I SA/Bk 222/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (DIAS), które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku (NPUS) o przyznaniu własności nieruchomości. Sprawa dotyczyła spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, które zostało przyznane licytantowi M. K. po przeprowadzeniu licytacji. DIAS uznał zażalenie skarżącej za niedopuszczalne, wskazując, że nie jest ona zobowiązanym ani innym uczestnikiem postępowania egzekucyjnego w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), a jedynie małżonką zobowiązanego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając argumentację organu. Sąd podkreślił, że skarżąca nie posiadała legitymacji do wniesienia zażalenia, ponieważ nie była stroną postępowania egzekucyjnego w rozumieniu przepisów. Przywołano orzecznictwo NSA potwierdzające, że małżonek zobowiązanego, odpowiadający z majątku wspólnego, nie jest objęty definicją zobowiązanego. Sąd zaznaczył również, że skarżąca miała możliwość obrony swoich praw w innym postępowaniu dotyczącym wyłączenia nieruchomości spod egzekucji, które zostało już prawomocnie zakończone odmową. WSA odniósł się także do argumentacji pełnomocnika skarżącej dotyczącej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jako ograniczonego prawa rzeczowego, wyjaśniając, że w kontekście u.p.e.a. jest ono traktowane jako nieruchomość, a nie ograniczone prawo rzeczowe obciążające nieruchomość. Wnioski dowodowe pełnomocnika uznano za nieistotne dla rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie ścisłej interpretacji kręgu stron postępowania egzekucyjnego w administracji oraz statusu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jako nieruchomości w kontekście tej ustawy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej małżonka zobowiązanego i interpretacji przepisów u.p.e.a. w kontekście przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek zobowiązanego, który nie jest bezpośrednio zobowiązany do zapłaty długu, ale odpowiada z majątku wspólnego, ma status strony w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości i prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o przyznaniu własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, małżonek zobowiązanego, który nie jest bezpośrednio zobowiązany, nie posiada statusu strony w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości w rozumieniu art. 110b u.p.e.a. i nie przysługuje mu prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o przyznaniu własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie jest zobowiązanym ani innym uczestnikiem postępowania egzekucyjnego wymienionym w art. 110b u.p.e.a. Podkreślono, że definicja zobowiązanego w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. nie obejmuje małżonka odpowiadającego z majątku wspólnego. Przywołano orzecznictwo NSA potwierdzające ten pogląd. Sąd wskazał, że prawo do zażalenia na postanowienie o przybiciu jest uregulowane odrębnie i nie przysługuje osobom spoza kręgu wskazanego w przepisach.
Czy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest traktowane jako nieruchomość w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy jako ograniczone prawo rzeczowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest traktowane jako nieruchomość w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na definicję nieruchomości zawartą w art. 1a pkt 5 u.p.e.a., która wprost wymienia spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jako rodzaj nieruchomości podlegającej egzekucji. Wyjaśniono, że choć w prawie cywilnym jest to ograniczone prawo rzeczowe, dla celów postępowania egzekucyjnego ma ono status nieruchomości.
Przepisy (9)
Główne
u.p.e.a. art. 1a § pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja nieruchomości obejmuje m.in. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego nie obejmuje małżonka zobowiązanego odpowiadającego z majątku wspólnego.
u.p.e.a. art. 110b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa krąg uczestników postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, którym przysługują określone uprawnienia.
u.p.e.a. art. 111r
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje doręczenie postanowienia o przybiciu i prawo do zażalenia na nie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
u.p.e.a. art. 38
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy wniosku o wyłączenie spod egzekucji.
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
k.c. art. 244 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja ograniczonych praw rzeczowych, do których zalicza się m.in. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie posiada statusu strony postępowania egzekucyjnego w rozumieniu u.p.e.a. • Małżonek zobowiązanego, odpowiadający z majątku wspólnego, nie jest zobowiązanym w rozumieniu u.p.e.a. • Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest traktowane jako nieruchomość w rozumieniu u.p.e.a. • Skarżąca nie miała prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie o przyznaniu własności.
Odrzucone argumenty
Skarżąca, jako właścicielka lokalu, ma prawo do złożenia zażalenia na postanowienie o przyznaniu własności. • Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym, co nadaje skarżącej status uczestnika postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Ponad wszelką wątpliwość małżonek zobowiązanego odpowiadający za zobowiązania współmałżonka z majątku wspólnego nie został wskazany w definicji legalnej zobowiązanego w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. • W tych dwóch ostatnich etapach postępowania egzekucyjnego podmioty określone w art. 110b nie mogą brać udziału, nie są uprawnieni do wnoszenia środków zaskarżenia na wydawane w nich postanowienia. • W obrębie pojęcia nieruchomości w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – jak słusznie zauważa organ - zawiera się zarówno określenie nieruchomości w Kodeksie cywilnym, jak też wymienione w art. 1a pkt 5 prawa, które w ujęciu cywilistycznym, w art. 244 § 1 K.c., zaliczone zostały do ograniczonych praw rzeczowych.
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
sprawozdawca
Marcin Kojło
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji kręgu stron postępowania egzekucyjnego w administracji oraz statusu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jako nieruchomości w kontekście tej ustawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej małżonka zobowiązanego i interpretacji przepisów u.p.e.a. w kontekście przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które może mieć znaczenie dla osób w podobnej sytuacji prawnej, choć nie jest wybitnie sensacyjna.
“Czy małżonek dłużnika może kwestionować sprzedaż wspólnej nieruchomości? Sąd wyjaśnia granice prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.