Orzeczenie · 2026-03-17

I SA/Gd 981/25Uchylenie decyzji zwrot nadpłaty VAT 4

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-03-17
NSAPodatkoweWysokawsa
VATprzedawnienienadpłatazwrot podatkuhipotekaOrdynacja podatkowaniekonstytucyjnośćsąd administracyjny

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nadpłaty podatku od towarów i usług za miesiące luty, kwiecień, maj, lipiec i wrzesień 2008 roku w kwocie 30.947,85 zł. Skarżący argumentował, że należności te przedawniły się, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12, który zakwestionował konstytucyjność przepisu dotyczącego braku przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką. Organy podatkowe, opierając się na art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, odmawiały zwrotu, twierdząc, że zaległości nie przedawniły się ze względu na zabezpieczenie hipoteczne. Sąd administracyjny w Gdańsku, analizując stan prawny i orzecznictwo, uznał, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, mimo że nie był bezpośrednio przedmiotem badania TK, jest niezgodny z Konstytucją RP ze względu na podobieństwo normy prawnej do zakwestionowanego przepisu. Sąd podkreślił, że przedawnienie zobowiązań podatkowych nie może być uzależnione od formy zabezpieczenia. W związku z tym, sąd stwierdził, że zaległości podatkowe skarżącego przedawniły się, a wpłacona przez syndyka kwota stanowi nadpłatę, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji organów podatkowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką i jego zgodności z Konstytucją RP.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której doszło do egzekucji z nieruchomości zabezpieczającej zaległości podatkowe, a następnie wpłaty środków. Interpretacja art. 70 § 8 O.p. jako niekonstytucyjnego jest ugruntowana w orzecznictwie NSA.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką ulega przedawnieniu, pomimo brzmienia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką ulega przedawnieniu, ponieważ przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jest niezgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny uznał, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który wyłącza przedawnienie zobowiązań zabezpieczonych hipoteką, jest niezgodny z Konstytucją RP, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12 oraz utrwalone orzecznictwo NSA. Przedawnienie nie może być uzależnione od formy zabezpieczenia.

Czy kwota uzyskana z egzekucji z nieruchomości, na której zabezpieczono zaległości podatkowe, może zostać zaliczona na poczet przedawnionych zobowiązań?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwota uzyskana z egzekucji nie może zostać zaliczona na poczet przedawnionych zobowiązań, ponieważ przedawnione zobowiązania wygasają.

Uzasadnienie

Skoro zaległości podatkowe przedawniły się z uwagi na niekonstytucyjność art. 70 § 8 O.p., to wpłacona kwota nie mogła zostać zaliczona na ich poczet, co skutkuje powstaniem nadpłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku zostały uchylone.

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

O.p. art. 70 § § 8

Ordynacja podatkowa

Zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu, jednakże po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Sąd uznał przepis za niezgodny z Konstytucją RP.

Pomocnicze

O.p. art. 59 § § 1 pkt 9

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe wygasa m.in. wskutek przedawnienia.

O.p. art. 70 § § 4

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w razie naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, lub gdy wystąpiły okoliczności mogące być podstawą wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek, a żadna z pozostałych stron nie zażąda rozprawy.

k.p.c. art. 1027

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zarzuty przeciwko planowi podziału sumy uzyskanej z egzekucji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, wyłączający przedawnienie zobowiązań zabezpieczonych hipoteką, jest niezgodny z Konstytucją RP. • Zaległości podatkowe przedawniły się, ponieważ nie można stosować przepisu uznanego za niekonstytucyjny. • Kwota uzyskana z egzekucji z nieruchomości stanowi nadpłatę, gdyż została wpłacona na poczet przedawnionych zobowiązań.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe argumentowały, że zaległości nie przedawniły się ze względu na zabezpieczenie hipoteczne zgodnie z art. 70 § 8 O.p. • Organy twierdziły, że wpłacona kwota została prawidłowo zaliczona na poczet istniejących zaległości.

Godne uwagi sformułowania

brzmienie obu wyżej wskazanych przepisów oraz zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego konstatacje uzasadniają wniosek, że także obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. art. 70 § 8 O.p. nie spełnia standardów konstytucyjnych • w kwestii "wtórnej niekonstytucyjności" art. 70 § 8 O.p., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt SK 40/12, wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny • nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają • na gruncie art. 70 § 8 O.p. ustanowienie hipoteki nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania

Skład orzekający

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

przewodniczący

Marek Kraus

sprawozdawca

Sławomir Kozik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką i jego zgodności z Konstytucją RP."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której doszło do egzekucji z nieruchomości zabezpieczającej zaległości podatkowe, a następnie wpłaty środków. Interpretacja art. 70 § 8 O.p. jako niekonstytucyjnego jest ugruntowana w orzecznictwie NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i jego relacji z zabezpieczeniem hipotecznym, a także interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w świetle Konstytucji RP. Jest to istotne dla prawników i podatników.

“Zaległości podatkowe przedawnione mimo hipoteki? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczową kwestię.”

Dane finansowe

WPS: 30 947,85 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst