I SA/Bk 319/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego. Organ pierwszej instancji dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2022 r. odmiennego od zadeklarowanego przez Spółkę oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Ustalono, że Spółka nie wykazała sprzedaży usług w marcu i czerwcu 2022 r. na kwotę netto 2.608.794,69 zł (VAT 570.294,97 zł) oraz zakwestionowano jej prawo do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 1.546.787 zł z faktur wystawionych przez K. Sp. z o.o. i S. Sp. z o.o., które nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych. Organ odwoławczy potwierdził te ustalenia, wskazując na udział kontrahentów Spółki w łańcuchach fikcyjnych dostaw i brak rzeczywistej działalności gospodarczej tych podmiotów. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że prawo do odliczenia VAT jest realizowane na podstawie faktur dokumentujących transakcje wiarygodne formalnie i materialnie. Sąd podzielił ustalenia organów, że sporne transakcje były fikcyjne, a Spółka miała świadomość udziału w oszustwie podatkowym. W związku z tym odmówiono Spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego i utrzymano w mocy decyzję o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku fikcyjnych transakcji i świadomego udziału w oszustwie podatkowym. Podkreślenie obowiązku należytej staranności podatnika przy weryfikacji kontrahentów.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym organy podatkowe wykazały rozbudowany łańcuch fikcyjnych podmiotów i świadomy udział podatnika w oszustwie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie dowody na świadomość podatnika są słabsze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT w sytuacji, gdy faktury dokumentujące nabycie usług zostały wystawione przez podmioty nieprowadzące rzeczywistej działalności gospodarczej i uczestniczące w łańcuchu fikcyjnych transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w takiej sytuacji, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia VAT wymaga, aby faktury dokumentowały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a nabycie towarów lub usług było związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych. W przypadku stwierdzenia fikcyjności transakcji lub świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym, prawo do odliczenia nie przysługuje.
Czy świadomy udział podatnika w procederze wykorzystywania fikcyjnych faktur w celu uzyskania nienależnej korzyści podatkowej stanowi podstawę do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadomy udział w oszustwie podatkowym uzasadnia ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Ustawodawstwo VAT ma na celu zapewnienie prawidłowego poboru podatku i zapobieganie unikaniu opodatkowania. Świadome uczestnictwo w łańcuchach fikcyjnych transakcji w celu uzyskania nienależnej korzyści podatkowej jest traktowane jako oszustwo podatkowe, uzasadniające sankcje.
Czy organ podatkowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny w sprawie dotyczącej rozliczeń VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, a ustalenia te były wyczerpujące i nie pozostawiały wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd podzielił ustalenia organów dotyczące fikcyjności transakcji, świadomego udziału spółki w oszustwie podatkowym oraz braku należytej staranności w weryfikacji kontrahentów. Analiza dowodów, w tym zeznań świadków i dokumentacji, potwierdziła nieprawidłowości w rozliczeniach spółki.
Przepisy (6)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Dyrektywa 112 art. 168 § lit. a
Prawo do odliczenia podatku VAT należnego lub zapłaconego od towarów lub usług dostarczonych podatnikowi.
Dyrektywa 112 art. 178 § lit. a
Konieczność posiadania faktury wystawionej zgodnie z przepisami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury wystawione przez K. Sp. z o.o. i S. Sp. z o.o. nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Spółka świadomie uczestniczyła w łańcuchu fikcyjnych transakcji mających na celu wyłudzenie VAT. • Brak należytej staranności Spółki w weryfikacji kontrahentów. • Podmioty występujące w łańcuchach dostaw nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 122 o.p. w zw. z art. 191 o.p.) poprzez błędną ocenę dowodów. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.) poprzez jego zastosowanie. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 112b i 112c u.p.t.u.) poprzez nieprawidłowe ustalenie wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
łańcuchy "dostaw" tworzyły podmioty K., M3., A1., D1., E., K1. i S., będące "znikającymi" podatnikami. • Celem działania grupy było wprowadzanie do obrotu prawnego "pustych" faktur VAT z podatkiem do odliczenia, który na wcześniejszym etapie nie został odprowadzony do budżetu państwa. • Podmioty w łańcuchu transakcji tworzyły pozory legalnego obrotu, co służyło do utrudnienia wykrycia oszustwa podatkowego. • Dokonywane płatności również miały na celu jedynie uprawdopodobnienie prowadzenia przez ww. podmioty działalności gospodarczej, a nie rzeczywiste rozliczenie wzajemnych transakcji. • Spółka świadomie uczestniczyła w łańcuchu fikcyjnych transakcji mających na celu dokonanie oszustwa podatkowego. • Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym prawem podatnika, jednak od zasady tej ustawa o podatku od towarów i usług przewiduje szereg wyjątków. • Faktura nie jest absolutnym dowodem zdarzenia gospodarczego, któremu nie można by przeciwstawić innych dowodów. • Występujące w łańcuchach nieprawdziwych transakcji podmioty, tak jak i skarżąca, zostały wykreślone z rejestru czynnych podatników VAT. • Weryfikacja kontrahenta nie może być pozorna i powierzchowna, i polegać jedynie na wytworzeniu dla siebie formalnego usprawiedliwienia dla dokonania obiektywnie podejrzanej transakcji.
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kojło
sędzia
Paweł Janusz Lewkowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku fikcyjnych transakcji i świadomego udziału w oszustwie podatkowym. Podkreślenie obowiązku należytej staranności podatnika przy weryfikacji kontrahentów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym organy podatkowe wykazały rozbudowany łańcuch fikcyjnych podmiotów i świadomy udział podatnika w oszustwie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie dowody na świadomość podatnika są słabsze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje złożony mechanizm oszustwa podatkowego VAT z wykorzystaniem wielu fikcyjnych podmiotów i 'znikających podatników'. Jest to przykład na to, jak organy podatkowe i sądy walczą z nadużyciami prawa podatkowego, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Jak spółka próbowała wyłudzić miliony złotych VAT, tworząc sieć fikcyjnych firm?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.