I SA/Gl 1311/25Uchylenie opłaty dodatkowej od środków spożywczych brak miarkowania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o ustaleniu dodatkowej opłaty od środków spożywczych za grudzień 2021 r. w kwocie 37.674,00 zł, co stanowiło 50% należnej opłaty. Podstawą nałożenia opłaty było nieterminowe uiszczenie należności przez spółkę A. Sp. z o.o. w C., która opóźniła się o jeden dzień. Organ pierwszej instancji i organ odwoławczy uznały, że przepis art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym nakłada bezwzględny obowiązek ustalenia dodatkowej opłaty w wysokości 50% należności, bez możliwości jej miarkowania czy odstąpienia od jej nałożenia. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, argumentując, że brak możliwości miarkowania opłaty dodatkowej jest nieproporcjonalny, zwłaszcza w przypadku jednodniowego opóźnienia, które nie wynikało z zamiaru uszczuplenia wpływów. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Podzielił stanowisko skarżącej, że opłata dodatkowa, będąca sankcją administracyjną, powinna podlegać miarkowaniu zgodnie z konstytucyjną zasadą proporcjonalności. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA oraz wyroku TSUE, wskazując, że nakładanie sankcji bez rozróżnienia sytuacji, w których błąd wynika z oszustwa, od sytuacji, w których jest wynikiem pomyłki i szybkiego naprawienia błędu, narusza zasadę proporcjonalności. Sąd podkreślił również znaczenie nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym z marca 2025 r., która wprowadziła możliwość miarkowania opłaty dodatkowej i określiła sytuacje, w których jej ustalenie nie jest możliwe. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady proporcjonalności w kontekście sankcji administracyjnych, zwłaszcza opłaty dodatkowej od środków spożywczych, oraz znaczenie nowelizacji przepisów wprowadzających możliwość miarkowania sankcji.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją z marca 2025 r., jednakże wskazuje na kierunek wykładni i potrzebę stosowania przepisów w nowym brzmieniu, które są względniejsze dla podatnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym, nakładający bezwzględny obowiązek ustalenia dodatkowej opłaty od środków spożywczych w wysokości 50% należnej kwoty w przypadku nieterminowej zapłaty, jest zgodny z konstytucyjną zasadą proporcjonalności, jeśli nie przewiduje możliwości miarkowania tej opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z marca 2025 r., narusza zasadę proporcjonalności, ponieważ nie pozwala na miarkowanie sankcji, co jest sprzeczne z koniecznością zachowania odpowiedniej proporcji między nałożeniem sankcji a celem, w tym stopniem zawinienia i wielkością deliktu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata dodatkowa jest sankcją administracyjną, która powinna podlegać miarkowaniu zgodnie z zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Nakładanie sankcji bez rozróżnienia sytuacji, w których błąd wynika z oszustwa, od sytuacji, w których jest wynikiem pomyłki i szybkiego naprawienia błędu, jest nieproporcjonalne. Nowelizacja ustawy z marca 2025 r. potwierdziła potrzebę miarkowania opłaty.
Czy jednodniowe opóźnienie w zapłacie opłaty od środków spożywczych uzasadnia nałożenie dodatkowej opłaty w wysokości 50% należności bez możliwości jej miarkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednodniowe opóźnienie, zwłaszcza gdy należność została uiszczona niezwłocznie następnego dnia i nie wynikało z zamiaru uszczuplenia wpływów, nie uzasadnia nałożenia sankcji w tak wysokiej wysokości bez możliwości jej dostosowania do wagi naruszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kara w wysokości 50% należności za jeden dzień opóźnienia jest nieadekwatna do skali naruszonego obowiązku. Podkreślono, że konstrukcja opłaty dodatkowej przed nowelizacją zrównywała sytuację podmiotów unikających opłat z sytuacją podmiotu, który popełnił błąd i sam go naprawił.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.z.p. art. 12i § ust. 1
Ustawa o zdrowiu publicznym
Nakłada bezwzględny obowiązek ustalenia dodatkowej opłaty w wysokości 50% kwoty należnej opłaty w przypadku niedokonania opłaty w terminie. Przed nowelizacją z 2025 r. nie przewidywał możliwości miarkowania.
Pomocnicze
u.z.p. art. 12g § ust. 1
Ustawa o zdrowiu publicznym
u.z.p. art. 12i § ust. 1c
Ustawa o zdrowiu publicznym
Wprowadza kryteria miarkowania opłaty dodatkowej po nowelizacji z 2025 r.
u.z.p. art. 12i § ust. 1d
Ustawa o zdrowiu publicznym
Określa sytuacje, w których brak jest możliwości ustalenia opłaty dodatkowej po nowelizacji z 2025 r.
u.z.p. art. 12j § ust. 1
Ustawa o zdrowiu publicznym
Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do opłaty dodatkowej.
u.z.p. art. 12d § ust. 1
Ustawa o zdrowiu publicznym
Op. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Op.
Ordynacja podatkowa
Stosowana odpowiednio do opłaty dodatkowej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 września 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 1 lit. e)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak możliwości miarkowania dodatkowej opłaty od środków spożywczych narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. • Jednodniowe opóźnienie w zapłacie nie powinno skutkować nałożeniem sankcji w wysokości 50% należności bez możliwości jej dostosowania do wagi naruszenia.
Godne uwagi sformułowania
opłata dodatkowa jest w istocie sankcją o charakterze administracyjnym • nie jest ona związana z odpowiedzialnością karną • jedyną i obligatoryjną przesłanką ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest niedokonanie opłaty w terminie • wynikająca z konstytucyjnej zasady proporcjonalności klauzula limitacyjna sprzeciwia się nakładaniu opłaty dodatkowej [...] bez możliwości jej miarkowania • nie sposób w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać, że jednodniowe przekroczenie terminu można kwalifikować jako nadużycie prawa • kara jest nieadekwatna do skali naruszonego obowiązku • konstrukcja opłaty dodatkowej sprzed nowelizacji zrównała sytuację podmiotów unikających jakichkolwiek opłat z sytuacją podmiotu, który pomylił się i sam bezzwłocznie naprawił swój błąd
Skład orzekający
Monika Krywow-Milczarek
przewodniczący
Katarzyna Stuła-Marcela
członek
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności w kontekście sankcji administracyjnych, zwłaszcza opłaty dodatkowej od środków spożywczych, oraz znaczenie nowelizacji przepisów wprowadzających możliwość miarkowania sankcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją z marca 2025 r., jednakże wskazuje na kierunek wykładni i potrzebę stosowania przepisów w nowym brzmieniu, które są względniejsze dla podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasada proporcjonalności i konstytucyjne prawa mogą wpływać na interpretację przepisów podatkowych i administracyjnych, nawet w przypadku sankcji. Nowelizacja przepisów dodaje jej aktualności.
“Jednodniowe spóźnienie z opłatą cukrową kosztowało 50% jej wartości. Sąd uznał to za nieproporcjonalne.”
Dane finansowe
WPS: 37 674 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.