Orzeczenie · 2026-05-27

I SA/Bk 476/25Nierzetelne faktury VAT odliczenie podatku 13

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2026-05-27
NSAPodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyprawo do odliczenianierzetelne fakturyoszustwo podatkowekontrola celno-skarbowazobowiązanie podatkowedodatkowe zobowiązanie podatkowefaktury fikcyjnełańcuch dostaw

Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego w wysokości 502.086,61 zł, wynikającego z 35 faktur wystawionych przez firmy L. i V. w okresie od stycznia do lipca 2022 r. Ustalono, że faktury te nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych, a firmy L. i V. były podmiotami stworzonymi w celu wyłudzenia VAT, nie dysponującymi zapleczem personalnym ani materialnym do wykonania wskazanych usług. Sąd administracyjny w Białymstoku, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w pełni poparł stanowisko organów podatkowych. Podkreślono, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest realizowane na podstawie faktur dokumentujących rzeczywiste transakcje, a art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT wyłącza z podstawy obniżenia podatku faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane. Sąd stwierdził, że spółka P. Sp. z o.o. świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym, co potwierdzały m.in. brak wiedzy spółki na temat kontrahentów i świadczonych usług, pozorowany brak weryfikacji wiarygodności dostawców oraz niespójności w dokumentacji. W konsekwencji, sąd oddalił skargę spółki, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny rzetelności faktur VAT, świadomego udziału w oszustwie podatkowym i konsekwencji w postaci utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego mechanizmu oszustwa podatkowego z wykorzystaniem firm-słupów i fikcyjnych transakcji, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych typów spraw.

Zagadnienia prawne (3)

Czy faktury dokumentujące czynności, które nie zostały faktycznie dokonane, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT jest realizowane na podstawie faktur dokumentujących rzeczywiste transakcje. W przypadku stwierdzenia, że faktury nie odzwierciedlają faktycznych zdarzeń gospodarczych, podatnik traci prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Czy podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywa towary lub usługi w ramach transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa podatkowego, może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku stwierdzenia świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym, organy podatkowe mogą odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Zgodnie z orzecznictwem TSUE, jeśli na podstawie obiektywnych okoliczności zostanie ustalone, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa VAT, prawo do odliczenia nie przysługuje.

Czy organ podatkowy ma obowiązek udowodnić brak świadczenia usług, czy też ciężar dowodu spoczywa na podatniku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ciężar dowodu rzetelnej dokumentacji spoczywa na podatniku. Umowy i faktury nie spełniające wymogów rzetelności mogą być podważone przez organ.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że podatnik ma obowiązek zadbania o rzetelną dokumentację. Umowy i faktury, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie stanowią dowodu na wykonanie usług i mogą być podstawą do odmowy odliczenia VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku.

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest realizowane na podstawie faktur dokumentujących transakcje, które muszą być wiarygodne formalnie i materialnie.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 109 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Uzasadnienie zastosowania dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku świadomego udziału w oszustwie podatkowym.

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 4 i 6 i § 4

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury wystawione przez L. i V. nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych. • Spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym. • Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z nierzetelnych faktur.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego przez organy podatkowe (dowolna ocena dowodów, brak czynnego udziału strony, naruszenie zasady in dubio pro tributario, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów). • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (błędna wykładnia i zastosowanie przepisów u.p.t.u.). • Brak podstaw do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

faktury nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych • świadoma, nakierowana na uzyskanie korzyści podatkowej, interakcja z zaistniałymi zdarzeniami • łańcuch fikcyjnych transakcji • znikający podatnicy • puste faktury • pozorowany brak wiedzy • nie wytrzymuje konfrontacji z resztą zgromadzonego materiału dowodowego

Skład orzekający

Marcin Kojło

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Janusz Lewkowicz

sędzia

Justyna Siemieniako

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny rzetelności faktur VAT, świadomego udziału w oszustwie podatkowym i konsekwencji w postaci utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego mechanizmu oszustwa podatkowego z wykorzystaniem firm-słupów i fikcyjnych transakcji, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych typów spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje złożony mechanizm oszustwa podatkowego z wykorzystaniem fikcyjnych faktur i 'znikających podatników', co jest istotne dla zrozumienia praktyki organów podatkowych i sądów w walce z nadużyciami VAT.

“Jak firmy-słupy i fikcyjne faktury prowadzą do utraty prawa do odliczenia VAT? Analiza orzeczenia WSA.”

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst