pkt 1 lit. d) i e)
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2022 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy wykazał uzasadnione podejrzenie wykorzystywania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych na podstawie analizy ryzyka i danych finansowych. • Analiza przepływów pieniężnych, zaniżanie podatku należnego na podstawie dokumentów wewnętrznych oraz brak majątku na pokrycie zobowiązań uzasadniały wykreślenie z rejestru VAT.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy błędnie zinterpretował i zastosował art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT, opierając się na domniemaniach i przypuszczeniach. • Wykreślenie z rejestru VAT narusza art. 213 ust. 1 i art. 273 dyrektywy VAT, ponieważ nie zbadano charakteru naruszeń i zachowania Skarżącej. • Blokada rachunku bankowego nie przesądza o podstawie do automatycznego wykreślenia podatnika z rejestru VAT. • Organ nie wykazał zamiaru Spółki wykorzystania systemu bankowego do popełnienia przestępstw skarbowych.
Godne uwagi sformułowania
Ciężar udowodnienia prowadzenia działalności gospodarczej bez zamiaru wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi został przerzucony na podatnika. • Czynność wykreślenia podatnika z rejestru podatników podatku od towarów i usług nie jest objęta normami postępowania podatkowego. • Sama możliwość, czy przypuszczenie udziału w nadużyciu podatkowym nie jest tożsame z podejmowaniem działań z przyjętym zamiarem.
Skład orzekający
Waldemar Inerowicz
przewodniczący
Katarzyna Nikodem
członek
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykreślenia z rejestru VAT w przypadku podejrzenia wykorzystania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, znaczenie analizy ryzyka i dowodów finansowych, a także rozgraniczenie przesłanek blokady rachunku i wykreślenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT i analizy ryzyka w kontekście przeciwdziałania wyłudzeniom skarbowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przeciwdziałania wyłudzeniom VAT z wykorzystaniem sektora finansowego, co jest aktualnym problemem dla wielu przedsiębiorców i organów skarbowych.
“Wykreślenie z rejestru VAT: Kiedy analiza ryzyka wystarczy do odebrania statusu podatnika?”
Dane finansowe
WPS: 11 876 416 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.