I SA/Op 923/25Koszty uzyskania przychodów płatności gotowkowych limit
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r. na kwotę 161 408 zł. Spór dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi budowlane, które zostały opłacone w formie gotówkowej. Podatnik prowadził działalność gospodarczą w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej oraz spółek, rozliczając podatek dochodowy liniowo (19%). Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów faktur za usługi budowlane, które zostały opłacone gotówką, argumentując, że przekroczyły one limit 15 000 zł w ramach "jednorazowej wartości transakcji", co zgodnie z art. 22p ust. 1 ustawy o PIT oraz art. 19 Prawa przedsiębiorców, wyklucza możliwość zaliczenia ich do kosztów. Podatnik argumentował, że każda faktura stanowiła odrębną transakcję, a wartość poszczególnych płatności nie przekraczała limitu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd uznał, że pojęcie "jednorazowa wartość transakcji" odnosi się do łącznej wartości zobowiązań wynikających z jednej umowy, niezależnie od liczby płatności. W przypadku umów o stałej współpracy, gdzie prace były realizowane seryjnie na sąsiadujących działkach lub w ramach jednego przedsięwzięcia deweloperskiego, płatności gotówkowe przekraczające limit 15 000 zł nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Sąd podkreślił, że dzielenie jednej transakcji na wiele faktur w celu obejścia przepisów jest niedopuszczalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "jednorazowa wartość transakcji" w kontekście płatności gotówkowych i zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Dotyczy transakcji między przedsiębiorcami, gdzie wartość przekracza 15 000 zł i płatność jest dokonywana gotówką.
Zagadnienia prawne (3)
Czy płatności gotówkowe za usługi budowlane, które w ramach jednej umowy przekroczyły łączną wartość 15 000 zł, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, płatności gotówkowe przekraczające 15 000 zł w ramach jednej transakcji (rozumianej jako całość zobowiązania wynikającego z umowy) nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie "jednorazowa wartość transakcji" odnosi się do łącznej wartości zobowiązań wynikających z jednej umowy, a nie do wartości poszczególnych płatności. Dzielenie jednej transakcji na wiele faktur w celu obejścia limitu płatności gotówkowych jest niedopuszczalne.
Jak należy interpretować pojęcie "jednorazowa wartość transakcji" w kontekście art. 22p ust. 1 ustawy o PIT i art. 19 Prawa przedsiębiorców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jednorazowa wartość transakcji oznacza ogólną wartość wierzytelności lub zobowiązań określoną w umowie, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy pierwsza zapłata przekracza limit, jak i sytuacji, gdy suma wielokrotnych płatności przekracza limit.
Uzasadnienie
Analiza językowa i orzecznictwo sądów administracyjnych wskazują, że istotna jest wartość całego kontraktu, a nie poszczególnych rozliczeń. Celem przepisu jest zapobieganie niekontrolowanemu przepływowi środków i unikaniu płatności przez rachunek bankowy.
Czy wadliwe prowadzenie ksiąg podatkowych (np. poprzez zaliczenie do kosztów wydatków niezgodnie z prawem) wpływa na możliwość uznania ich za rzetelne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe zapisy w księgach podatkowych, wynikające z niezgodności ze stanem rzeczywistym lub naruszenia przepisów prawa (np. art. 22p ust. 1 u.p.d.o.f.), mogą prowadzić do uznania ksiąg za wadliwe.
Uzasadnienie
Niezaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków opłaconych gotówką, które naruszyły przepisy, skutkuje wadliwością księgi podatkowej w części kosztowej, nawet jeśli same zdarzenia gospodarcze miały miejsce.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (30)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22p § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Płatności gotówkowe przekraczające 15 000 zł w ramach jednej transakcji nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Prawo przedsiębiorców art. 19
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Określa limit płatności gotówkowych w transakcjach handlowych.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy oceny rzetelności ksiąg podatkowych.
O.p. art. 193 § § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy oceny rzetelności ksiąg podatkowych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § § 11
Obowiązek rzetelnego i niewadliwego prowadzenia księgi.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
u.p.d.o.f. art. 30c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Liniowe opodatkowanie.
Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych art. 4 § pkt 1
Definicja transakcji handlowej.
Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych art. 10 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych art. 11 § ust. 2 pkt 2
u.p.d.o.f. art. 22p § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Domniemanie prawidłowości zeznania podatkowego.
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
O.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 68 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązania podatkowego.
u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 7
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § § 11
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 12 § § 12
Prawo przedsiębiorców art. 8
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Zasada "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone".
Prawo przedsiębiorców art. 9
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Zasady uczciwej konkurencji i dobrych obyczajów.
Prawo przedsiębiorców art. 10
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy.
Prawo przedsiębiorców art. 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Zasada przyjaznej interpretacji przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Płatności gotówkowe przekraczające 15 000 zł w ramach jednej transakcji nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. • Pojęcie "jednorazowa wartość transakcji" odnosi się do łącznej wartości zobowiązań wynikających z umowy, a nie poszczególnych płatności. • Dzielenie jednej transakcji na wiele faktur w celu obejścia limitu płatności gotówkowych jest niedopuszczalne. • Wadliwe zapisy w księgach podatkowych mogą prowadzić do uznania ich za wadliwe.
Odrzucone argumenty
Każda faktura stanowi odrębną transakcję, a wartość poszczególnych płatności nie przekraczała limitu. • Zasady prowadzenia działalności gospodarczej (np. Prawo przedsiębiorców) dopuszczają taki model rozliczeń. • Księgi podatkowe były prowadzone rzetelnie i niewadliwie. • Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności • przymiot "jednorazowości" nie odnosi się do poszczególnych płatności • "sztuczne" dzielenie danej transakcji • próba ominięcia reguł przedstawionych w przepisach prawa podatkowego
Skład orzekający
Anna Komorowska-Kaczkowska
przewodniczący
Aleksandra Sędkowska
sprawozdawca
Remigiusz Mazur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"jednorazowa wartość transakcji\" w kontekście płatności gotówkowych i zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów."
Ograniczenia: Dotyczy transakcji między przedsiębiorcami, gdzie wartość przekracza 15 000 zł i płatność jest dokonywana gotówką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących płatności gotówkowych i ich wpływu na koszty uzyskania przychodów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Gotówka w budowlance: Kiedy płatność przekracza 15 000 zł, możesz stracić prawo do odliczenia kosztów!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.