I SA/BK 26/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o odmowie zawieszenia kontroli celno-skarbowej, uznając brak przesłanek do zawieszenia postępowania.
Skarżący wniósł o zawieszenie kontroli celno-skarbowej, powołując się na potrzebę oczekiwania na rozstrzygnięcia dotyczące naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Organy obu instancji odmówiły zawieszenia, uznając brak związku między wnioskowanymi rozstrzygnięciami a prowadzonym postępowaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nie zaistniało zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie kontroli.
Skarżący Ł. P. zwrócił się do Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego o zawieszenie kontroli celno-skarbowej w zakresie VAT za 2022 r. do czasu wydania prawomocnych decyzji dotyczących naruszenia dyscypliny finansów publicznych przez osoby zaangażowane w postępowanie. Naczelnik PUCS odmówił zawieszenia, wskazując na brak związku wnioskowanych przepisów z kontrolą podatkową. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy, uznając, że rozstrzygnięcia Głównej Komisji Orzekającej nie mają wpływu na kontrolę celno-skarbową. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o KAS. WSA w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy k.p.a. nie mają zastosowania, a odpowiednie zastosowanie znajduje art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej dotyczący zawieszenia postępowania z powodu zagadnienia wstępnego. Sąd stwierdził jednak, że skarżący nie wykazał istnienia konkretnego zagadnienia wstępnego, które miałaby rozstrzygnąć GKO i które miałoby związek z prowadzonym postępowaniem. Wnioski skarżącego o 'uprzednią, prewencyjną lustrację' organów uznano za postulat nieznajdujący oparcia w przepisach prawa. Sąd podkreślił, że kontrola celno-skarbowa dotyczy przepisów podatkowych, a GKO orzeka w sprawach dyscypliny finansów publicznych, co wyklucza zagadnienie wstępne o charakterze materialnoprawnym. Sąd nie badał zarzutów dotyczących prawidłowości prowadzenia postępowania głównego, gdyż nie dotyczyły one legalności zaskarżonego postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia konkretnego zagadnienia wstępnego, które miałaby rozstrzygnąć Główna Komisja Orzekająca i które miałoby związek z prowadzonym postępowaniem kontrolnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił dowodów na istnienie zagadnienia wstępnego, które miałoby być rozstrzygnięte przez GKO i wpływać na kontrolę celno-skarbową. Wnioski skarżącego o 'lustrację' organów uznano za postulat niepoparty przepisami prawa. Ponadto, GKO orzeka w sprawach dyscypliny finansów publicznych, a nie w sprawach podatkowych, co wyklucza zagadnienie wstępne o charakterze materialnoprawnym w kontekście kontroli VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 201 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje przesłanki zawieszenia postępowania, w tym rozpatrzenie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
ustawa o KAS art. 94 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Odnosi przepisy Ordynacji podatkowej (w tym dotyczące zawieszenia postępowania) do kontroli celno-skarbowej w zakresie nieuregulowanym.
p.p.s.a. art. 151 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wskazany przez skarżącego jako podstawa wniosku o zawieszenie, jednak sąd uznał, że nie ma zastosowania w kontroli celno-skarbowej.
o.p. art. 201 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ogólna podstawa zawieszenia postępowania.
ustawa o KAS art. 151 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Wspomniany w skardze, ale sąd uznał, że postępowanie incydentalne nie służy ocenie spełnienia wymogu nieposzlakowanej opinii.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, podniesiona przez skarżącego jako podstawa zarzutu naruszenia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
u.p.t.u.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przedmiot kontroli celno-skarbowej.
u.o.n.d.f.p.
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Przepisy, na mocy których działa Główna Komisja Orzekająca.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istnienia zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie kontroli celno-skarbowej. Niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.a. do kontroli celno-skarbowej. Główna Komisja Orzekająca nie jest organem właściwym do rozstrzygania zagadnień wstępnych w sprawach podatkowych.
Odrzucone argumenty
Wniosek o zawieszenie kontroli celno-skarbowej z uwagi na oczekiwanie na rozstrzygnięcia GKO dotyczące naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez brak 'rozproszonej kontroli stosowania' przepisów. Zarzut naruszenia art. 151 ust. 1 pkt 5 ustawy o KAS.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób wywieść, by istniało jakiekolwiek konkretne i rzeczywiste zagadnienie wstępne Proponowana przez skarżącego 'uprzednia, prewencyjna lustracja' stanowi wyłącznie postulat skarżącego, nieznajdujący oparcia w przepisach prawa nie można wykluczyć, że będzie ono dotyczyło istotnej dla sprawy kwestii formalnoprawnej sąd nie może poddać ocenie czy kontrola celno-skarbowa prowadzona jest w sposób prawidłowy
Skład orzekający
Marcin Kojło
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Janusz Lewkowicz
sędzia
Dariusz Marian Zalewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia kontroli celno-skarbowej i pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście spraw podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie kontroli celno-skarbowej i powiązania go z postępowaniami dyscyplinarnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w kontroli podatkowej, w tym pojęcia zagadnienia wstępnego i granic kontroli sądowej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.
“Kiedy kontrola celno-skarbowa może zostać zawieszona? Sąd wyjaśnia pojęcie zagadnienia wstępnego.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 26/24 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2024-03-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Dariusz Marian Zalewski Marcin Kojło /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Janusz Lewkowicz Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 201 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ł. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2023 r. nr 2001-ICK.5001.26.2023 w przedmiocie wniosku o zawieszenie kontroli celno-skarbowej oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 31 października 2023 r. Ł. P. (dalej powoływany jako: skarżący) reprezentowany przez pełnomocnika zwrócił się do Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako Naczelnik PUCS, organ I instancji) o zawieszenie kontroli celno-skarbowej w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. "do czasu wydania w stosunku do wszystkich osób zaangażowanych w to postępowanie ostatecznych i prawomocnych decyzji Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych" stwierdzających, iż owe osoby nie dopuściły się naruszenia art. 216 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący jako podstawę prawną wskazał przepisy art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: k.p.a.). Po jego rozpatrzeniu Naczelnik PUCS w oparciu o przepisy art. 201 § 1 i art. 216 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: o.p.) w związku z art. 94 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615 ze zm., dalej jako: "ustawa o KAS"), postanowieniem z 7 listopada 2023 r. nr 318000-CKZ-3.1.5001.95.2023.54 nie uwzględnił wniosku. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wskazane przez skarżącego przepisy nie odnoszą się w żaden sposób do przedmiotu prowadzonej wobec strony kontroli celno-skarbowej, bowiem nie dotyczą przepisów prawa materialnego podatkowego, w tym przypadku podatku od towarów i usług. Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych jest organem orzekającym w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych drugiej instancji a jej rozstrzygnięcia nie mają żadnego wpływu na prowadzoną wobec strony kontrolę celno-skarbową w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: DIAS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r. nr 2001-ICK.5001.26.2023 powyższe postanowienie Naczelnika PUCS utrzymał w mocy. W uzasadnieniu postanowienia DIAS zauważył, że art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ma zastosowania w sprawie, a ewentualne przesłanki jej zawieszenia związane z wystąpieniem zagadnienia