Orzeczenie · 2006-04-21

I SA/PO 349/05

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2006-04-21

NSApodatkoweWysokawsa

podatek dochodowyPITskładki zdrowotneskładki społecznespółka cywilnaodliczeniakoszty uzyskania przychoduinterpretacja przepisówprawo podatkowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok. Spór koncentrował się wokół możliwości odliczenia przez skarżącego składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokość zobowiązania podatkowego, kwestionując odliczenia składek, ponieważ według organu nie zostały one opłacone bezpośrednio przez podatnika, lecz przez spółkę cywilną, której był wspólnikiem. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym wymagają bezpośredniego poniesienia wydatków przez podatnika, a spółka cywilna nie jest uznawana za płatnika składek w tym kontekście. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych, wskazując, że wykładnia organów jest wadliwa, a odliczenia składek reguluje art. 30 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, a nie art. 27b ustawy podatkowej. Sąd administracyjny, dokonując kontroli legalności, uznał skargę za zasadną. Sąd przyjął, że spółka cywilna, nieposiadająca podmiotowości prawnej, jest jedynie stosunkiem obligacyjnym między wspólnikami. Zapłata składek przez spółkę cywilną oznacza zatem de facto zapłatę przez wspólników, co spełnia przesłankę opłacenia składek bezpośrednio przez podatnika. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które dopuszczają możliwość uiszczania składek za wspólnika przez spółkę. Dodatkowo, sąd podkreślił celowościowy aspekt regulacji, wskazując, że obniżenie podatku o składkę zdrowotną jest obligatoryjne i stanowi mechanizm redystrybucji dochodu narodowego, a wyłączenie z tego wspólników spółek cywilnych byłoby sprzeczne z ideą systemu. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że wspólnicy spółek cywilnych mogą odliczać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne opłacone przez spółkę, ze względu na brak podmiotowości prawopodatkowej spółki cywilnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2002 roku, choć zasada braku podmiotowości prawopodatkowej spółki cywilnej pozostaje aktualna. Może być mniej istotne po zmianach w przepisach dotyczących odliczania składek.

Zagadnienia prawne (2)

Czy składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne opłacone przez spółkę cywilną mogą być odliczone od podatku dochodowego przez wspólnika tej spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, składki opłacone przez spółkę cywilną są traktowane jako opłacone bezpośrednio przez wspólnika, co pozwala na ich odliczenie od podatku dochodowego.

Uzasadnienie

Spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej, jest jedynie stosunkiem obligacyjnym między wspólnikami. Zapłata przez spółkę jest zatem zapłatą przez wspólników. Ponadto, przepisy o ubezpieczeniach społecznych dopuszczają możliwość uiszczania składek za wspólnika przez spółkę, a cel regulacji podatkowych zakłada obligatoryjne obniżenie podatku o składki zdrowotne.

Jaka jest podmiotowość prawnopodatkowa spółki cywilnej na gruncie przepisów podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawopodatkowej na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy Prawo działalności gospodarczej, które nie przyznają spółce cywilnej odrębnej podmiotowości prawnej w kontekście podatkowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r.

Przepisy (17)

Główne

u.p.d.o.f. art. 27b § ust. 1 pkt. 1 i 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatek dochodowy ulega obniżeniu o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika lub pobranej przez płatnika zgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt. 2a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot składek na powszechne ubezpieczenie społeczne zapłaconych bezpośrednio na własne ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 21 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § §1 pkt.1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.u.z. art. 23

Ustawa z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu, z zastrzeżeniem art. 24 i 25.

u.p.u.z. art. 30

Ustawa z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Składka na ubezpieczenie zdrowotne podlega odliczeniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach określonych w ustawie podatkowej.

u.s.u.s. art. 4 § pkt.2) lit.a)

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Definicja płatnika składek obejmuje jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną pozostającą z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi.

k.c. art. 860 § §1

Kodeks cywilny

Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

k.c. art. 864

Kodeks cywilny

k.c. art. 865

Kodeks cywilny

k.c. art. 866

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 3