I SA/Kr 341/25Odpowiedzialność likwidatora zaległości VAT 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J.T., likwidatora spółki W. sp. z o.o. w likwidacji, na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres styczeń, marzec, kwiecień 2020 r. oraz luty, kwiecień, sierpień 2021 r., w łącznej kwocie 39 678,50 zł. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 116 §1 i 2 w zw. z art. 116b o.p.) oraz przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy, uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo wykazały istnienie wszystkich pozytywnych przesłanek odpowiedzialności likwidatora: istnienie zaległości podatkowych spółki, bezskuteczność egzekucji z majątku spółki (co potwierdzało postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego) oraz fakt pełnienia przez skarżącego funkcji likwidatora w okresie, gdy upływały terminy płatności zobowiązań podatkowych. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich nie służy weryfikacji prawidłowości postępowania egzekucyjnego, a postanowienie o umorzeniu egzekucji jest dowodem jej bezskuteczności. Ponadto, sąd uznał, że skarżący nie wykazał zaistnienia żadnej z przesłanek negatywnych (egzoneracyjnych), które zwalniałyby go z odpowiedzialności. W szczególności, skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub że niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Sąd ustalił, że spółka stała się niewypłacalna od 21 listopada 2018 r., a wniosek o upadłość powinien być złożony do 21 grudnia 2018 r. dla spółki, a dla likwidatora (powołanego 20 lutego 2020 r.) do 21 marca 2020 r. Skarżący nie złożył wniosku, mimo że spółka zaprzestała regulowania zobowiązań. Sąd odrzucił argumentację skarżącego o braku podstaw do złożenia wniosku o upadłość, wskazując, że ocena przesłanek upadłości należy do sądu, a obowiązkiem likwidatora jest złożenie wniosku. Sąd stwierdził również, że skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, gdyż wskazane wierzytelności okazały się sporne i nieskuteczne w egzekucji. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu odpowiedzialności likwidatora spółki za zaległości podatkowe, znaczenie postanowienia o umorzeniu egzekucji jako dowodu bezskuteczności, obowiązki likwidatora w zakresie zgłoszenia wniosku o upadłość.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji likwidatora spółki z o.o. i odpowiedzialności za zaległości VAT. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy likwidator spółki ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a likwidator nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, likwidator ponosi odpowiedzialność, jeśli spełnione są przesłanki pozytywne (zaległości, bezskuteczność egzekucji, pełnienie funkcji w okresie powstania zobowiązań) i nie wykaże przesłanek negatywnych (brak winy w niezgłoszeniu upadłości, wskazanie majątku).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo wykazały wszystkie pozytywne przesłanki odpowiedzialności likwidatora, w tym bezskuteczność egzekucji potwierdzoną postanowieniem o umorzeniu. Likwidator nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, gdyż spółka stała się niewypłacalna i zaprzestała regulowania zobowiązań, a termin na złożenie wniosku upłynął. Nie wskazał również mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości w znacznej części.
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności jest wystarczającym dowodem bezskuteczności egzekucji w postępowaniu o odpowiedzialność likwidatora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest najmocniejszym dowodem nieskutecznej egzekucji i nie podlega weryfikacji w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postanowienie o umorzeniu egzekucji jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Weryfikacja prawidłowości postępowania egzekucyjnego nie leży w kompetencjach sądu w postępowaniu o odpowiedzialność osób trzecich. Istotne jest jedynie potwierdzenie bezskuteczności egzekucji.
Czy likwidator spółki ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe powstałe przed objęciem funkcji likwidatora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, likwidator odpowiada za zaległości powstałe w czasie likwidacji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 116b §1 Ordynacji podatkowej, likwidatorzy odpowiadają za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie likwidacji. W niniejszej sprawie zaległości dotyczyły okresów styczeń-kwiecień 2020 r. oraz luty, kwiecień, sierpień 2021 r., a skarżący został powołany na likwidatora 20 lutego 2020 r., co oznacza, że ponosi odpowiedzialność za zaległości powstałe w czasie jego funkcji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
o.p. art. 116b § §1
Ordynacja podatkowa
Likwidatorzy spółki odpowiadają za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie likwidacji.
o.p. art. 116b § §3
Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności likwidatorów stosuje się odpowiednio przepisy art. 116 i art. 16a.
o.p. art. 116 § §1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu (stosuje się do likwidatorów), jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości w znacznej części.
Dz.U. 2023 poz 2383 art. 116b § w zw. z art. 116 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Pomocnicze
o.p. art. 116 § §2
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członków zarządu (likwidatorów) obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków.
o.p. art. 108 § §2 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej (likwidatora) nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
o.p. art. 108 § §3
Ordynacja podatkowa
W przypadku wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji o odpowiedzialności podatnika.
o.p. art. 51 § §1
Ordynacja podatkowa
Nieuiszczenie w terminie zobowiązania podatkowego stanowi zaległość podatkową.
p.p.s.a. art. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny bada zgodność z prawem działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi przy kontroli działalności administracji.
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
u.p.e.a. art. 59
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Dz.U. 2024 poz 935 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
p.u. art. 11 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Definiuje niewypłacalność dłużnika (utrata zdolności do wykonywania zobowiązań, opóźnienie powyżej 3 miesięcy, zobowiązania przekraczające wartość majątku).
p.u. art. 21 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Nakłada obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od wystąpienia podstawy, spoczywający na osobach uprawnionych do reprezentowania dłużnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności likwidatora (zaległości podatkowe, bezskuteczność egzekucji, pełnienie funkcji w okresie powstania zobowiązań). • Niewykazanie przez likwidatora przesłanek negatywnych (brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, wskazanie majątku pozwalającego na zaspokojenie zaległości). • Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jako dowód bezskuteczności egzekucji. • Niewypłacalność spółki od 2018 r. i brak złożenia wniosku o upadłość przez likwidatora w terminie.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. • Zarzut naruszenia przepisów KPA (art. 6, 7, 77, 80) polegający na niezapewnieniu dokładnego wyjaśnienia sprawy. • Argumentacja skarżącego o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na wskazanie wierzytelności. • Argumentacja skarżącego o braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, gdyż podlegałby on oddaleniu. • Argumentacja skarżącego o tym, że czas właściwy na złożenie wniosku o upadłość przypadał na okres, gdy spółka miała zarząd, a nie likwidatora.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest najmocniejszym dowodem bezskuteczności egzekucji • Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej (...) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi • Obciążenie członków zarządu obowiązkiem wykazania przesłanek negatywnych (...) nie pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego, a w szczególności z określoną w art. 122 o.p. zasadą prawdy obiektywnej
Skład orzekający
Grzegorz Karcz
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Klimek
członek
Borys Marasek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności likwidatora spółki za zaległości podatkowe, znaczenie postanowienia o umorzeniu egzekucji jako dowodu bezskuteczności, obowiązki likwidatora w zakresie zgłoszenia wniosku o upadłość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji likwidatora spółki z o.o. i odpowiedzialności za zaległości VAT. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje zaniedbań likwidatora spółki w zakresie obowiązków podatkowych i upadłościowych, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem spółek i podatkowym.
“Likwidator spółki odpowiada za długi VAT – kiedy sąd uzna jego winę?”
Dane finansowe
WPS: 39 678,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.