wstępnego należy wywieść z przepisów, które odpowiadają w swej treści powołanej normie tj. art. 201 § 1 pkt 2 o.p. w związku z art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS. DIAS ocenił, że poruszane przez skarżącego zagadnienia nie wyłoniły się w toku kontroli celno-skarbowej i nie mają z nią żadnego związku. W toku kontroli celno-skarbowej sprawdzane jest przestrzeganie przez kontrolowanego przepisów ustawy o podatku od towarów i usług a na to nie mają wpływu rozstrzygnięcia Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych ani inne okoliczności wskazane w zażaleniu. Organ odwoławczy zauważył, że sam skarżący nie określił jaki związek z kontrolą celno-skarbową prowadzoną przez Naczelnika PUCS mają wskazane prze niego przepisy i powołane założenia ustawy budżetowej. Zdaniem DIAS dywagacje skarżącego, dotyczące potrzeb pożyczkowych budżetu państwa w 2024 roku oraz naruszenia art. 216 ust. 5 Konstytucji RP i art. 11 ust. 1, art. 15 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych są bezprzedmiotowe. Według organu odwoławczego nie dotyczą one prowadzonej kontroli celno-skarbowej ani działań Naczelnika PUCS. Brak jest zatem przeszkód w samodzielnym działaniu organów podatkowych celem ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny pod kątem skutków podatkowych w ramach prowadzonej kontroli celno-skarbowej. W tej sytuacji DIAS uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił, że przedstawione przez skarżącego zagadnienia nie mają żadnego wpływu na prowadzoną wobec niego kontrolę celno-skarbową w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. i tym samym nie stanowią zagadnienia wstępnego w toczącej się kontroli celno-skarbowej, obligującego do jej zawieszenia. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do WSA w Białymstoku, zaskarżając postanowienie DIAS w całości i zarzucając naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 97 § 1 pkt 4 o.p. w związku z art. 151 pkt 1 ppkt 5) ustawy o KAS. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że przebieg postępowań przeciwko skarżącemu budzi jego najwyższy niepokój i obawy. Wymienia w tym kontekście następujące okoliczności: (-) zakres kontroli w zakresie badanych podatków i sprawdzanych okresów, (-) występowania organu niewłaściwego miejscowo, (-) niepokojenie zagranicznych kontrahentów podatnika; wzbudzanie w nich nieufności wobec podatnika, (-) uciążliwe "kontrole krzyżowe" u krajowych kontrahentów podatnika, (-) pomijanie ustawowych gwarancji podatnika z art. 14k § 1 o.p., (-) pomijanie ustawowych gwarancji podatnika z art. 14n § 4 pkt 2 o.p., (-) pomijanie ustawowych gwarancji podatnika z art. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221 ze zm., dalej jako: p.p.), (-) pomijanie ustawowych gwarancji podatnika z art. 35 ust. 3 p.p., (-) pomijanie wszystkich pozostałych ustawowych domniemań i gwarancji podatnika wynikających z p.p. Skarżący w szczególności nie rozumie dlaczego w jego sprawach konsekwentnie niestosowane są ustawowe gwarancje z pkt. 1 lit. e) – i) wyżej, pomyślane do ograniczania samowoli władzy i ochrony słabszej strony, obywatela (przedsiębiorcy). Skarżący podatnik podkreśla, że w postępowaniach skarbowych prowadzonych przeciwko niemu nie korzysta z ochrony z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP ani art. 5 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375 ze zm.), tj. jego pozycja jest słabsza niż przestępców, do których stosuje się kodeks kamy i inne materialne prawo karne. Zdaniem skarżącego, jeżeli przepisy wyżej wskazane w pkt 1 lit. e) – i) są prawem pozytywnym i nie są używane w kontrolach wymierzonych w podatnika – to wytłumaczeniem tego stanu rzeczy może być okoliczność, że funkcjonariusze niestosujący wobec podatnika praw ochronnych i gwarancyjnych nie spełniają warunków z art. 151 ust. 1 ustawy o KAS, wobec czego niezbędne jest zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 o.p. i weryfikacja wszystkich funkcjonariuszy (zbiorczo: urzędników, bez względu na nazwę) prowadzących działania