Orzeczenie · 2026-09-09

I SA/Bk 304/26Odrzucenie skargi przez WSA z powodu nieprawidlowego doręczenia

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2026-09-09
NSAPodatkoweŚredniawsa
podatek od spadków i darowiznumorzenie zaległościubezwłasnowolnieniedoręczenieskuteczność doręczeniaprzedwczesna skargaopieka prawnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiordynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę T. G., reprezentowanej przez opiekuna prawnego E. G., na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2026 r. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zambrowie z dnia 3 marca 2026 r., odmawiające umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn wraz z odsetkami za zwłokę. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Podstawą odrzucenia skargi było stwierdzenie, że decyzja organu odwoławczego z dnia 1 czerwca 2026 r. została doręczona skarżącej w dniu 8 czerwca 2026 r., kiedy to skarżąca była już osobą prawomocnie ubezwłasnowolnioną całkowicie. Sąd podkreślił, że zdolność do czynności prawnych w sprawach podatkowych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, a zgodnie z Kodeksem cywilnym, osoby ubezwłasnowolnione całkowicie nie mają zdolności do czynności prawnych. Postanowienie o ubezwłasnowolnieniu całkowitym wobec T. G. zapadło 29 kwietnia 2026 r. i uprawomocniło się 7 maja 2026 r. Opiekun prawny został ustanowiony 7 lipca 2026 r. Sąd zinterpretował art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej (o.p.) w ten sposób, że doręczenie decyzji osobie ubezwłasnowolnionej całkowicie, która może działać jedynie przez przedstawiciela ustawowego, może być dokonane wyłącznie temu przedstawicielowi. Brak ustanowionego przedstawiciela uniemożliwia organowi podatkowemu skuteczne doręczenie decyzji. W związku z tym, decyzja organu odwoławczego nie weszła do obrotu prawnego, a skarga na nią była przedwczesna. Sąd zwrócił również skarżącej kwotę 500 zł tytułem wpisu sądowego, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń decyzji administracyjnych osobom ubezwłasnowolnionym całkowicie oraz dopuszczalności skargi wniesionej przed wejściem decyzji do obrotu prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie i braku przedstawiciela ustawowego w momencie doręczenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy doręczenie decyzji organu podatkowego osobie prawomocnie ubezwłasnowolnionej całkowicie, przed ustanowieniem dla niej opiekuna prawnego, jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie decyzji osobie prawomocnie ubezwłasnowolnionej całkowicie nie może być uznane za skuteczne, nawet jeśli nastąpiło przed ustanowieniem dla niej przedstawiciela ustawowego – opiekuna prawnego. Doręczenia można dokonać wyłącznie przedstawicielowi ustawowemu.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej w sposób restrykcyjny, uznając, że osoba całkowicie ubezwłasnowolniona może działać jedynie przez przedstawiciela ustawowego. Brak takiego przedstawiciela w momencie doręczenia uniemożliwia skuteczne doręczenie decyzji, co czyni skargę na taką decyzję przedwczesną.

Czy skarga wniesiona na decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego z powodu nieskutecznego doręczenia, jest dopuszczalna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga wniesiona na decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego, jest przedwczesna i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Skoro decyzja nie została skutecznie doręczona, termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu. Wniesienie skargi w takiej sytuacji jest przedwczesne, co stanowi podstawę do jej odrzucenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona jako przedwczesna z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji organu odwoławczego osobie ubezwłasnowolnionej całkowicie.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku jej niedopuszczalności.

p.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi (30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia).

o.p. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Określa, kto jest stroną w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 135

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Określa, że zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych w sprawach podatkowych ocenia się według przepisów prawa cywilnego.

o.p. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczeń stronom, które mogą działać jedynie przez przedstawiciela.

k.c. art. 12

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Określa osoby niemające zdolności do czynności prawnych (w tym osoby ubezwłasnowolnione całkowicie).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.

o.p. art. 145 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczeń pełnomocnikowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczne doręczenie decyzji skarżącej po jej prawomocnym ubezwłasnowolnieniu całkowitym, przed ustanowieniem opiekuna prawnego.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie decyzji osobie prawomocnie ubezwłasnowolnionej całkowicie nie może być uznane za skuteczne, nawet gdy doszło do niego przed ustanowieniem dla tej osoby przedstawiciela ustawowego – opiekuna prawnego. • art. 145 § 1 o.p. należy interpretować w ten sposób, że jeżeli strona może działać jedynie przez przedstawiciela, a tak jest w przypadku osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie, to doręczenia można dokonać wyłącznie temu przedstawicielowi

Skład orzekający

Justyna Siemieniako

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń decyzji administracyjnych osobom ubezwłasnowolnionym całkowicie oraz dopuszczalności skargi wniesionej przed wejściem decyzji do obrotu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie i braku przedstawiciela ustawowego w momencie doręczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z doręczeniami i zdolnością do czynności prawnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

“Czy decyzja doręczona osobie ubezwłasnowolnionej jest ważna? WSA wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst