I SA/Kr 291/26Instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego a przedawnienie podatku 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2013 i 2014. Skarżąca podnosiła zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych, argumentując, że postępowanie karnoskarbowe, które miało zawiesić bieg terminu przedawnienia, zostało wszczęte instrumentalnie. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego wszczął postępowanie karnoskarbowe w 2018 r., kwalifikując czyny jako przestępstwa skarbowe z art. 56 § 2 i art. 62 § 2 k.k.s. Skarżąca twierdziła, że w rzeczywistości były to wykroczenia skarbowe, które uległy przedawnieniu jeszcze przed wszczęciem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przychylił się do argumentacji Skarżącej, uznając, że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte instrumentalnie, co oznacza, że nie mogło skutecznie zawiesić biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd odwołał się do uchwały NSA I FPS 1/21, zgodnie z którą instrumentalne wszczęcie postępowania karnego lub karnoskarbowego nie wywołuje skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W ocenie Sądu, już w dacie wszczęcia postępowania karnoskarbowego było wiadome, że kwota potencjalnego uszczuplenia podatkowego kwalifikuje czyn jedynie jako wykroczenie skarbowe, którego karalność ustała. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a kwalifikacja czynu była błędna od samego początku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego, mające na celu zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, wywołuje skutek prawny w postaci zawieszenia tego terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie wywołuje skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte instrumentalnie, ponieważ w momencie jego wszczęcia karalność czynów Skarżącej jako wykroczeń skarbowych już ustała, a kwalifikacja jako przestępstwa była błędna. Instrumentalny charakter postępowania wynika z braku podstaw faktycznych do przypuszczenia popełnienia czynu zabronionego lub istnienia negatywnych przesłanek procesowych w dacie wszczęcia.
Czy komandytariusz spółki komandytowej może ponosić odpowiedzialność karną skarbową za posłużenie się nierzetelnymi fakturami, jeśli nie prowadził spraw spółki ani nie dokonywał rozliczeń podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, komandytariusz, który nie prowadzi spraw spółki ani nie dokonuje rozliczeń podatkowych, nie może ponosić odpowiedzialności karnej skarbowej za posłużenie się nierzetelnymi fakturami, gdyż nie wypełnia znamion czynu zabronionego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Skarżąca jako komandytariusz nie miała wpływu na zarządzanie spółką, nie wystawiała ani nie posługiwała się fakturami w obrocie prawnym do celów podatkowych. Jej rola ograniczała się do inwestycji, a rozliczenia podatkowe opierały się na udziale w zyskach spółki. Brak dowodów na świadomość Skarżącej co do ujmowania przez spółkę pustych faktur.
Czy wyrok sądu administracyjnego, który uchylił decyzję organu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, przesądza kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych, jeśli w uzasadnieniu nie odniesiono się do zarzutów przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok sądu administracyjnego, który nie odnosi się do zarzutów przedawnienia w swoim uzasadnieniu, nie przesądza tej kwestii i nie stanowi powagi rzeczy osądzonej w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia obejmuje sentencję i motywy, które legły u podstaw rozstrzygnięcia. Skoro WSA w Krakowie w poprzednim wyroku nie analizował zarzutów przedawnienia, nie można twierdzić, że kwestia ta została prawomocnie rozstrzygnięta.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Zastosowanie przepisu o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Sąd uznał, że przepis ten nie mógł być zastosowany z uwagi na instrumentalny charakter wszczęcia postępowania.
O.p. art. 145 § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący kosztów uzyskania przychodów, który był podstawą zakwestionowania przez organ podatkowy.
k.k.s. art. 56 § 2
Kodeks karny skarbowy
Przestępstwo skarbowe polegające na podaniu nieprawdy w deklaracji podatkowej narażającej podatek na uszczuplenie.
k.k.s. art. 62 § 2
Kodeks karny skarbowy
Przestępstwo skarbowe polegające na wystawieniu lub posłużeniu się nierzetelną fakturą lub rachunkiem.
Pomocnicze
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego.
O.p. art. 171
Ordynacja podatkowa
Zakres mocy wiążącej orzeczenia.
k.k.s. art. 56 § 3
Kodeks karny skarbowy
Wykroczenie skarbowe polegające na podaniu nieprawdy w deklaracji podatkowej narażającej podatek na uszczuplenie o małej wartości.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki umorzenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego, które nie mogło doprowadzić do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. • W momencie wszczęcia postępowania karnoskarbowego karalność czynów Skarżącej jako wykroczeń skarbowych już ustała.
Godne uwagi sformułowania
tzw. instrumentalne wszczęcie postępowania karnego lub karnego skarbowego nie wywołuje skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia • o tzw. instrumentalnym charakterze wszczęcia postępowania (...) decydują okoliczności faktyczne istniejące w dacie wszczęcia tego postępowania • nie można przy tym podzielić stanowiska Dyrektora zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, że na etapie wszczęcia postępowania karno-skarbowego organ przygotowawczy dokonuje wstępnej kwalifikacji czynu, która następnie w związku z jego prowadzeniem może ulec zmianie. • nie budzi żadnych wątpliwości, że wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego Skarżąca obiektywnie popełnić - nie mogła nie mogło doprowadzić do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Skład orzekający
Wiesław Kuśnierz
przewodniczący
Paweł Dąbek
sprawozdawca
Piotr Głowacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a kwalifikacja czynu była błędna od samego początku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedur, a sąd administracyjny stoi na straży praw podatnika. Jest to przykład walki z aparatem państwowym.
“Czy postępowanie karne skarbowe może być 'hakiem' na przedawnienie podatku? Sąd mówi: tylko jeśli jest prawdziwe!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.