I SA/Bk 225/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania producentowi rolnemu W. J. pomocy finansowej z tytułu szkód spowodowanych suszą w 2023 roku. Organ I instancji oraz organ odwoławczy (Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR) odmówili przyznania pomocy, ponieważ kalkulacja wygenerowana przez publiczną aplikację suszową wykazała straty na poziomie 27,11%, co było poniżej wymaganego progu 30%. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na rozbieżności między wynikami aplikacji a ustaleniami komisji klęskowej, która oszacowała straty na znacznie wyższym poziomie. Skarżący podnosił również, że aplikacja suszowa, jako program komputerowy, może zawierać błędy, a większą moc dowodową powinny mieć oględziny terenowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że organy ARiMR, mimo wyłączenia stosowania niektórych przepisów KPA, mają obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 10a ust. 1a pkt 2 ustawy o ARiMR). Sąd uznał, że kalkulacja z aplikacji suszowej, choć ma walor dokumentu urzędowego, może być kwestionowana na podstawie art. 76 § 3 KPA. Organy nie mogły bezkrytycznie akceptować wyników aplikacji, zwłaszcza gdy skarżący przedstawił inne dowody (raport komisji klęskowej) i zgłaszał wątpliwości co do prawidłowości działania aplikacji. Sąd wskazał, że organy powinny zbadać prawidłowość działania aplikacji, a w przypadku wątpliwości lub kwestionowania wyników, rozważyć inne dostępne dowody, aby zapewnić zgodność z celem regulacji i konstytucyjnymi zasadami sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie obowiązku organów administracji publicznej do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, nawet w sprawach, gdzie kluczowe dowody są generowane przez systemy informatyczne (aplikacje). Podkreślenie możliwości kwestionowania tych dowodów i konieczności oceny ich wiarygodności.
Dotyczy specyficznego systemu pomocy suszowej i roli aplikacji ARiMR, ale zasady interpretacji dowodów i obowiązków organów są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kalkulacja wygenerowana przez publiczną aplikację suszową ma wyłączną moc dowodową w postępowaniu o przyznanie pomocy suszowej, czy też organy ARiMR są zobowiązane do rozpatrzenia innych dowodów, w tym kwestionujących wyniki aplikacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kalkulacja z aplikacji suszowej ma walor dokumentu urzędowego, ale może być kwestionowana na podstawie art. 76 § 3 KPA. Organy ARiMR mają obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nie mogą bezkrytycznie opierać się wyłącznie na wynikach aplikacji, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do jej prawidłowego działania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że choć przepisy rozporządzenia RM nadają priorytet kalkulacji z aplikacji suszowej, to art. 76 § 3 KPA pozwala na przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Organy ARiMR nie mogą uchylać się od oceny innych dowodów, takich jak raporty komisji klęskowej, i powinny zbadać prawidłowość działania aplikacji, aby zapewnić zgodność z celem regulacji i zasadami sprawiedliwości.
Czy organy ARiMR są uprawnione do kwestionowania lub modyfikacji wyników kalkulacji wygenerowanej przez publiczną aplikację suszową?
Odpowiedź sądu
Organy ARiMR nie są administratorem aplikacji i nie mają do niej bezpośredniego wglądu, jednakże w ramach oceny dowodów i obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, powinny dążyć do wyjaśnienia prawidłowości działania aplikacji, w tym poprzez zwrócenie się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak możliwości bezpośredniego wpływu na obliczenia aplikacji nie zwalnia organów z obowiązku oceny dowodów i wyjaśnienia wątpliwości. Powinny one zbadać, czy aplikacja działała prawidłowo, a jeśli istnieją podstawy do podważenia jej wyników, rozważyć inne dowody.
Przepisy (10)
Główne
rozporządzenie RM art. § 13zzd § ust. 14
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Rola komisji suszowej.
rozporządzenie RM art. § 13zze § ust. 1 pkt 3 lit. b)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Warunek uzyskania pomocy suszowej (powyżej 30% szkody).
rozporządzenie RM art. § 13zze § ust. 7 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Obowiązek załączenia protokołu lub kalkulacji szacowania szkód.
Pomocnicze
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada budzenia zaufania do organów.
k.p.a. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Moc dowodowa dokumentów urzędowych.
k.p.a. art. 76 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji, w tym ocena dowodów.
ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Wyłączenie stosowania niektórych przepisów KPA w postępowaniu przed ARiMR.
ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1a pkt 2
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy ARiMR miały obowiązek rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym kwestionować wyniki aplikacji suszowej. • Kalkulacja z aplikacji suszowej, mimo waloru dokumentu urzędowego, może być podważana na podstawie art. 76 § 3 KPA. • Niewłaściwe działanie aplikacji suszowej lub wątpliwości co do jej prawidłowości wymagają od organów podjęcia dalszych kroków wyjaśniających, w tym analizy innych dowodów.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów, że organy ARiMR nie są uprawnione do kwestionowania ani modyfikacji wyników kalkulacji z aplikacji suszowej.
Godne uwagi sformułowania
Błędne jest pojmowanie protokołu czy też kalkulacji wygenerowanej w aplikacji suszowej jako dokumentu, którego nie można w żaden sposób zakwestionować czy oceniać. • Nie jest trafnym stwierdzenie, że organy ARiMR nie są uprawnione do kwestionowania mocy dowodowej tych dokumentów. • Takie wskazanie świadczy jednoznacznie o uchylaniu się od jakiejkolwiek oceny kalkulacji oszacowania szkód, wygenerowanej w aplikacji suszowej, ale również rozpatrzenia innych dowodów w sprawie. • O ile więc z zasady wystarczające jest oparcie się przez organy w decyzji na dokumencie wygenerowanym w aplikacji suszowej, to organy – w zgodzie z art. 10a ust. 1a pkt 2 ustawy o ARiMR – mają obowiązek rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący.
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący
Paweł Janusz Lewkowicz
sędzia
Dariusz Marian Zalewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku organów administracji publicznej do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, nawet w sprawach, gdzie kluczowe dowody są generowane przez systemy informatyczne (aplikacje). Podkreślenie możliwości kwestionowania tych dowodów i konieczności oceny ich wiarygodności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego systemu pomocy suszowej i roli aplikacji ARiMR, ale zasady interpretacji dowodów i obowiązków organów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rolników z suszą i wykorzystania nowoczesnych technologii (aplikacji) w procesie administracyjnym. Podkreśla konflikt między formalnymi wymogami systemów informatycznych a potrzebą indywidualnej oceny dowodów i sprawiedliwości.
“Czy algorytm może decydować o losie rolnika? Sąd administracyjny stawia granice dla aplikacji suszowej.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.