Orzeczenie · 2023-10-06

I SA/Lu 279/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Miejsce

Lublin

Data

2023-10-06

NSApodatkoweWysokawsa

VATdodatkowe zobowiązanie podatkowesankcja VATzasada proporcjonalnościprawo UETSUEkorekta deklaracjikontrola celno-skarbowauchylenie decyzji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi spółki K. sp. z o.o. sp. k. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 30% zaniżenia za okres od sierpnia do grudnia 2019 r. Organ podatkowy stwierdził, że spółka dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez podmiot B. Oddział w Polsce, jednak brak było tych faktur w rejestrach sprzedaży VAT tego podmiotu. Po korekcie deklaracji przez spółkę, organ ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, powołując się na art. 112b ust. 1 ustawy o VAT, który według organu nie daje swobody w nałożeniu sankcji. Spółka odwołała się, podnosząc brak środków na zapłatę i argumentując, że jest ofiarą nierzetelnych działań sprzedawcy. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego utrzymał decyzję w mocy, powtarzając argumentację o braku możliwości odstąpienia od sankcji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, art. 105a u.p.t.u. oraz art. 7 k.p.a. Sąd uznał skargę za zasadną, ale nie z przyczyn wskazanych przez spółkę. Sąd stwierdził, że art. 112b u.p.t.u. w sposób automatyczny nakłada sankcję, co jest niezgodne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą proporcjonalności, co potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-935/19 (Grupa Warzywna). Sąd podkreślił, że polski przepis nie daje organom możliwości dostosowania kwoty sankcji do konkretnych okoliczności sprawy, stopnia zawinienia podatnika czy celu zapobiegania oszustwom podatkowym. Zaskarżona decyzja była wadliwa, ponieważ nie zawierała analizy proporcjonalności zastosowania sankcji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem stanowiska sądu. Zarzuty spółki dotyczące naruszenia KPA i art. 105a u.p.t.u. zostały uznane za bezzasadne, gdyż postępowanie miało charakter podatkowy, a art. 105a u.p.t.u. nie miał zastosowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 112b u.p.t.u. w kontekście prawa UE i zasady proporcjonalności, wskazująca na konieczność indywidualizacji sankcji VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów obowiązujących w danym czasie. Może wymagać analizy w kontekście ewentualnych późniejszych zmian legislacyjnych lub orzecznictwa.

Zagadnienia prawne (4)

Czy polski przepis art. 112b ust. 1 ustawy o VAT, nakładający automatycznie dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% zaniżenia, jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą proporcjonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z prawem UE, ponieważ jego automatyzm i brak możliwości indywidualizacji sankcji naruszają zasadę proporcjonalności.

Uzasadnienie

TSUE w sprawie C-935/19 uznał, że automatyczne stosowanie sankcji VAT bez uwzględnienia okoliczności sprawy, stopnia zawinienia i możliwości dostosowania kary do celu, jakim jest zapobieganie oszustwom, narusza zasadę proporcjonalności. Polski przepis art. 112b u.p.t.u. nie daje organom podatkowym takiej możliwości.

Czy sąd administracyjny może uchylić decyzję organu podatkowego, jeśli przepis, na którym się opiera, jest niezgodny z prawem UE, nawet jeśli zarzuty skargi dotyczą innych kwestii proceduralnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma obowiązek badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeśli nie zostały podniesione w skardze.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd ma obowiązek badać legalność zaskarżonej decyzji, a w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylić decyzję.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) mogą być skuteczne w sprawie podatkowej, która podlega przepisom Ordynacji podatkowej (O.p.)?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty oparte na KPA są bezzasadne, jeśli sprawa jest prowadzona na podstawie O.p., a organ prawidłowo odniósł się do odpowiednich przepisów O.p.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postępowanie miało charakter podatkowy i podlegało przepisom Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego, co czyniło zarzuty spółki dotyczące KPA niezasadnymi.

Czy organ podatkowy ma obowiązek sporządzić protokół z kontroli celno-skarbowej, jeśli kontrola zakończyła się uwzględnieniem korekty deklaracji przez organ?

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy organ uwzględnił korektę deklaracji i doręczył kontrolowanemu zawiadomienie o uwzględnieniu korekty, kontrola celno-skarbowa jest zakończona, a sporządzenie protokołu nie jest wymagane.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 64 ust. 4c ustawy o KAS, doręczenie kontrolowanemu zawiadomienia o uwzględnieniu korekty deklaracji kończy kontrolę celno-skarbową, co oznacza brak obowiązku sporządzenia protokołu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone z powodu niezgodności polskiego przepisu sankcyjnego (art. 112b u.p.t.u.) z prawem UE (zasada proporcjonalności).

Przepisy (20)

Główne

u.p.t.u. art. 112b § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

Przepis ten nakłada dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% zaniżenia zobowiązania podatkowego. Sąd uznał jego automatyzm za niezgodny z prawem UE.

Pomocnicze

Dyrektywa 112/WE art. 273

Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, pod warunkiem równego traktowania i braku formalności granicznych. Obowiązki te muszą być zgodne z prawem UE i zasadą proporcjonalności.

u.p.t.u. art. 112b § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

Wymienia przypadki wyłączenia stosowania przepisu art. 112b ust. 1, które nie wystąpiły w sprawie.

ustawa o KAS art. 62 § 4

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Uprawnienie do skorygowania uprzednio złożonych deklaracji.

ustawa o KAS art. 62 § 4b

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Zawiadomienie spółki o uwzględnieniu korekt deklaracji.

ustawa o KAS art. 64 § 4c

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Doręczenie zawiadomienia o uwzględnieniu korekty deklaracji kończy kontrolę celno-skarbową.

ustawa o KAS art. 83 § 4

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Dotyczy decyzji wydawanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, od których odwołanie rozpatruje ten sam organ.

ustawa o KAS art. 83 § 5

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Dotyczy decyzji wydawanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, od których odwołanie rozpatruje ten sam organ.

k.p.a. art. 7