Orzeczenie · 2026-02-17

I SA/Gl 1081/25Oddalenie skargi na odmowe wszczęcia postępowania 10

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-02-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezajęcie nieruchomościuchylenie czynności egzekucyjnejodmowa wszczęcia postępowaniaprawo administracyjneskargaorgan egzekucyjnyzobowiązany

Sprawa dotyczyła skargi R.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia zajęcia nieruchomości. Skarżący domagał się uchylenia zajęcia, podnosząc zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, nieprawidłowości wezwania do zapłaty oraz kwestionując istnienie zobowiązania. NUS odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Podkreślono, że art. 54b u.p.e.a. przewiduje możliwość uchylenia czynności egzekucyjnej przez organ egzekucyjny wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek zobowiązanego. DIAS podtrzymał to stanowisko, wskazując, że kwestionowanie obowiązku zapłaty powinno być rozpatrywane w ramach innych procedur, takich jak zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej przez zobowiązanego, gdy ustawa przewiduje takie działanie organu z urzędu, stanowi uzasadnioną przyczynę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., co potwierdza utrwalone orzecznictwo NSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej przez zobowiązanego, gdy ustawa przewiduje takie działanie organu z urzędu, jest niedopuszczalne i stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zobowiązany próbuje zainicjować postępowanie egzekucyjne dotyczące uchylenia czynności egzekucyjnej, podczas gdy ustawa wymaga działania organu z urzędu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy zobowiązany może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnej na podstawie art. 54b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązany nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnej na podstawie art. 54b u.p.e.a., ponieważ przepis ten przewiduje możliwość wszczęcia takiego postępowania wyłącznie z urzędu przez organ egzekucyjny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że żądanie zobowiązanego wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej, gdy ustawa (art. 54b u.p.e.a.) przewiduje takie działanie organu wyłącznie z urzędu, stanowi uzasadnioną przyczynę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 4 lipca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia zajęcia w całości.

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a. i stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Odesłanie do stosowania przepisów k.p.a., w tym art. 61a, w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 54b § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny uchyla z urzędu czynność egzekucyjną, jeżeli została dokonana z naruszeniem ustawy. Nie przewiduje możliwości wszczęcia postępowania w tym zakresie na wniosek zobowiązanego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, jeśli zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja czynności egzekucyjnej jako wszelkich działań organu egzekucyjnego zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis określający prawo zobowiązanego do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość uchylenia czynności egzekucyjnej na podstawie art. 54b u.p.e.a. przysługuje organowi egzekucyjnemu wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek zobowiązanego. • Żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej przez zobowiązanego, gdy ustawa przewiduje takie działanie organu z urzędu, stanowi uzasadnioną przyczynę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Odrzucone argumenty

Skarżący R.J. domagał się uchylenia zajęcia nieruchomości, kwestionując zasadność zobowiązania i podnosząc zarzuty proceduralne.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie zajęcia w całości • gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte • ten przepis ma zastosowanie w tej sprawie w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji • uchylenie dokonanych zajęć jest możliwe tylko z urzędu, a u.p.e.a. nie przewiduje w tym zakresie działania na wniosek zobowiązanego • organ egzekucyjny uchyla z urzędu w całości albo w części czynność egzekucyjną, jeżeli została dokonana z naruszeniem ustawy • postępowanie w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej może być wszczęte tylko z urzędu, a już nie na wniosek zobowiązanego • sytuacja, w której 'z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte' obejmuje również zdarzenia, w których zobowiązany występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania, którego zainicjowanie - zgodnie z wolą ustawodawcy - leży wyłącznie w gestii organu, bo jest wszczynane z urzędu, a organ nie znajduje podstaw do takiego wszczęcia.

Skład orzekający

Paweł Kornacki

przewodniczący sprawozdawca

Agata Ćwik-Bury

członek

Dorota Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej przez zobowiązanego, gdy ustawa przewiduje takie działanie organu z urzędu, jest niedopuszczalne i stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zobowiązany próbuje zainicjować postępowanie egzekucyjne dotyczące uchylenia czynności egzekucyjnej, podczas gdy ustawa wymaga działania organu z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie procedur administracyjnych i egzekucyjnych, zwłaszcza w kontekście praw i obowiązków zobowiązanego. Pokazuje też, jak sądy interpretują przepisy dotyczące wszczynania postępowań.

“Czy można żądać uchylenia zajęcia nieruchomości? Sąd wyjaśnia, kiedy jest to możliwe, a kiedy nie.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst