I SA/Bd 467/25Odmowa wznowienia postępowania podatkowego i sa bd 467 25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. Podatnik wystąpił o wznowienie, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 listopada 2024 r. (sygn. akt P 11/24), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu ustawy o PIT dotyczącego kosztów uzyskania przychodów z tytułu amortyzacji darowanych środków trwałych. Organy podatkowe, zarówno pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej), odmówiły wznowienia postępowania. Kluczowym argumentem było to, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw na dzień złożenia wniosku o wznowienie, co zgodnie z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej wyklucza możliwość wznowienia postępowania. Podatnik argumentował, że brak publikacji nie powinien pozbawiać go możliwości skorzystania z instrumentów prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę podatnika. Sąd uznał, że zgodnie z art. 190 Konstytucji RP i art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wyrok Trybunału Konstytucyjnego staje się podstawą do wznowienia postępowania dopiero od dnia jego ogłoszenia (publikacji). Ponieważ wyrok TK nie został opublikowany, wniosek o wznowienie postępowania został złożony przedwcześnie, co skutkowało koniecznością odmowy jego uwzględnienia przez organy podatkowe. Sąd podkreślił, że zasady wznowienia postępowania należy interpretować ściśle, a brak publikacji wyroku TK uniemożliwia rozpoczęcie biegu miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności wymogu publikacji wyroku TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przed publikacją wyroku TK, a sprawa dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, może być skutecznie złożony przed publikacją tego wyroku w Dzienniku Ustaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego przepis za niezgodny z Konstytucją może być złożony dopiero po wejściu w życie tego orzeczenia, co następuje z dniem jego ogłoszenia (publikacji).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 190 Konstytucji RP oraz art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi wyrok Trybunału Konstytucyjnego staje się podstawą do wznowienia postępowania dopiero od dnia jego ogłoszenia (publikacji). Brak publikacji oznacza, że termin na złożenie wniosku o wznowienie nie rozpoczął biegu, a wniosek złożony przed tym terminem jest przedwczesny.
Czy zasady wznowienia postępowania podatkowego powinny być interpretowane ściśle?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, instytucja wznowienia postępowania stanowi szczególny tryb postępowania i przesłanki jej zastosowania należy interpretować ściśle (wąsko), nie przypisując im szerszego znaczenia niż wyrażone wprost w przepisie prawa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada trwałości decyzji ostatecznych jest fundamentalna, a wznowienie postępowania jest wyjątkiem od tej zasady. Ścisła interpretacja przesłanek wznowienia gwarantuje stabilność obrotu prawnego i ogranicza sytuacje wielokrotnego rozpoznawania tej samej sprawy do przypadków kwalifikowanych wadliwości.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 240 § § 1 pkt 8
Ordynacja podatkowa
Podstawa wznowienia postępowania, gdy decyzja została wydana w oparciu o przepis, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.
O.p. art. 241 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ odmawia wznowienia postępowania, jeżeli nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 240.
O.p. art. 241 § § 2 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Pomocnicze
O.p. art. 243 § § 3
Ordynacja podatkowa
W przypadku, gdy organ podatkowy stwierdzi, że wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów określonych w przepisach, wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony interesów w toku, powołana przez TK jako podstawa niezgodności przepisu.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że TK określi inny termin.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 45a lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją RP.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 4 § pkt 1
Przepis powiązany z przepisem ustawy o PIT uznanym za niezgodny z Konstytucją RP.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a–c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przedwcześnie, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na który powołał się skarżący, nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a tym samym nie wszedł w życie i nie rozpoczął biegu miesięcznego terminu do złożenia wniosku.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie powinien pozbawiać go możliwości skorzystania z instrumentów prawnych i stosowania instrumentów prawnych do usuwania negatywnych konsekwencji zastosowania niekonstytucyjnego przepisu.
Godne uwagi sformułowania
instytucja wznowienia postępowania, która jako swoisty wyłom od zasady trwałości decyzji ostatecznych, musi opierać się na ustawowo określonych przesłankach • przesłanki jej zastosowania należy interpretować ściśle (wąsko) • wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw na dzień złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jak również na dzień orzekania przez organy. • początkiem biegu terminu mogło być wyłącznie wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Skład orzekający
Mirella Łent
przewodniczący
Tomasz Wójcik
sprawozdawca
Urszula Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności wymogu publikacji wyroku TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przed publikacją wyroku TK, a sprawa dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z publikacją orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy można wznowić postępowanie podatkowe przed publikacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.