I SA/Kr 1662/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skarg spółki E. Sp. z o.o. w K. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (DIAS), które utrzymały w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) z lutego 2021 r. Decyzje te określiły spółce wysokość podatku od towarów i usług za marzec 2016 r., kwiecień 2017 r. oraz listopad i grudzień 2016 r., odmawiając prawa do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i określając podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ w toku kontroli spółka nie przedłożyła rejestrów ani faktur zakupu i sprzedaży. Stwierdzono, że wystawione przez spółkę faktury nie potwierdzają rzeczywistych czynności gospodarczych, a transakcje miały być przeprowadzane bez gospodarczego celu, z podmiotami powiązanymi kapitałowo i personalnie. Prezesem i prokurentem w wielu z tych podmiotów były te same osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi, uznając, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a przepisy prawa procesowego i materialnego nie zostały naruszone. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT nie jest przywilejem, a faktura nieudokumentowana rzeczywistą sprzedażą jest bezskuteczna. Ustalenia organów wskazały na fikcyjność transakcji, brak ekonomicznego celu, powiązania osobowe i kapitałowe między kontrahentami, a także brak dowodów potwierdzających rzeczywiste wykonanie usług czy posiadanie towarów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej fikcyjnych transakcji i prawa do odliczenia VAT. Podkreślenie obowiązku organów i przedsiębiorców w zakresie weryfikacji transakcji.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie udowodniono fikcyjność transakcji i powiązania między podmiotami. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT przysługuje w sytuacji, gdy faktury zakupu nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a podmioty są ze sobą powiązane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje, gdy faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji, ponieważ taka faktura jest prawnie bezskuteczna i nie może wywołać skutków podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły prawa do odliczenia VAT, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy wykazał fikcyjność transakcji, brak gospodarczego celu, powiązania osobowe i kapitałowe między kontrahentami, a także brak dowodów potwierdzających rzeczywiste wykonanie usług czy posiadanie towarów. Faktury nieudokumentowane rzeczywistymi zdarzeniami gospodarczymi są bezskuteczne.
Czy organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i oceniły zebrane dowody w sprawie odmowy prawa do odliczenia VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, nie naruszono przepisów prawa procesowego, w szczególności w zakresie zbierania i oceny dowodów, a organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy podatkowe korzystały z szerokiego wachlarza dowodów, a skarżący nie podważył skutecznie dokonanej oceny. Podkreślono zasadę współdziałania i obowiązek podatnika przedstawienia przeciwdowodów w przypadku kwestionowania ustaleń organu.
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
Pomocnicze
o.p. art. 121 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 192
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Podmioty powiązane personalnie i kapitałowo. • Brak gospodarczego celu transakcji. • Brak przedłożenia dokumentacji źródłowej. • Fikcyjność transakcji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania procesowego i materialnego przez organy podatkowe. • Błędne ustalenia faktyczne organu co do nierzetelności zakwestionowanych faktur. • Bezzasadne zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku VAT.
Godne uwagi sformułowania
faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży między wskazanymi w niej kontrahentami, czyli legalnego (zgodnego z prawem) obrotu jest bezskuteczna prawnie • prawo do odliczenia podatku naliczanego nie jest przywilejem podatkowym, ale elementem konstrukcyjnym podatku od wartości dodanej • przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności • organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik zamierzający skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT badał, czy wystawca faktury [...] jest podatnikiem, czy dysponuje towarami [...] i jest w stanie je dostarczyć
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Klimek
członek
Michał Niedźwiedź
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej fikcyjnych transakcji i prawa do odliczenia VAT. Podkreślenie obowiązku organów i przedsiębiorców w zakresie weryfikacji transakcji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie udowodniono fikcyjność transakcji i powiązania między podmiotami. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy mechanizm wyłudzeń VAT poprzez fikcyjne transakcje i powiązane podmioty, co jest ważnym tematem dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem podatkowym.
“Fikcyjne faktury i powiązane spółki: Jak sąd rozstrzygnął spór o prawo do odliczenia VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.