Orzeczenie · 2024-10-09

I SA/Bk 225/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2024-10-09
NSArolnictwoWysokawsa
pomoc suszowarolnictwoszkody rolniczeaplikacja suszowapostępowanie administracyjneARiMRdowodyocena dowodówsąd administracyjny

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania producentowi rolnemu W. J. pomocy finansowej z tytułu szkód spowodowanych suszą w 2023 roku. Organ I instancji oraz organ odwoławczy (Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR) odmówili przyznania pomocy, ponieważ kalkulacja wygenerowana przez publiczną aplikację suszową wykazała straty na poziomie 27,11%, co było poniżej wymaganego progu 30%. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na rozbieżności między wynikami aplikacji a ustaleniami komisji klęskowej, która oszacowała straty na znacznie wyższym poziomie. Skarżący podnosił również, że aplikacja suszowa, jako program komputerowy, może zawierać błędy, a większą moc dowodową powinny mieć oględziny terenowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że organy ARiMR, mimo wyłączenia stosowania niektórych przepisów KPA, mają obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 10a ust. 1a pkt 2 ustawy o ARiMR). Sąd uznał, że kalkulacja z aplikacji suszowej, choć ma walor dokumentu urzędowego, może być kwestionowana na podstawie art. 76 § 3 KPA. Organy nie mogły bezkrytycznie akceptować wyników aplikacji, zwłaszcza gdy skarżący przedstawił inne dowody (raport komisji klęskowej) i zgłaszał wątpliwości co do prawidłowości działania aplikacji. Sąd wskazał, że organy powinny zbadać prawidłowość działania aplikacji, a w przypadku wątpliwości lub kwestionowania wyników, rozważyć inne dostępne dowody, aby zapewnić zgodność z celem regulacji i konstytucyjnymi zasadami sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie obowiązku organów administracji publicznej do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, nawet w sprawach, gdzie kluczowe dowody są generowane przez systemy informatyczne (aplikacje). Podkreślenie możliwości kwestionowania tych dowodów i konieczności oceny ich wiarygodności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego systemu pomocy suszowej i roli aplikacji ARiMR, ale zasady interpretacji dowodów i obowiązków organów są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kalkulacja wygenerowana przez publiczną aplikację suszową ma wyłączną moc dowodową w postępowaniu o przyznanie pomocy suszowej, czy też organy ARiMR są zobowiązane do rozpatrzenia innych dowodów, w tym kwestionujących wyniki aplikacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kalkulacja z aplikacji suszowej ma walor dokumentu urzędowego, ale może być kwestionowana na podstawie art. 76 § 3 KPA. Organy ARiMR mają obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nie mogą bezkrytycznie opierać się wyłącznie na wynikach aplikacji, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do jej prawidłowego działania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć przepisy rozporządzenia RM nadają priorytet kalkulacji z aplikacji suszowej, to art. 76 § 3 KPA pozwala na przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Organy ARiMR nie mogą uchylać się od oceny innych dowodów, takich jak raporty komisji klęskowej, i powinny zbadać prawidłowość działania aplikacji, aby zapewnić zgodność z celem regulacji i zasadami sprawiedliwości.

Czy organy ARiMR są uprawnione do kwestionowania lub modyfikacji wyników kalkulacji wygenerowanej przez publiczną aplikację suszową?

Odpowiedź sądu

Organy ARiMR nie są administratorem aplikacji i nie mają do niej bezpośredniego wglądu, jednakże w ramach oceny dowodów i obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, powinny dążyć do wyjaśnienia prawidłowości działania aplikacji, w tym poprzez zwrócenie się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że brak możliwości bezpośredniego wpływu na obliczenia aplikacji nie zwalnia organów z obowiązku oceny dowodów i wyjaśnienia wątpliwości. Powinny one zbadać, czy aplikacja działała prawidłowo, a jeśli istnieją podstawy do podważenia jej wyników, rozważyć inne dowody.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży z dnia 10 maja 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 29 marca 2024 r. odmawiającą przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z powodu szkód suszowych.

Przepisy (10)

Główne

rozporządzenie RM art. § 13zzd § ust. 14

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Rola komisji suszowej.

rozporządzenie RM art. § 13zze § ust. 1 pkt 3 lit. b)

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Warunek uzyskania pomocy suszowej (powyżej 30% szkody).

rozporządzenie RM art. § 13zze § ust. 7 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Obowiązek załączenia protokołu lub kalkulacji szacowania szkód.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada budzenia zaufania do organów.

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Moc dowodowa dokumentów urzędowych.

k.p.a. art. 76 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji, w tym ocena dowodów.

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Wyłączenie stosowania niektórych przepisów KPA w postępowaniu przed ARiMR.

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1a pkt 2

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy ARiMR miały obowiązek rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym kwestionować wyniki aplikacji suszowej. • Kalkulacja z aplikacji suszowej, mimo waloru dokumentu urzędowego, może być podważana na podstawie art. 76 § 3 KPA. • Niewłaściwe działanie aplikacji suszowej lub wątpliwości co do jej prawidłowości wymagają od organów podjęcia dalszych kroków wyjaśniających, w tym analizy innych dowodów.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organów, że organy ARiMR nie są uprawnione do kwestionowania ani modyfikacji wyników kalkulacji z aplikacji suszowej.

Godne uwagi sformułowania

Błędne jest pojmowanie protokołu czy też kalkulacji wygenerowanej w aplikacji suszowej jako dokumentu, którego nie można w żaden sposób zakwestionować czy oceniać. • Nie jest trafnym stwierdzenie, że organy ARiMR nie są uprawnione do kwestionowania mocy dowodowej tych dokumentów. • Takie wskazanie świadczy jednoznacznie o uchylaniu się od jakiejkolwiek oceny kalkulacji oszacowania szkód, wygenerowanej w aplikacji suszowej, ale również rozpatrzenia innych dowodów w sprawie. • O ile więc z zasady wystarczające jest oparcie się przez organy w decyzji na dokumencie wygenerowanym w aplikacji suszowej, to organy – w zgodzie z art. 10a ust. 1a pkt 2 ustawy o ARiMR – mają obowiązek rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący.

Skład orzekający

Małgorzata Anna Dziemianowicz

przewodniczący

Paweł Janusz Lewkowicz

sędzia

Dariusz Marian Zalewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku organów administracji publicznej do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, nawet w sprawach, gdzie kluczowe dowody są generowane przez systemy informatyczne (aplikacje). Podkreślenie możliwości kwestionowania tych dowodów i konieczności oceny ich wiarygodności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego systemu pomocy suszowej i roli aplikacji ARiMR, ale zasady interpretacji dowodów i obowiązków organów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rolników z suszą i wykorzystania nowoczesnych technologii (aplikacji) w procesie administracyjnym. Podkreśla konflikt między formalnymi wymogami systemów informatycznych a potrzebą indywidualnej oceny dowodów i sprawiedliwości.

Czy algorytm może decydować o losie rolnika? Sąd administracyjny stawia granice dla aplikacji suszowej.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst