Orzeczenie · 2025-11-20

I SA/Op 356/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu

Miejsce

Opole

Data

2025-11-20

NSAAdministracyjneWysokawsa

uchwała krajobrazowazagospodarowanie przestrzennereklamymała architekturaprawo miejscoweinteres prawnykontrola sądowaNSAWSATK

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem skargi była uchwała Rady Miejskiej w Nysie z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie zasad sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Skarżąca J. S.A. domagała się stwierdzenia jej nieważności, zarzucając naruszenie art. 37a ust. 9 ustawy Prawo o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r. (sygn. akt P 20/19) oraz naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Skarżąca podniosła, że uchwała bez mechanizmu odszkodowawczego nie może funkcjonować w obrocie prawnym, a nałożone obowiązki dostosowawcze są nieproporcjonalne. Gmina Nysa wniosła o oddalenie skargi, kwestionując interes prawny skarżącej oraz legalność uchwały. Sąd, rozpoznając skargę, uwzględnił wyrok NSA z dnia 26 marca 2025 r. (sygn. akt II OSK 2805/24), który stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej tablic i urządzeń reklamowych istniejących w dacie wejścia w życie uchwały, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej. W związku z tym, Sąd umorzył postępowanie w tej części jako bezprzedmiotowe. W pozostałym zakresie, dotyczącym tablic i urządzeń reklamowych nie wymagających zgody budowlanej, Sąd uznał uchwałę za zgodną z prawem, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA (sygn. akt II OSK 1052/19) oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 18 lipca 2024 r. (sygn. akt I SA/Op 10/24), którym był związany. Sąd stwierdził, że brak mechanizmów odszkodowawczych w uchwale nie powoduje jej nieważności, a gmina działała w granicach swoich kompetencji, nie naruszając zasady proporcjonalności ani prawa własności czy swobody działalności gospodarczej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uchwał krajobrazowych, skutków wyroków TK i NSA, interesu prawnego w zaskarżaniu aktów prawa miejscowego, oraz zakresu dopuszczalnej ingerencji w prawo własności i swobodę działalności gospodarczej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą krajobrazową w Nysie i wyrokami NSA oraz TK, które wpłynęły na jej zakres. Interpretacja zasady proporcjonalności i dopuszczalnych ograniczeń może być stosowana w innych sprawach dotyczących prawa miejscowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchwała krajobrazowa, która nakłada obowiązek dostosowania istniejących tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do nowych zasad, bez jednoczesnego uregulowania mechanizmu dochodzenia odszkodowania za poniesione koszty, może funkcjonować w obrocie prawnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała krajobrazowa nie może funkcjonować w obrocie prawnym w zakresie, w jakim nakłada obowiązek dostosowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, jeśli nie zapewnia podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania. W pozostałym zakresie, dotyczącym tablic i urządzeń nie wymagających zgody budowlanej, uchwała może być zgodna z prawem.

Uzasadnienie

Wyrok NSA stwierdził, że uchwała krajobrazowa w części dotyczącej reklam wzniesionych na podstawie zgody budowlanej jest niezgodna z prawem z powodu braku mechanizmu odszkodowawczego, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W pozostałym zakresie, uchwała została uznana za zgodną z prawem, ponieważ przepisy ją umożliwiające nie dawały podstaw do wprowadzania mechanizmów odszkodowawczych, a gmina działała w granicach kompetencji.

Czy uchwała krajobrazowa narusza zasadę proporcjonalności oraz prawo własności i swobodę działalności gospodarczej poprzez nałożenie obowiązków dostosowania istniejących tablic reklamowych i urządzeń reklamowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała krajobrazowa, w zakresie dotyczącym tablic i urządzeń reklamowych nie wymagających zgody budowlanej, nie narusza zasady proporcjonalności ani konstytucyjnych praw jednostki, ponieważ gmina działała w granicach swoich kompetencji, a ingerencja była uzasadniona interesem publicznym i proporcjonalna do zamierzonych celów.

Uzasadnienie

Sąd, związany wcześniejszym orzecznictwem, uznał, że gmina ma prawo do kształtowania ładu przestrzennego, a nałożone ograniczenia są wyważone i proporcjonalne do celów, takich jak zachowanie walorów krajobrazowych i estetyki, mieszcząc się w granicach prawa i nie naruszając istoty prawa własności czy swobody działalności gospodarczej.

Czy skarżący posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały krajobrazowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarżący wykazał interes prawny do zaskarżenia uchwały, ponieważ jest właścicielem tablic i urządzeń reklamowych, które podlegają regulacjom uchwały, co wpływa na jego prawo własności i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca, jako właściciel szyldów i log sieci sklepów, ma bezpośredni związek z uchwałą krajobrazową, która wpływa na jej sytuację prawną i stanowi ograniczenie w wykonywaniu prawa własności i prowadzeniu działalności gospodarczej, co uzasadnia jej legitymację skargową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzono postępowanie

Postępowanie umorzono w części dotyczącej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych istniejących w dacie wejścia w życie uchwały, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej. Skarga w pozostałej części została oddalona.

Przepisy (20)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 37a § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

u.p.z.p. art. 37a § 9

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

u.p.z.p. art. 37b

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1