przeciwko skarżącemu podatnikowi i zawieszenie na ten czas wszystkich postępowań przeciwko niemu. Skarżący podkreślił, że tej skargi i innych podobnych zapewne nie składałby, gdyby postępowania w jego sprawach prowadziły właściwe miejscowo i rzeczowo organy z Warszawy, o co od początku zabiegał. Skarżący powołał się na art. 2 Konstytucji RP gwarantujący mu życie i działanie w "państwie prawnym", tj. takim - m.in. – w którym obywatel może zakładać co najmniej neutralność władzy wobec niego i stosowanie oczywistych, jednoznacznych praw gwarancyjnych i ochronnych, powtarzanych w kilku ustawach. Skarżący wyraził stanowisko, że sąd powinien spojrzeć na sprawę szerzej i wyjść poza katalog z art. 97 § 1 o.p., dokonując kontroli rozproszonej stosowania przez władzę wobec podatnika art. 2 Konstytucji RP. W związku z powyższym skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także o zasądzenie od DIAS na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie dotyczące nieuwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie kontroli celno-skarbowej. Podstawy ku temu skarżący upatrywał w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na oczekiwanie na wydanie w stosunku do wszystkich osób zaangażowanych w niniejsze postępowanie ostatecznych i prawomocnych decyzji Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych. Organy obydwu instancji zasadnie zwróciły uwagę na niemożność zastosowania przepisów k.p.a. w ramach kontroli celno-skarbowej. Zarazem słusznie przyjęły, że zawieszenie kontroli celno-skarbowej, w tym ze względu na istnienie zagadnienia wstępnego, jest zasadniczo możliwe i dopuszczalne, jednak na innej podstawie prawnej. Kontrola celno-skarbowa uregulowana jest przede wszystkim w ustawie o KAS. Przepisy tej ustawy nie zawierają regulacji odnoszących się wprost do jej zawieszenia. Jednak zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS, w zakresie nieuregulowanym do kontroli celno-skarbowej przepisy działu IV rozdziałów 1, 2, 3a, 5, 6, 10, 11, z wyjątkiem art. 182-185, art. 189 § 3, art. 190 § 1, art. 193 § 6-8, art. 198 i art. 200, oraz rozdziałów 12, 14, 16, 22 i 23 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio. Powołany w powyższym przepisie odsyłającym Dział IV Rozdział 12 o.p. zawiera art. 201 tej ustawy, regulujący przesłanki zawieszenia postępowania, tym samym przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w kontroli celno-skarbowej. Z uwagi na treść wniosku zasadnie organy zbadały przesłankę określoną w art. 201 § 1 pkt 2 o.p., jako odpowiadającą treściowo powołanemu przez stronę art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. W przekonaniu skarżącego tego rodzaju rozstrzygnięcie miałyby zawierać decyzje Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych (dalej powoływana jako GKO) w stosunku do wszystkich osób zaangażowanych w postępowania z udziałem skarżącego. Jak stanowi art. 201 § 1 pkt 2 o.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Chodzi tu o zagadnienie prejudycjalne, z którym mamy do czynienia, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, a nie faktycznego, w drodze orzeczenia, tj. wyroku, postanowienia, decyzji czy ugody sądowej. W doktrynie wyróżnia się cztery elementy składające się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania; 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; 3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; 4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. G. Łaszczyca, Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego, PiP 2002/7, s. 64). Przyjmuje się również, że co do zasady zagadnienie wstępne ma charakter materialnoprawny. Nie można jednak wykluczyć, że będzie ono dotyczyło istotnej dla sprawy kwestii formalnoprawnej. Najczęściej będą to kwestie o charakterze podmiotowym, dotyczące zarówno strony postępowania, jak i organu administracji publicznej (por. G. Łaszczyca, Pojęcie zagadnienia..., s. 72). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że skarżący wskazuje we wniosku na "publicznie dostępne, wiarygodne informacje", że niektóre organy władzy prowadzące działania przeciwko podatnikowi mogły dopuścić się naruszenia art. 216 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co może wypełniać znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych z art. 11 ust. 1 lub art. 15 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 289 ze zm., dalej jako: u.o.n.d.f.p.). Wedle wskazań skarżącego zawieszenie postępowania miałoby trwać do czasu wydania ostatecznych i prawomocnych orzeczeń GKO w stosunku do wszystkich osób zaangażowanych w prowadzone względem skarżącego kontrole. W treści zażalenia skarżący poszerzył argumentację o podanie fragmentu uzasadnienia do ustawy budżetowej na rok 2024, wskazując na zwiększenie potrzeb pożyczkowych o 139.650,4 mln zł rok do roku, co skarżący uważa za niedopuszczalne, zaś organ I instancji jest częścią władzy, która ma takie plany pożyczkowe. W związku z tym skarżący postuluje "uprzednią, prewencyjną lustrację na powszechnie znanych zasadach". Należy stwierdzić, że z wypowiedzi skarżącego w toku postępowania nie sposób wywieść, by istniało jakiekolwiek konkretne i rzeczywiste zagadnienie wstępne, które miałaby rozstrzygnąć GKO, bowiem nie wskazano jakiejkolwiek sprawy zawisłej przed tym organem, tym bardziej takiej, która miałaby jakikolwiek realny związek z prowadzoną kontrolą celno-skarbową, w szczególności z przedmiotem kontroli, z organem prowadzącym kontrolę, czy z funkcjonariuszami PUCS, którzy prowadzą czynności kontrolne. Podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie odnoszą się do jakichkolwiek działań lub zaniechań Naczelnika PUCS czy też funkcjonariuszy PUCS, w szczególności w ramach prowadzonej wobec skarżącego kontroli, skoro opierają się na przekonaniu skarżącego o nieprawidłowości ustawy budżetowej i przewidzianego w niej deficytu. Proponowana przez skarżącego "uprzednia, prewencyjna lustracja" stanowi wyłącznie postulat skarżącego, nieznajdujący oparcia w przepisach prawa, w tym w szczególności w przepisach u.o.n.d.f.p., na mocy której działa GKO, abstrahując już od tego, że nie wiadomo na czym taka lustracja miałaby polegać. Zastanawiać może przy tym fakt, że wskazania o nieprawidłowościach w ustawie budżetowej na 2024 rok i wskazanym tam deficycie miałyby powodować brak zaufania do Naczelnika PUCS w Białymstoku i potrzebę "lustracji", nie stanowią już jednak przeszkody, by postępowania względem skarżącego prowadziły organy z Warszawy, które są przecież częścią tej samej struktury – Krajowej Administracji Skarbowej, w równym stopniu podlegającej Ministrowi Finansów, a w dalszej kolejności Radzie Ministrów – która uchwala projekt ustawy budżetowej, a to do ustawy budżetowej na 2024 rok skarżący podnosił zastrzeżenia. W powiązaniu z treścią skargi, gdzie wskazuje się szereg zarzutów względem organu prowadzącego kontrole, jasnym staje się, że brak zaufania skarżącego do tego organu ma podłoże w zupełnie innych przyczynach niż rzekome zagadnienie wstępne, które w rzeczywistości nie występuje, a stanowi jedynie postulat skarżącego wynikający z jego wątpliwości co do zasadności działań Naczelnika PUCS i pracowników PUCS. Zatem nie ma mowy o realnym zagadnieniu wstępnym w ujęciu formalnoprawnym, odnoszącym się do ewentualnych podstaw, np. do wyłączenia pracowników PUCS – którego rozstrzygnięciem miałoby się zająć GKO. Jednocześnie sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie funkcjonuje także pogląd, że zagadnienie wstępne o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p., ma charakter materialnoprawny, stąd też przedmiotem takiego zagadnienia nie mogą być ustalenia faktyczne czy kwestie procesowe (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt II FSK 1755/20 i powołane tam orzecznictwo). Ponadto organy zasadnie a priori wykluczyły, by przedmiotem orzeczenia GKO mogło być rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego o charakterze materialnoprawnym, skoro przedmiotem kontroli celno-skarbowej jest przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r . o podatku od towarów i usług, zaś GKO jest organem odwoławczym w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych na mocy przepisów u.o.n.d.f.p. Należy więc wyjaśnić, że z zasady trudno byłoby mówić o zagadnieniu wstępnym w ujęciu materialnoprawnym w odniesieniu do orzeczeń GKO, skoro organ ten nie zajmuje się oceną przestrzegania przepisów podatkowych przez podatników, w tym przepisów ustawy o podatku od towarów i usług Odnosząc się zarzutów skargi i jej argumentacji należy podkreślić, że w zakresie, w jakim dotyczą zasadności i prawidłowości prowadzenia postępowania głównego, tj. kontroli celno-skarbowej względem skarżącego, w tym gwarancji procesowych, nie mogą zostać poddane ocenie przez sąd, skoro nie dotyczą legalności wydanego w postępowaniu incydentalnym postanowienia DIAS, które zostało zaskarżone skargą w rozpoznawanej sprawie. W przeciwnym razie doszłoby do naruszenia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowany przez uprawniony podmiot (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 622/17 i powołane tam orzecznictwo). Natomiast w zakresie, w jakim zarzuty odnoszą się do przedmiotu zaskarżenia, zostały ocenione przez sąd jako niezasadne. Należy podkreślić, że pomimo wskazań organów w niniejszej sprawie skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, a zatem zawodowego pełnomocnika ponownie wskazuje przepis, który nie ma w sprawie zastosowania, a zatem art. 97 § 1 pkt 4 wskazując tym razem na ustawę Ordynacja podatkowa. Jak wyjaśniono już wyżej, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie znajduje w sprawie zastosowania, zaś odpowiadający mu treścią przepis o.p. znajduje się pod inną jednostką redakcyjną – w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. W zgodzie z powyższymi rozważaniami należy zaś stwierdzić, że nie zaistniała przesłanka do zawieszenia kontroli celno-skarbowej na podstawie tego przepisu, stosowanego odpowiednio na mocy art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS. Nie doszło również do naruszenia wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego. Podkreślić należy, że sąd nie może poddać ocenie czy kontrola celno-skarbowa prowadzona jest w sposób prawidłowy, w szczególności czy skarżącemu zapewnione zostały ustawowe gwarancje procesowe. Niezrozumiałe jest, na czym miałaby polegać rozproszona kontrola stosowania art. 2 Konstytucji RP przez władzę wobec podatnika. Niezależnie od kwestii czy sąd administracyjny byłby do takiej kontroli uprawniony, z pewnością nie mogłaby być ona prawotwórcza, tzn. nie mogłaby polegać na tworzeniu innych jeszcze podstaw zawieszenia kontroli celno-skarbowej niż wynikające z art. 201 § 1 o.p. w zw. z art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS. Obligatoryjne zawieszenie kontroli celno-skarbowej, postępowania podatkowego czy innych postępowań powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy istnieje realna przeszkoda w jego prowadzeniu. Przeszkody takiej nie stanowi subiektywne poczucie skarżącego, że organ prowadzący kontrolę czy funkcjonariusze wykonujący poszczególne czynności kontrolne nie wzbudzają jego zaufania ze względu na sposób, w jaki prowadzą postępowanie, czy też ze względu na równie subiektywne poczucie, że przewidziany w ustawie budżetowej na 2024 r. deficyt będzie miał jakiekolwiek przełożenie na działania lub zaniechania Naczelnika PUCS bądź też funkcjonariuszy i pracowników PUCS. W przedmiocie zarzutu naruszenia art. 151 ust. 1 pkt 5 ustawy o KAS należy wskazać, że nie zostało w skardze wyjaśnione w jaki sposób miałoby dojść do naruszenia tego przepisu, a incydentalne postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zawieszenia kontroli celno-skarbowej nie służy rzecz jasna rozważaniu spełnienia wymogu nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariuszy, w szczególności nie stanowi zagadnienia wstępnego faktyczna wątpliwość skarżącego czy określone osoby cieszą się nieposzlakowaną opinią w rozumieniu ww. przepisu. Sąd nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI