I SA/Ol 180/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (NUCS) odmawiające udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt kontroli celno-skarbowej ze względu na interes publiczny. Organ podatkowy wyłączył dokumenty pochodzące z akt śledztwa prokuratorskiego oraz z kontroli innych podmiotów, powołując się na ochronę dobra śledztwa i tajemnicę skarbową dotyczącą osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że prawo strony do wglądu w akta (art. 178 Ordynacji podatkowej) jest ograniczone przepisem art. 179 § 1 Op, który dopuszcza wyłączenie dokumentów ze względu na interes publiczny. Sąd podkreślił, że dobro śledztwa, potwierdzone stanowiskiem prokuratora, oraz ochrona danych osób trzecich stanowią uzasadniony interes publiczny, który w tym przypadku ma pierwszeństwo przed prawem strony do pełnego dostępu do akt. Sąd zaznaczył, że organ podatkowy zapewnił stronie dostęp do wyciągów z wyłączonych dokumentów, co stanowi pewne złagodzenie ograniczeń. W ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego i prawa do obrony były niezasadne, a uzasadnienie postanowienia organu było wystarczające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie ograniczenia dostępu do akt sprawy ze względu na interes publiczny, w tym dobro śledztwa i ochronę danych osób trzecich, a także wiążący charakter stanowiska prokuratora dla organów podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt kontroli celno-skarbowej, w tym pochodzących z postępowania karnego. Interpretacja 'interesu publicznego' może być różna w zależności od okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ochrona interesu publicznego (dobro śledztwa, ochrona danych osób trzecich) uzasadnia odmowę udostępnienia stronie akt kontroli celno-skarbowej, w tym dokumentów pochodzących z postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ochrona interesu publicznego, rozumianego jako dobro śledztwa i ochrona danych osób trzecich, uzasadnia ograniczenie prawa strony do wglądu w akta sprawy, zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dobro śledztwa, potwierdzone stanowiskiem prokuratora, oraz ochrona danych osób trzecich stanowią uzasadniony interes publiczny, który ma pierwszeństwo przed prawem strony do pełnego dostępu do akt. Organ podatkowy prawidłowo wyłączył dokumenty, a strona miała zapewniony dostęp do wyciągów.
Czy odmowa udostępnienia dokumentów ze śledztwa, oparta na braku zgody prokuratora, jest wiążąca dla organu podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja prokuratora o odmowie udostępnienia materiałów pochodzących ze śledztwa ma dla organów podatkowych charakter wiążący przy rozpatrywaniu wniosków o udostępnienie dokumentów z akt sprawy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wola dysponenta materiałów (prokuratora) jest wiążąca dla organu podatkowego w kwestii udostępniania dokumentów ze śledztwa, nawet jeśli ogranicza to zasadę jawności postępowania podatkowego.
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do szczegółowego uzasadnienia odmowy udostępnienia akt ze względu na interes publiczny?
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy musi wykazać konkretny interes publiczny uzasadniający ograniczenie wglądu do dokumentów, a nie może jedynie ogólnikowo powoływać się na jego istnienie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choć organ podatkowy prawidłowo uzasadnił odmowę, powołując się na konkretne przesłanki (dobro śledztwa, ochrona danych osób trzecich), to ogólna zasada wymaga wykazania konkretnego interesu publicznego, a nie tylko ogólnikowego stwierdzenia.
Przepisy (7)
Główne
Op art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
Wyłączenie stosowania art. 178 do dokumentów zawierających informacje niejawne oraz innych dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
Op art. 178 § 1
Ordynacja podatkowa
Prawo strony do wglądu w akta sprawy, sporządzania notatek, odpisów i kopii. Prawo to doznaje ograniczeń.
Op art. 123 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
Op art. 293 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepisy regulujące tajemnicę skarbową.
u.o.d.o.
Ustawa o ochronie danych osobowych
Dane osobowe podlegają ochronie, ale przepisy Ordynacji podatkowej stanowią lex specialis.
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Indywidualne dane podatnika nie mogą być ujawniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona interesu publicznego (dobro śledztwa, ochrona danych osób trzecich) uzasadnia ograniczenie dostępu do akt. • Decyzja prokuratora o odmowie udostępnienia materiałów ze śledztwa jest wiążąca dla organu podatkowego. • Organ zapewnił stronie dostęp do wyciągów z wyłączonych dokumentów, co stanowi pewne złagodzenie ograniczeń.
Odrzucone argumenty
Bezzasadna odmowa udostępnienia akt postępowania we wnioskowanym zakresie, skutkująca naruszeniem zasad ogólnych prawa podatkowego. • Brak wskazania podstawy prawnej do związania stanowiskiem prokuratora. • Błędne uznanie, że wystąpiły podstawy do odmowy umożliwienia zapoznania się z całością zebranego materiału dowodowego. • Brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego. • Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. • Wydanie postanowienia sprzecznego z prawem oraz podstawowymi i naczelnymi zasadami prawa podatkowego. • Naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
interes publiczny należy rozumieć jako korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. • Pod pojęciem "interesu publicznego" mieści się także dobro osób trzecich, niebędących stroną w toczącym się postępowaniu, których dotyczą informacje zawarte we włączonych do akt sprawy dokumentach. • decyzja prokuratora o odmowie udostępnienia stronie materiałów postępowań kontrolnych ma dla organów podatkowych charakter wiążący przy rozpatrywaniu wniosków o udostępnienie dokumentów z akt sprawy. • W sytuacji kolizji interesów tajemnicy postępowania karnego i jawności postępowania podatkowego prymat został przyznany stanowisku organu prowadzącego śledztwo.
Skład orzekający
Katarzyna Górska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Brzuzy
sędzia
Anna Janowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczenia dostępu do akt sprawy ze względu na interes publiczny, w tym dobro śledztwa i ochronę danych osób trzecich, a także wiążący charakter stanowiska prokuratora dla organów podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt kontroli celno-skarbowej, w tym pochodzących z postępowania karnego. Interpretacja 'interesu publicznego' może być różna w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – konfliktu między prawem strony do dostępu do akt a ochroną interesu publicznego. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy prawo do informacji zawsze wygrywa z tajemnicą śledztwa? Sąd wyjaśnia granice dostępu do akt kontroli podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.