Orzeczenie · 2025-09-30

I SA/Po 355/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2025-09-30

NSApodatkoweWysokawsa

VATwykreślenie z rejestruwyłudzenia skarboweblokada rachunkuanaliza ryzykasektor finansowyOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem skargi była czynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z dnia 17 marca 2025 r. polegająca na wykreśleniu "O." Sp. z o.o. z rejestru czynnych podatników VAT. Organ podatkowy podjął tę czynność na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT, wskazując na posiadane informacje o prowadzeniu przez spółkę działań z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Podstawą do tej oceny była m.in. blokada rachunków bankowych spółki oraz analiza ryzyka wskazująca na potencjalne zaniżenie podatku należnego o kwotę ok. 17 mln zł. Skarżąca kwestionowała zasadność wykreślenia, twierdząc, że organ nie wykazał jej zamiaru wyłudzeń, a jedynie domniemania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że choć wykreślenie jest czynnością materialno-techniczną, organ musi dysponować dowodami wskazującymi na przesłanki wykreślenia. W tej sprawie sąd uznał, że analiza danych finansowych spółki, w tym brak płatności od kluczowych odbiorców i zaniżanie podatku należnego, stanowiła wystarczającą podstawę do stwierdzenia uzasadnionego podejrzenia udziału w oszustwie VAT i zamiaru wykorzystania sektora finansowego do wyłudzeń. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia braku takiego zamiaru spoczywa na podatniku, zgodnie z art. 96 ust. 9j ustawy o VAT.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wykreślenia podatnika z rejestru VAT w kontekście przeciwdziałania wyłudzeniom skarbowym, rozróżnienie między blokadą rachunku a wykreśleniem, znaczenie analizy ryzyka i dowodów dla organu podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT w związku z podejrzeniem wykorzystania sektora finansowego do wyłudzeń.

Zagadnienia prawne (3)

Czy posiadane przez organ informacje wskazujące na możliwość wykorzystywania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi (art. 119zv § 1 o.p.) są wystarczające do wykreślenia podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT, który wymaga wykazania prowadzenia działań z zamiarem wyłudzeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama blokada rachunku na podstawie art. 119zv § 1 o.p. nie upoważnia do automatycznego wykreślenia z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. Wymagane jest posiadanie informacji wskazujących na prowadzenie działań z zamiarem wyłudzeń.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT wymaga wykazania przez organ prowadzenia przez podatnika działań z zamiarem wyłudzeń skarbowych, co jest węższym ujęciem niż przesłanki blokady rachunku na podstawie art. 119zv § 1 o.p., gdzie wystarczy możliwość wykorzystania działalności banków do celów wyłudzeń. Organ powinien uzyskać materiał dowodowy, na podstawie którego wydano postanowienie o blokadzie, a nie opierać się tylko na samym postanowieniu.

Czy analiza danych finansowych spółki, w tym brak płatności od kluczowych odbiorców i zaniżanie podatku należnego, stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia uzasadnionego podejrzenia udziału w oszustwie VAT i zamiaru wykorzystania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka analiza może stanowić wystarczającą podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że analiza danych o przepływach pieniężnych, korektach dostaw, braku płatności od kluczowych odbiorców oraz zaniżaniu podatku należnego przez spółkę, przedstawiona w uzasadnieniu postanowienia o blokadzie rachunków, była wystarczająca do stwierdzenia uzasadnionego podejrzenia udziału w mechanizmie oszustwa VAT i zamiaru wykorzystania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych.

Czy ciężar udowodnienia braku zamiaru wykorzystania działalności banków do celów wyłudzeń skarbowych spoczywa na podatniku w przypadku ubiegania się o przywrócenie rejestracji jako czynnego podatnika VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 96 ust. 9j ustawy o VAT, ciężar dowodu spoczywa na podatniku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepis art. 96 ust. 9j ustawy o VAT jednoznacznie przerzuca na podatnika obowiązek udowodnienia, że prowadzone przez niego działania nie są realizowane z zamiarem wyłudzeń skarbowych, co stanowi ustawowe narzędzie do wykazania braku takiego zamiaru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę na czynność wykreślenia z rejestru czynnych podatników VAT.

Przepisy (15)

Główne

u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do kontroli sądowej czynności materialno-technicznej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 96 § ust. 9j

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do wykreślenia podatnika z rejestru VAT, jeżeli posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.

u.p.t.u. art. 96 § ust. 9j

Ustawa o podatku od towarów i usług

Reguluje przywrócenie zarejestrowania podatnika jako czynnego podatnika VAT, przerzucając ciężar udowodnienia braku zamiaru wyłudzeń na podatnika.

o.p. art. 119zg § pkt 8