I SA/Gd 362/26Odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej niedopuszczalnosc stwierdzenia nieważności
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego prezesa zarządu spółki G S.A. za zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. Skarżący twierdził, że decyzja wymiarowa określająca zobowiązanie spółce nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została doręczona jedynie tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu, a nie spółce, która w tym czasie nie miała organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, które nie służy ponownej ocenie ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu zwykłym. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące wadliwości doręczenia decyzji wymiarowej powinny być badane w ramach postępowania zwykłego, a nie w trybie stwierdzenia nieważności. Sąd uznał, że doręczenie decyzji tymczasowemu pełnomocnikowi było zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 116 O.p.) oraz prawa UE mogłyby być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. W konsekwencji, sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa, a postępowanie nie wykazało wad uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście kwestionowania ustaleń faktycznych z postępowania zwykłego oraz prawidłowości doręczeń w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku organów spółki i doręczenia decyzji tymczasowemu pełnomocnikowi, a także zastosowania trybu stwierdzenia nieważności zamiast wznowienia postępowania w kontekście orzecznictwa TSUE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej można kwestionować prawidłowość doręczenia decyzji wymiarowej, stanowiącej podstawę odpowiedzialności osoby trzeciej, w sytuacji gdy decyzja ta została doręczona tymczasowemu pełnomocnikowi spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie służy ponownej ocenie ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu zwykłym, w tym prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej. Zarzuty te powinny być podnoszone w postępowaniu zwykłym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma ograniczony zakres i skupia się na kwalifikowanych wadach decyzji, a nie na ponownym badaniu stanu faktycznego. Doręczenie decyzji tymczasowemu pełnomocnikowi było zgodne z przepisami, a zarzuty dotyczące wadliwości decyzji wymiarowej nie wypełniają przesłanki rażącego naruszenia prawa w kontekście postępowania nieważnościowego.
Czy orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące prawa do obrony mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w polskim postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenia TSUE dotyczące prawa do obrony mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustawodawca przewidział odrębną ścieżkę procesową (wznowienie postępowania) dla uwzględnienia skutków orzeczeń TSUE, która pozwala na ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Tryb stwierdzenia nieważności nie jest właściwym instrumentem do uwzględniania nowych okoliczności prawnych o charakterze interpretacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi dotyczyć samego rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej i być oczywiste.
O.p. art. 116
Ordynacja podatkowa
Przepis regulujący odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 138m § 1
Ordynacja podatkowa
Reguluje ustanowienie tymczasowego pełnomocnika szczególnego w przypadku braku organów spółki.
O.p. art. 138m § 2
Ordynacja podatkowa
Określa zakres działania tymczasowego pełnomocnika szczególnego.
O.p. art. 138n § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 138n § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania zgodnie z prawem.
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa wznowienia postępowania.
P.p.s.a. art. 145
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie służy ponownej ocenie ustaleń faktycznych z postępowania zwykłego. • Doręczenie decyzji wymiarowej tymczasowemu pełnomocnikowi spółki było prawidłowe. • Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji wymiarowej nie wypełniają przesłanki rażącego naruszenia prawa w postępowaniu nieważnościowym. • Orzeczenia TSUE dotyczące prawa do obrony mogą być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.
Odrzucone argumenty
Decyzja wymiarowa nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia tymczasowemu pełnomocnikowi. • Organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do zarzutów strony dotyczących wpływu wad decyzji wymiarowej na legalność decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. • Uzasadnienie decyzji jest niewystarczające i nie odpowiada wymogom ustawowym. • Niewłaściwe zastosowanie art. 138m O.p. przez automatyczne uznanie skuteczności doręczenia decyzji wymiarowej. • Przyjęcie odpowiedzialności Skarżącego na podstawie ustaleń z postępowania wymiarowego, których nie miał realnej możliwości podważyć, z naruszeniem prawa UE.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego celem nie jest ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, tylko sprawdzenie, czy decyzja ostateczna nie została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 O.p. • Rażące naruszenie prawa musi dotyczyć samego rozstrzygnięcia kwestionowanej decyzji ostatecznej, chociażby miała ona przyczynę w naruszeniu przepisów prawa procesowego. • W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc, co do zasady, miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. • Sama analiza poprawności wydania (doręczenia) decyzji określającej spółce zobowiązanie podatkowe w toku postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu, prowadziłaby do ponownej pełnej oceny postępowania oraz decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej, co jest niedopuszczalne w nadzwyczajnym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.
Skład orzekający
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący sprawozdawca
Alicja Stępień
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście kwestionowania ustaleń faktycznych z postępowania zwykłego oraz prawidłowości doręczeń w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku organów spółki i doręczenia decyzji tymczasowemu pełnomocnikowi, a także zastosowania trybu stwierdzenia nieważności zamiast wznowienia postępowania w kontekście orzecznictwa TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności osób trzecich. Pokazuje też ograniczenia trybu stwierdzenia nieważności decyzji.
“Czy wadliwe doręczenie decyzji podatkowej otwiera drogę do stwierdzenia nieważności? Sąd administracyjny wyjaśnia granice postępowania.”
Dane finansowe
WPS: 119 619 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.