I SA/Go 721/19Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi małżonków L.K. i W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 rok na poczet zaległości z lat 2011 i 2012. Skarżący wykazali nadpłatę w podatku PIT za 2018 rok w kwocie 2.642 zł, którą organy podatkowe zaliczyły na poczet zaległości z lat 2011 (286,26 zł plus odsetki 181 zł) i 2012 (1.437 zł plus odsetki 714,54 zł). W uzasadnieniu skargi podatnicy podnosili m.in. zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych za lata 2011 i 2012, a także zarzucali nieprawidłowe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej oraz naruszenie Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazywali również na długotrwałe postępowanie dotyczące zwrotu wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, które miało doprowadzić do błędów w ich rozliczeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami. Zaliczenie to następuje z mocy prawa, a postanowienie organu podatkowego ma jedynie charakter informacyjny. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie zaliczenia nadpłaty nie obejmuje ponownego badania prawidłowości ostatecznych orzeczeń organów podatkowych, z których wynika istnienie zaległości. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, sąd wskazał, że bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środków egzekucyjnych (zajęcie rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę, świadczenia rentowego), co potwierdził wcześniejszy wyrok WSA w innej sprawie dotyczącej tych egzekucji. Sąd uznał również, że przepisy KPA nie miały zastosowania w tej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości następuje z mocy prawa, a postępowanie w tej sprawie nie służy badaniu prawidłowości wcześniejszych decyzji podatkowych. Potwierdzenie wpływu środków egzekucyjnych na bieg terminu przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych i przedawnienia w kontekście Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę następuje z mocy prawa, czy też wymaga uznania organu podatkowego lub wniosku podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę następuje z mocy prawa (ex lege) i nie zależy od uznania organu podatkowego ani dyspozycji podatnika. Postanowienie organu w tej sprawie ma charakter jedynie informacyjny.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na art. 76 § 1 i art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że przepisy te wprowadzają nakaz zaliczenia nadpłaty z urzędu na poczet zaległości. Oznacza to, że organ nie ma w tym zakresie wyboru, a samo zaliczenie następuje z mocy prawa w momencie spełnienia przesłanek wskazanych w ustawie.
Czy w przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, organ podatkowy jest uprawniony do ponownego badania prawidłowości ostatecznych decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego, z których wynika zaległość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ dokonujący zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej nie jest uprawniony do weryfikowania prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji lub decyzji określających wysokość zobowiązania, z których wynika nadpłata lub zaległość. Postanowienie o zaliczeniu jedynie potwierdza czynność rachunkowo-techniczną.
Uzasadnienie
Zakres postępowania w sprawie zaliczenia nadpłaty nie obejmuje ponownego badania prawidłowości ostatecznych orzeczeń organów podatkowych. Organ stwierdza jedynie istnienie nadpłaty lub wpłaty oraz istnienie zaległości podatkowej.
Czy zobowiązanie podatkowe za lata 2011 i 2012 uległo przedawnieniu, mimo zastosowania środków egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązania podatkowe za lata 2011 i 2012 nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środków egzekucyjnych, o czym podatnicy zostali zawiadomieni.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. W tej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę oraz świadczenia rentowego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 76 § 1
Ordynacja podatkowa
Nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych.
O.p. art. 76a § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowych.
Pomocnicze
O.p. art. 72 § 1
Ordynacja podatkowa
Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.
O.p. art. 73 § 2
Ordynacja podatkowa
Nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego dla podatników podatku dochodowego.
O.p. art. 62 § 1
Ordynacja podatkowa
W przypadku zaległości z różnych tytułów, nadpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności.
O.p. art. 55 § 2
Ordynacja podatkowa
Jeżeli nadpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę, nadpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę.
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
O.p. art. 70 § 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla postanowienie w razie naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych za lata 2011 i 2012. • Zarzut nieprawidłowego zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej. • Zarzut naruszenia Kodeksu postępowania administracyjnego. • Zarzut dotyczący sytuacji materialnej i rodzinnej strony skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
zaliczenie z urzędu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej • Postanowienie w sprawie zaliczenia jest jedynie aktem formalnym, informującym o sposobie zaliczenia, zaś samo zaliczenie następuje z mocy prawa • Zakres postępowania w sprawie zaliczenia nadpłaty nie obejmuje ponownego badania prawidłowości ostatecznych orzeczeń organów podatkowych • bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego
Skład orzekający
Dariusz Skupień
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Juszczyk – Wiśniewska
sędzia
Damian Bronowicki
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości następuje z mocy prawa, a postępowanie w tej sprawie nie służy badaniu prawidłowości wcześniejszych decyzji podatkowych. Potwierdzenie wpływu środków egzekucyjnych na bieg terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych i przedawnienia w kontekście Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników – zaliczania nadpłat na poczet zaległości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, wyjaśnia kluczowe zasady proceduralne i materialne w prawie podatkowym.
“Nadpłata podatku nie zawsze oznacza zwrot pieniędzy – sąd wyjaśnia, kiedy organy mogą zaliczyć ją na poczet zaległości.”
Dane finansowe
WPS: 2642 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.