I SA/Bd 725/12Dożywocie podatek dochodowy odpłatne zbycie nieruchomości 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej Ministra Finansów w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia lokalu mieszkalnego w drodze umowy o dożywocie. Wnioskodawczyni nabyła lokal, a następnie przeniosła jego własność na wnuków w zamian za zapewnienie dożywotniego utrzymania. Zapytała, czy po jej stronie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu. Skarżąca twierdziła, że umowa dożywocia ma charakter nieodpłatny, ponieważ nie wynika z niej ekwiwalent pieniężny w postaci ceny, a wartość świadczeń nie jest określona. Minister Finansów uznał jej stanowisko za nieprawidłowe, wskazując, że umowa o dożywocie jest czynnością prawną o charakterze odpłatnym, a zbycie nieruchomości stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że umowa o dożywocie, choć nie jest klasyczną sprzedażą, ma charakter wzajemny i odpłatny, gdyż świadczenie jednej strony (przeniesienie własności) ma odpowiednik w świadczeniu drugiej strony (zapewnienie utrzymania). Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 908 § 1 Kc) oraz orzecznictwa, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że wartość świadczeń dożywotnika stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach analogicznych do sprzedaży nieruchomości, zgodnie z art. 19 ustawy o pdof.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii opodatkowania umowy o dożywocie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, interpretacji pojęcia 'odpłatnego zbycia' i 'ceny' na gruncie ustawy o pdof.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy o dożywocie i jej skutków podatkowych. Interpretacja pojęcia 'ceny' może być przedmiotem dalszych sporów w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zbycie nieruchomości w drodze umowy o dożywocie stanowi odpłatne zbycie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zbycie nieruchomości w drodze umowy o dożywocie stanowi odpłatne zbycie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o dożywocie jest umową wzajemną i odpłatną, ponieważ świadczenie jednej strony (przeniesienie własności nieruchomości) ma odpowiednik w świadczeniu drugiej strony (zapewnienie dożywotniego utrzymania). Wartość tych świadczeń stanowi przychód podlegający opodatkowaniu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o pdof, a przychód ten określa się na podstawie wartości rynkowej nieruchomości zgodnie z art. 19 tej ustawy.
Czy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie jest wartość rynkowa nieruchomości, zgodnie z art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o pdof?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie jest wartość rynkowa nieruchomości, zgodnie z art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o pdof.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'odpłatnego zbycia' w art. 19 ust. 1 ustawy o pdof należy interpretować szeroko, a 'cena' w tym przepisie oznacza wartość każdego odpłatnego zbycia nieruchomości, nie tylko sprzedaż. Dlatego też, w przypadku umowy o dożywocie, przychód należy określić w oparciu o wartość rynkową zbywanej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli nastąpiło przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, stanowi źródło przychodów.
u.p.d.o.f. art. 19 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych stanowi ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli cena znacznie odbiega od wartości rynkowej, przychód określa organ w wysokości wartości rynkowej.
u.p.d.o.f. art. 19 § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich stanu, stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.
Pomocnicze
k.c. art. 908 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje umowę o dożywocie, w ramach której nabywca nieruchomości zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie.
k.c. art. 487 § 2
Kodeks cywilny
Definiuje umowę wzajemną, gdzie obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej.
k.c. art. 913 § 1
Kodeks cywilny
Przewiduje możliwość zamiany uprawnień objętych prawem dożywocia na świadczenie w postaci renty.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki oddalenia skargi.
u.o.c. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa o cenach
Definiuje 'cenę' jako wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić za towar lub usługę.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi, że nakładanie podatków i innych danin publicznych następuje w drodze ustawy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Umowa o dożywocie ma charakter nieodpłatny, a wartość świadczeń nie jest określona, co wyklucza powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. • Przepis art. 19 ustawy o pdof, mówiący o 'cenie', nie może być stosowany do umowy o dożywocie, ponieważ nie występuje w niej cena w rozumieniu sprzedaży. • Brak jest podstawy prawnej do określenia wysokości przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w przypadku umowy o dożywocie.
Godne uwagi sformułowania
zbycie nieruchomości w drodze umowy o dożywocie ma charakter nieodpłatny, bo nie wynika z niej ekwiwalent pieniężny w postaci ceny • z istoty umowy dożywocia wynika świadczenie wzajemne, ale jego wartość nie jest w umowie określona • umowa o dożywocie polega na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie i ma charakter umowy wzajemnej, w konsekwencji jest czynnością prawną o charakterze odpłatnym • nie mamy do czynienia z klasycznym przykładem ekwiwalentności świadczeń jak przy umowie sprzedaży • przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje pod tytułem darmym • w zamian za swoje świadczenie zbywca nieruchomości (dożywotnik) uzyskuje określone świadczenia zaspakajające jego potrzeby • nie ma przy tym znaczenia dla kwestii odpłatności to, czy świadczenie nabywcy odpowiada dokładnie wartości nieruchomości • podstawa opodatkowania świadczeń dożywotnika, nie została ujęta ramami ustawy podatkowej, co oznacza, że dochód z tego rodzaju odpłatnego zbycia nieruchomości, jakkolwiek daje się przyporządkować do źródła przychodu z art. 10 ustawy pdof, pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych • skoro art. […]
Skład orzekający
Izabela Najda-Ossowska
przewodniczący-sprawozdawca
Urszula Wiśniewska
członek
Leszek Kleczkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii opodatkowania umowy o dożywocie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, interpretacji pojęcia 'odpłatnego zbycia' i 'ceny' na gruncie ustawy o pdof."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy o dożywocie i jej skutków podatkowych. Interpretacja pojęcia 'ceny' może być przedmiotem dalszych sporów w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego sposobu przekazywania majątku rodzinnego, jakim jest umowa o dożywocie, i wyjaśnia jego nieoczywiste skutki podatkowe, co jest istotne dla wielu osób.
“Umowa o dożywocie – czy to zawsze prezent dla rodziny, czy ukryty podatek?”
Dane finansowe
WPS: 200 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.