I SA/Łd 730/12Uchylenie decyzji podatkowej koszty uzyskania przychodów
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. w wysokości 151.409,00 zł. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwoty 521.902,80 zł, stanowiącej wydatek na zakup oleju napędowego od firm B Sp. z o.o. i C Sp. z o.o., uznając faktury za nierzetelne i nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Spółka w odwołaniu i skardze podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o CIT, w tym art. 187, 191, 199a § 3 Op oraz art. 15 ust. 1 ustawy o pdop. Kwestionowała dowolną ocenę materiału dowodowego, brak całościowego zebrania i rozpatrzenia materiału, a także zarzucała pominięcie dowodów zapłaty w postaci przelewów i wyciągów bankowych, które miały dokumentować poniesienie wydatku. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie oceniły całokształtu zebranego materiału dowodowego, pomijając dowody z przelewów bankowych i zapisy ksiąg podatkowych dotyczące zużycia paliwa. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że odmowa prawa do odliczenia kosztów uzyskania przychodów (analogicznie jak odliczenia VAT) może nastąpić tylko w razie udowodnienia na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o przestępstwie popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził zwrot kosztów postępowania i określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów mimo nierzetelności faktur, jeśli podatnik przedstawił inne dowody poniesienia wydatku i nie wiedział o nieprawidłowościach u kontrahenta. Podkreślenie obowiązku organów podatkowych badania dobrej wiary podatnika i oceny całokształtu materiału dowodowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z podatkiem dochodowym od osób prawnych i kosztami uzyskania przychodów, ale jego argumentacja dotycząca oceny dowodów i dobrej wiary podatnika ma szersze zastosowanie w prawie podatkowym. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nierzetelność faktury dokumentującej zakup paliwa, nawet jeśli nie odzwierciedla ona rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, automatycznie wyklucza możliwość zaliczenia poniesionego wydatku do kosztów uzyskania przychodów, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik przedstawił inne dowody poniesienia wydatku (np. przelewy bankowe) i udokumentował zużycie paliwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nierzetelność faktury nie jest wystarczającą przesłanką do automatycznego wykluczenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik przedstawił inne dowody poniesienia wydatku i udokumentował jego wykorzystanie, a organy nie wykazały, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o nieprawidłowościach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie oceniły całości materiału dowodowego, w tym dowodów zapłaty (przelewów bankowych) i zapisów ksiąg podatkowych dotyczących zużycia paliwa. Podkreślono, że nierzetelność faktury nie jest jedyną przesłanką do odmowy zaliczenia wydatku do kosztów, a organy powinny badać, czy podatnik wiedział lub mógł wiedzieć o nieprawidłowościach u kontrahenta, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i orzecznictwem TSUE.
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty, przy rozpatrywaniu kwestii zaliczenia wydatków na zakup paliwa do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie dokonały oceny całokształtu materiału dowodowego, pomijając istotne dowody, co naruszyło zasadę prawdy obiektywnej i mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy podatkowe ograniczyły się do stwierdzenia nierzetelności faktur, pomijając dowody zapłaty i zapisy księgowe, a także nie zbadały, czy podatnik mógł wiedzieć o nieprawidłowościach u sprzedawcy paliwa. Brak oceny wszystkich dowodów stanowi naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej.
Czy w przypadku zakwestionowania faktur jako dowodu rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, podatnik może udokumentować poniesienie wydatku na zakup paliwa innymi dowodami, takimi jak przelewy bankowe i zapisy księgowe dotyczące zużycia, na potrzeby zaliczenia go do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik może udokumentować poniesienie wydatku innymi dowodami niż faktura, jeśli te dowody nie budzą wątpliwości i potwierdzają rzeczywiste poniesienie wydatku oraz jego związek z przychodem.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że samo stwierdzenie nierzetelności faktury nie jest wystarczające do odmowy zaliczenia wydatku do kosztów, jeśli podatnik przedstawił inne dowody potwierdzające poniesienie wydatku, takie jak przelewy bankowe, a także udokumentował zużycie paliwa w prowadzonej działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Podatnik ma możliwość odliczenia wszelkich kosztów pod warunkiem, że mają one związek z działalnością gospodarczą, ich poniesienie może wpłynąć na wielkość przychodu, zostały udokumentowane w sposób niebudzący wątpliwości i faktycznie zostały poniesione.
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej - organy podatkowe są obowiązane podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Op art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów).
ppsa art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
ppsa art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub niezgodność z prawem, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
ppsa art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznając sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wymienia koszty, które nie są uznawane za koszty uzyskania przychodów.
Op art. 188
Ordynacja podatkowa
Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
Op art. 23 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia lub dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, lub podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.
Op art. 23 § 2
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy odstąpi od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.
Op art. 199a § 3
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy występuje do sądu powszechnego, jeżeli w toku postępowania pojawią się wątpliwości co do istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym wiążą się skutki podatkowe.
Op art. 193 § 2
Ordynacja podatkowa
Księgi podatkowe prowadzone nierzetelnie lub wadliwie nie mogą stanowić dowodu tego, co wynika z zapisów w nich zawartych.
Op art. 193 § 6
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy odrzuca księgi podatkowe jako dowód, jeżeli stwierdzi ich nierzetelność lub wadliwość.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie oceniły całości materiału dowodowego, pomijając dowody zapłaty (przelewy bankowe) i zapisy księgowe dotyczące zużycia paliwa. • Nierzetelność faktury nie jest wystarczającą przesłanką do automatycznego wykluczenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik przedstawił inne dowody poniesienia wydatku i udokumentował jego wykorzystanie. • Organy podatkowe nie wykazały, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o nieprawidłowościach u kontrahenta, co jest warunkiem odmowy zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych opierające się wyłącznie na nierzetelności faktur, bez analizy innych dowodów i bez wykazania złej wiary podatnika.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe nie dokonały oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, pominął bowiem dowody z przelewów i wyciągi z rachunków bankowych oraz zapisów ksiąg podatkowych w zakresie zaewidencjonowania zużytego paliwa. • Nierzetelne faktury nie mogą stanowić dowodu ani dokonania transakcji, ani tym bardziej poniesienia wydatku, jednakże w przypadku gdy poniesienie wydatku udokumentowanego nierzetelnym dowodem (fakturą), zostałoby potwierdzone innymi, nie budzącymi wątpliwości dowodami, a wszelkie inne dane dotyczące transakcji odpowiadałyby rzeczywistości – wydatek taki mógłby stanowić koszt uzyskania przychodu. • Podatnikowi można by odmówić prawa do odliczenia tylko w razie udowodnienia na podstawie obiektywnych przesłanek, że wiedział on lub powinien był wiedzieć, iż transakcje stanowiące podstawę prawa do odliczenia wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.
Skład orzekający
Bartosz Wojciechowski
przewodniczący
Joanna Tarno
sędzia
Ewa Cisowska-Sakrajda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów mimo nierzetelności faktur, jeśli podatnik przedstawił inne dowody poniesienia wydatku i nie wiedział o nieprawidłowościach u kontrahenta. Podkreślenie obowiązku organów podatkowych badania dobrej wiary podatnika i oceny całokształtu materiału dowodowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z podatkiem dochodowym od osób prawnych i kosztami uzyskania przychodów, ale jego argumentacja dotycząca oceny dowodów i dobrej wiary podatnika ma szersze zastosowanie w prawie podatkowym. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnych faktur i ich wpływu na koszty uzyskania przychodów, a sąd prezentuje klarowne stanowisko dotyczące obowiązku organów podatkowych badania dobrej wiary podatnika i oceny wszystkich dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Nierzetelna faktura to nie koniec świata dla Twoich kosztów! Sąd wyjaśnia, kiedy organy muszą badać Twoją dobrą wiarę.”
Dane finansowe
WPS: 151 409 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.