Orzeczenie · 2025-11-26

I SA/OL 442/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-11-26
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciawspólnik spółki jawnejzaległości podatkowepodatek VATpostępowanie upadłościoweumorzenie zobowiązańdecyzja konstytutywnaOrdynacja podatkowaKodeks spółek handlowych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę D. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku VAT za marzec 2020 r. Skarżący podnosił, że jego zobowiązania zostały umorzone w postępowaniu upadłościowym. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą wydania decyzji przez organ podatkowy, a nie z chwilą powstania zobowiązania spółki. Sąd podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej (Op) regulujące odpowiedzialność podatkową osób trzecich, w tym art. 115 Op, mają charakter lex specialis wobec przepisów Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). W ocenie Sądu, postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu zobowiązań skarżącego powstałych przed ogłoszeniem upadłości nie dotyczyło zaległości podatkowych spółki, ponieważ w momencie wydania tego postanowienia skarżący nie był jeszcze odpowiedzialny za te zaległości. Sąd uznał, że postępowanie upadłościowe spółki nie wyklucza możliwości prowadzenia postępowania podatkowego wobec byłych wspólników po jego zakończeniu, jeśli wierzytelności organu nie zostały zaspokojone. W konsekwencji, Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego o deklaratoryjnym charakterze decyzji o odpowiedzialności wspólnika i umorzeniu zobowiązań, oddalając skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja charakteru odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki oraz relacji tej odpowiedzialności do postępowania upadłościowego i umorzenia zobowiązań.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji byłego wspólnika spółki jawnej w kontekście odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, zwłaszcza w powiązaniu z postępowaniem upadłościowym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odpowiedzialność byłego wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki ma charakter deklaratoryjny (powstaje z chwilą powstania zobowiązania spółki) czy konstytutywny (powstaje z chwilą wydania decyzji przez organ podatkowy)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność byłego wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą wydania decyzji przez organ podatkowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 115 Op, nadają decyzji o odpowiedzialności wspólnika charakter konstytutywny, tworząc jego obowiązek zapłaty długu spółki dopiero od momentu jej wydania. Nie jest to odpowiedzialność powstająca ex lege z chwilą zaciągnięcia zobowiązania przez spółkę.

Czy postanowienie sądu o umorzeniu zobowiązań osoby fizycznej powstałych przed ogłoszeniem upadłości obejmuje również zaległości podatkowe spółki, za które wspólnik może być odpowiedzialny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o umorzeniu zobowiązań wspólnika powstałych przed ogłoszeniem upadłości nie obejmuje zaległości podatkowych spółki, jeśli w momencie wydania tego postanowienia wspólnik nie był jeszcze osobiście odpowiedzialny za te zaległości.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że w momencie wydania postanowienia o umorzeniu zobowiązań skarżącego, nie był on jeszcze osobiście odpowiedzialny za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT, gdyż odpowiedzialność ta powstaje dopiero z chwilą wydania decyzji przez organ podatkowy. Zatem postanowienie to nie mogło umorzyć zobowiązań, które jeszcze nie istniały w stosunku do skarżącego.

Czy zakończenie postępowania upadłościowego spółki wyklucza możliwość dochodzenia przez organ podatkowy zaległości podatkowych od byłych wspólników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zakończenie postępowania upadłościowego spółki nie wyklucza możliwości dochodzenia przez organ podatkowy zaległości podatkowych od byłych wspólników, jeśli wierzytelności organu nie zostały zaspokojone w toku postępowania upadłościowego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że po zakończeniu upadłości spółki, organ podatkowy może prowadzić postępowanie wobec osób trzecich (w tym byłych wspólników) w celu odzyskania należności, których nie udało się dochodzić w trakcie postępowania upadłościowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności byłego wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki.

Przepisy (13)

Główne

Op art. 115 § 1

Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej (także byłego) za zaległości podatkowe spółki ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą wydania decyzji przez organ podatkowy.

Op art. 115 § 2

Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej (także byłego) za zaległości podatkowe spółki ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą wydania decyzji przez organ podatkowy.

Op art. 115 § 5

Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność byłych wspólników spółki jawnej za jej zaległości podatkowe jest orzekana także w przypadku rozwiązania spółki.

t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Op art. 70 § 3

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega przerwaniu wskutek ogłoszenia upadłości.

Op art. 70 § 3a

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczyna biec dalej od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.s.h. art. 22 § 2

Kodeks spółek handlowych

Wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.

k.s.h. art. 31

Kodeks spółek handlowych

Nie ma zastosowania w tej sprawie.

Pr.upadł.

Ustawa z dnia 28 lutego 2004 r. Prawo upadłościowe

ppsa art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 z późn. zm. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Spółka jawna posiada przymiot podatnika podatku VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą wydania decyzji przez organ podatkowy. • Postanowienie o umorzeniu zobowiązań wspólnika powstałych przed upadłością nie obejmuje zaległości podatkowych spółki, za które wspólnik nie był jeszcze osobiście odpowiedzialny. • Zakończenie postępowania upadłościowego spółki nie wyklucza dochodzenia zaległości od byłych wspólników, jeśli nie zostały one zaspokojone.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki ma charakter deklaratoryjny i powstaje z chwilą powstania zobowiązania spółki. • Zobowiązania podatkowe spółki zostały umorzone w postępowaniu upadłościowym wspólnika. • Organ podatkowy naruszył zasady postępowania dowodowego, odmawiając przeprowadzenia dowodów i dokonując dowolnej oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki ma charakter konstytutywny • decyzja w sprawie odpowiedzialności zasadniczo łączy w sobie i określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego spółki (element deklaratoryjny), i nałożenie tego obowiązku na osobę trzecią (element konstytutywny) • przepisy podatkowe o odpowiedzialności wspólników spółek osobowych nie wiążą tej odpowiedzialności z przepisami Pr.upadł.

Skład orzekający

Jolanta Strumiłło

przewodniczący

Katarzyna Górska

sprawozdawca

Przemysław Krzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki oraz relacji tej odpowiedzialności do postępowania upadłościowego i umorzenia zobowiązań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłego wspólnika spółki jawnej w kontekście odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, zwłaszcza w powiązaniu z postępowaniem upadłościowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności wspólników za długi spółki, szczególnie w kontekście upadłości, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej i podatkowej.

Czy wspólnik odpowiada za długi spółki po jej upadłości? Kluczowa interpretacja sądu!

Dane finansowe

WPS: 11 354,31 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst