Orzeczenie · 2010-11-10

I SA/Bd 666/10Fikcyjną działalność gospodarczą VAT odliczenie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2010-11-10
NSAPodatkoweWysokawsa
VATfakturyfikcyjna działalnośćodliczenie podatkupodatek należnykontrola podatkowaOrdynacja podatkowaskarżącyorgan podatkowy

Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od września 2004 r. do lutego 2005 r. oraz zobowiązanie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący zarejestrował działalność gospodarczą w zakresie hurtowej sprzedaży złomu, ale kontrola wykazała nieprawidłowości. Kluczowym ustaleniem było, że zarówno skarżący, jak i jego dwaj jedyni kontrahenci (J. M. i M. S.) prowadzili fikcyjną działalność gospodarczą. W przypadku J. M. ustalono, że jego dostawca (L. W.) nie żył w dacie transakcji, co potwierdzało fikcyjność dostaw. Fikcyjność działalności potwierdziły również zeznania K. K., księgowego firmy M. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 194 (złą wykładnię), art. 123 § 1 (brak czynnego udziału strony), art. 187 § 1 (niezebranie materiału dowodowego), art. 190 (niezawiadomienie o terminie dowodów), art. 191 i 192 (nieprzeprowadzenie żądanych dowodów) oraz art. 122 (niezastosowanie prawdy obiektywnej). Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, argumentując, że dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 194 Op.), a strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu. Sąd administracyjny, badając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Sąd podkreślił, że faktury nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego, a wystawienie takiej faktury rodzi obowiązek zapłaty podatku należnego na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty strony za nieuzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących fikcyjnej działalności gospodarczej, prawa do odliczenia VAT oraz obowiązku zapłaty podatku z wystawionej faktury (art. 108 ust. 1 u.p.t.u.). Orzeczenie potwierdza stanowisko sądów administracyjnych i orzecznictwo TSUE w zakresie zwalczania nadużyć w VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym udowodniono fikcyjność działalności zarówno podatnika, jak i jego kontrahentów. Kluczowe jest udowodnienie braku rzeczywistych transakcji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy faktury VAT dokumentujące fikcyjne transakcje gospodarcze mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie mogą być podstawą do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły fikcyjność działalności skarżącego i jego kontrahentów. Skoro transakcje nie miały miejsca, nie powstał obowiązek podatkowy ani prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Czy wystawienie faktury VAT wykazującej kwotę podatku, nawet jeśli nie odzwierciedla ona rzeczywistej transakcji, rodzi obowiązek zapłaty tego podatku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, każda osoba, która wykaże VAT na fakturze, jest obowiązana do jego zapłaty, co stanowi swoistą sankcję za wystawienie tzw. pustej faktury.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy o VAT oraz orzecznictwo sądów administracyjnych i wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że art. 108 ust. 1 jest implementacją prawa unijnego i ma na celu przeciwdziałanie nadużyciom i uchylaniu się od opodatkowania.

Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące dowodów i czynnego udziału strony w postępowaniu?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, włączając dokumenty urzędowe z innych postępowań, i zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarżący miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a włączenie dokumentów urzędowych z innych postępowań było zgodne z prawem i nie wymagało ponownego przeprowadzania dowodów z udziałem strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz obowiązku zapłaty podatku z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Przepisy (13)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje tylko w takim zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Faktury nie dokumentujące rzeczywistych transakcji nie dają prawa do odliczenia.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Osoba, która wystawiła fakturę wykazującą kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty, nawet jeśli faktura nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji. Jest to sankcja zapobiegająca nadużyciom.

Pomocnicze

Op. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, korzystając z domniemania zgodności z prawdą.

Op. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania i umożliwić wypowiedzenie się co do dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.

Op. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy obowiązany jest zebrać i wnikliwie rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Op. art. 190

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Strona powinna być zawiadomiona o terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin.

Op. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Op. art. 192

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Op. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe obowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności doradcy podatkowego oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 6

Określenie stawek opłat za czynności doradcy podatkowego i kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury VAT nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Skarżący prowadził fikcyjną działalność gospodarczą. • Kontrahenci skarżącego również prowadzili fikcyjną działalność. • Wystawienie faktury z wykazanym podatkiem VAT, nawet bez rzeczywistej transakcji, rodzi obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 194, 123 § 1, 187 § 1, 190, 191, 192, 122) przez organy podatkowe.

Godne uwagi sformułowania

dokumenty urzędowe [...] stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone • nie można powoływać się na normy prawa wspólnotowego w celach nieuczciwych oraz stanowiących nadużycie • obowiązek zapłaty podatku bez względu na jego związek z czynnością opodatkowaną stanowi swego rodzaju ograniczenie możliwości dokonywania nadużyć prawa do odliczenia podatku • każdy wystawca tzw. pustej faktury liczyć się winien z koniecznością zapłaty wykazanego w niej podatku.

Skład orzekający

Ewa Kruppik – Świetlicka

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Dudra

sędzia

Mirella Łent

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcyjnej działalności gospodarczej, prawa do odliczenia VAT oraz obowiązku zapłaty podatku z wystawionej faktury (art. 108 ust. 1 u.p.t.u.). Orzeczenie potwierdza stanowisko sądów administracyjnych i orzecznictwo TSUE w zakresie zwalczania nadużyć w VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym udowodniono fikcyjność działalności zarówno podatnika, jak i jego kontrahentów. Kluczowe jest udowodnienie braku rzeczywistych transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu fikcyjnych faktur VAT i nadużyć w systemie podatkowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia konsekwencje prawne i podatkowe takich działań.

“Fikcyjne faktury VAT: dlaczego wystawienie pustej faktury może kosztować fortunę?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst