I SA/Go 312/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi I.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatniczki w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Głównym przedmiotem sporu było prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości położonej w [...]. Organy podatkowe zakwestionowały prawidłowość prowadzenia przez podatniczkę ewidencji środków trwałych, wskazując na rozbieżności w przedkładanych dokumentach i programach księgowych, a także na fakt, że nieruchomość została wprowadzona do ewidencji dopiero w grudniu 2013 r., co uniemożliwiało zaliczenie odpisów amortyzacyjnych za wcześniejsze lata, w tym za 2013 r. Podatniczka argumentowała, że nieruchomość była uwidoczniona w ewidencji od momentu nabycia w 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowym wymogiem do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów jest prowadzenie właściwej ewidencji środków trwałych, a podatniczka nie wykazała, aby taka ewidencja była prowadzona w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami prawa, zwłaszcza w kontekście przedkładania różnych wersji ewidencji i sprzecznych argumentacji w różnych postępowaniach. Sąd podkreślił, że sama obiektywna ocena majątku jako środka trwałego nie wystarcza, konieczne jest jego ujawnienie w ewidencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wymogu prowadzenia prawidłowej ewidencji środków trwałych jako warunku zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, nawet w przypadku posiadania innych dokumentów źródłowych.
Dotyczy podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów. Kluczowe jest ustalenie faktycznej daty wprowadzenia środka trwałego do ewidencji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od środka trwałego, jeśli nie prowadził wymaganej przepisami ewidencji środków trwałych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może zaliczyć odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, jeśli nie prowadził wymaganej ewidencji środków trwałych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prowadzenie ewidencji środków trwałych jest materialnoprawnym warunkiem zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Sama obiektywna ocena majątku jako środka trwałego nie wystarcza, konieczne jest jego ujawnienie w ewidencji. Podatniczka nie wykazała, aby prowadziła wymaganą ewidencję w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami.
Czy różne wersje ewidencji środków trwałych, przedkładane w różnych postępowaniach, mogą być uznane za wiarygodne dowody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedkładanie kolejnych, różniących się od siebie ewidencji wzbudza uzasadnioną wątpliwość co do celu i rzeczywistej daty ich sporządzenia, a organ podatkowy ma prawo odmówić im wiarygodności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedkładanie przez podatniczkę czterech różnych ewidencji środków trwałych, które różniły się danymi i argumentacją, podważało ich wiarygodność. Szczególnie istotne było to, że ewidencje przedkładane w późniejszych postępowaniach zawierały wpisy, które nie znajdowały się w ewidencjach złożonych wcześniej w toku kontroli podatkowej.
Czy wyrok uniewinniający w sprawie karnoskarbowej wiąże sąd administracyjny w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących prowadzenia ewidencji środków trwałych?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest związany ustaleniami wyroku uniewinniającego w takim samym stopniu, jak wyroku skazującego. Ocena sądu karnego dotyczy znamion czynu w kontekście prawa karnego, a niekoniecznie ustaleń faktycznych istotnych dla postępowania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, jednak nie dotyczy to wyroków uniewinniających. Ocena sądu karnego jest dokonywana pod kątem przepisów prawa karnego i nie musi automatycznie przekładać się na ustalenia faktyczne w postępowaniu podatkowym.
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów z poszczególnego źródła to wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
u.p.d.o.f. art. 22 § 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztami uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonane zgodnie z art. 22a-22o z uwzględnieniem art. 23.
u.p.d.o.f. art. 22a § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Środkami trwałymi podlegającymi amortyzacji są m.in. budowle, budynki będące własnością podatnika wykorzystywane przez podatnika, kompletne i zdatne do użytku w dniu pojęcia do używania.
u.p.d.o.f. art. 22n § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów są obowiązani do prowadzenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wskazując jej niezbędne elementy.
u.p.d.o.f. art. 22n § 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
W razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350 art. 22n § 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
W razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Pomocnicze
O.p. art. 23 § 2
Ordynacja podatkowa
Odstąpienie od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, gdy dane z księgi uzupełnione dowodami pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w przypadku jej niezasadności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatniczka nie wykazała prowadzenia wymaganej ewidencji środków trwałych w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami prawa. • Przedkładanie przez podatniczkę różnych wersji ewidencji środków trwałych w różnych postępowaniach podważa ich wiarygodność. • Program komputerowy użyty do sporządzenia jednej z ewidencji został udostępniony dopiero po okresie, którego dotyczyła ta ewidencja.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość została wprowadzona do ewidencji w 2010 r. i odpisów amortyzacyjnych dokonywano od tego momentu. • Wyrok sądu karnoskarbowego potwierdza, że nieruchomość była uwidoczniona w ewidencji od momentu nabycia. • Organ podatkowy pominął istotne dowody w postaci ewidencji środków trwałych.
Godne uwagi sformułowania
materialnoprawnym warunkiem zaliczenia odpisów amortyzacyjnych w koszty uzyskania przychodów jest prowadzenie właściwej dla tego celu ewidencji. • Aby dokonywać amortyzacji środka trwałego dla celów podatkowych nie wystarczy sama obiektywna ocena majątku jako środka trwałego, lecz konieczne jest jego ujawnienie w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Skład orzekający
Anna Juszczyk - Wiśniewska
przewodniczący
Damian Bronowicki
sprawozdawca
Jacek Niedzielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu prowadzenia prawidłowej ewidencji środków trwałych jako warunku zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, nawet w przypadku posiadania innych dokumentów źródłowych."
Ograniczenia: Dotyczy podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów. Kluczowe jest ustalenie faktycznej daty wprowadzenia środka trwałego do ewidencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest skrupulatne prowadzenie dokumentacji księgowej i ewidencji środków trwałych, a błędy w tym zakresie mogą prowadzić do utraty prawa do odliczeń podatkowych, nawet w przypadku posiadania innych dowodów.
“Brak ewidencji środków trwałych to prosta droga do utraty prawa do amortyzacji. Sąd wyjaśnia, dlaczego.”
Dane finansowe
WPS: 154 730 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.