I SA/LU 660/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego określające wysokość kosztów egzekucyjnych na kwotę 5.339,73 zł. Spółka kwestionowała sposób naliczenia opłaty egzekucyjnej, zarzucając organom błędną interpretację art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Skarżąca argumentowała, że 10% stawka opłaty egzekucyjnej nie jest stawką stałą, lecz maksymalną, a jej wysokość powinna być powiązana z faktycznym zakresem i przedmiotem wykonanych przez organ czynności egzekucyjnych, który w tym przypadku ograniczył się do zajęcia rachunku bankowego. Spółka podnosiła również brak ekwiwalentności między ustaloną opłatą a poniesionymi przez organ kosztami, wskazując, że opłata egzekucyjna nie jest wynagrodzeniem, lecz zwrotem kosztów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko, powołując się na nowe brzmienie przepisów u.p.e.a. obowiązujące od 20 lutego 2021 r., które miały uwzględniać wytyczne wyroku Trybunału Konstytucyjnego (SK 31/14). Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Wskazał, że choć nowe przepisy są konsekwencją wyroku TK, to nie można pomijać argumentacji Trybunału dotyczącej zasady równowagi między interesem państwa a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem. Sąd podkreślił, że zakres czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny ma znaczenie dla określenia wysokości opłaty egzekucyjnej, a organ nadzorczy nie uzasadnił prawidłowo naliczenia opłaty w maksymalnej wysokości, ignorując potrzebę wykazania związku między wysokością opłaty a podjętymi czynnościami. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych w administracji, zasada proporcjonalności kosztów do podjętych czynności, obowiązek uzasadniania wysokości opłat przez organ egzekucyjny.
Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z dnia 20 lutego 2021 r. i interpretacji przepisów art. 64 § 4 u.p.e.a. w kontekście wyroku TK SK 31/14.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stawka opłaty egzekucyjnej w wysokości 10% wyegzekwowanych środków pieniężnych, określona w art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest stawką stałą, czy maksymalną, i czy jej wysokość powinna być powiązana z zakresem podjętych przez organ egzekucyjny czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stawka 10% jest stawką maksymalną, a zakres czynności organu egzekucyjnego ma znaczenie dla określenia wysokości opłaty egzekucyjnej. Organ nadzorczy nie uzasadnił prawidłowo naliczenia opłaty w maksymalnej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do argumentacji Trybunału Konstytucyjnego, wskazując na potrzebę zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat a czynnościami organów, aby uniknąć nadmiernego fiskalizmu i zapewnić ekwiwalentność. Brak uzasadnienia organu w zakresie związku między wysokością opłaty a podjętymi czynnościami stanowił podstawę do uchylenia postanowienia.
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do miarkowania wysokości kosztów egzekucyjnych w świetle obecnego brzmienia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakres czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny ma znaczenie dla określenia wysokości opłaty egzekucyjnej, a stosowne wyjaśnienie tej kwoty powinno znaleźć się w uzasadnieniu postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo nowelizacji przepisów, argumentacja Trybunału Konstytucyjnego dotycząca zasady proporcjonalności i związku opłat z czynnościami organów nadal jest aktualna. Brak takiego uzasadnienia w zaskarżonym postanowieniu był podstawą do jego uchylenia.
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata manipulacyjna za wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej wynosi 40 zł, a w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej - 100 zł.
u.p.e.a. art. 64 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 10% wyegzekwowanych środków pieniężnych pomniejszonych o koszty egzekucyjne. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 10% należności pieniężnej, odsetek i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 40.000 zł.
u.p.e.a. art. 64b § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wydatki egzekucyjne obejmują m.in. koszty przesłania zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.
u.p.e.a. art. 64c § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne obejmują opłaty za czynności egzekucyjne, wydatki egzekucyjne, opłatę manipulacyjną i opłatę egzekucyjną.
u.p.e.a. art. 64c § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne, co do zasady, obciążają zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 64c § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 64 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata manipulacyjna za wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 64 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata egzekucyjna w egzekucji należności pieniężnej.
Dz.U. 2020 poz 1427 art. 64 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata manipulacyjna.
Dz.U. 2020 poz 1427 art. 64 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata egzekucyjna.
Dz.U. 2020 poz 1427 art. 64 § c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku zapłaty należności po wszczęciu egzekucji, organ pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 5% uzyskanych środków, nie więcej jednak niż 20.000 zł.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego, w tym zakaz nadmiernej ingerencji.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 84
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną i niewłaściwą interpretację art. 64 § 1 ust. 4 u.p.e.a. • Błędne przyjęcie, że stawka procentowa w wysokości 10% kosztów opłaty egzekucyjnej jest stawką stałą, a nie maksymalną. • Brak ekwiwalentności pomiędzy ustaloną przez organ wysokością opłaty a faktycznym zakresem i przedmiotem wykonanych przez organ egzekucyjny czynności. • Naruszenie zasady równowagi między interesem skarżącego a wynagrodzeniem organu egzekucyjnego. • Brak uzasadnienia organu w zakresie związku między wysokością opłaty a podjętymi czynnościami egzekucyjnymi.
Godne uwagi sformułowania
nie można pominąć, że zobowiązany, który nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku zapłaty, ponosi już z tego tytułu określone konsekwencje, chociażby w postaci odsetek od zaległości. • bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. • istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. • w przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określnego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
przewodniczący sprawozdawca
Monika Kazubińska-Kręcisz
członek
Wiesława Achrymowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych w administracji, zasada proporcjonalności kosztów do podjętych czynności, obowiązek uzasadniania wysokości opłat przez organ egzekucyjny."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z dnia 20 lutego 2021 r. i interpretacji przepisów art. 64 § 4 u.p.e.a. w kontekście wyroku TK SK 31/14.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów egzekucyjnych i ich wysokości, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych. Wyrok pokazuje, że nawet po zmianach przepisów, organy muszą wykazać się racjonalnością i proporcjonalnością w naliczaniu opłat.
“Czy 10% opłaty egzekucyjnej to zawsze 10%? WSA w Lublinie wyjaśnia, kiedy organ musi uzasadnić wysokość kosztów.”
Dane finansowe
WPS: 52 379,54 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.