I PZP 23/94Ekwiwalent za urlop po śmierci pracownika 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 maja 1994 r. rozpatrywał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Wojewódzki w Kielcach, dotyczące prawa spadkobierców do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy zmarłego pracownika. Sąd stanął przed problemem, czy roszczenie to wchodzi do masy spadkowej, czy też wygasa wraz ze śmiercią pracownika. Analizując przepisy Kodeksu pracy (art. 171 § 1) oraz przepisy dotyczące urlopów wypoczynkowych, Sąd doszedł do wniosku, że prawo do urlopu w naturze jest ściśle związane z osobą pracownika i nie podlega dziedziczeniu. Podobnie, prawo do ekwiwalentu pieniężnego nie przysługiwało zmarłemu pracownikowi w chwili śmierci, a zatem nie mogło wejść do spadku. Wobec stwierdzonej luki prawnej, Sąd Najwyższy, kierując się potrzebą zapewnienia ochrony rodzinie zmarłego pracownika, zastosował analogię do przepisów Kodeksu pracy dotyczących odprawy pośmiertnej (art. 93 k.p.). W konsekwencji, uchwalono, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługuje w równych częściach małżonkowi i innym członkom rodziny, którzy spełniają warunki do uzyskania renty rodzinnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu osób uprawnionych do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po śmierci pracownika, w sytuacji gdy prawo to nie wchodzi do masy spadkowej.
Analogia do przepisów o odprawie pośmiertnej, co oznacza, że uprawnionymi są małżonek i inni członkowie rodziny spełniający warunki do renty rodzinnej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy spadkobiercom zmarłego pracownika przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługujący mu w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło wygaśnięcie stosunku pracy wskutek jego śmierci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należny pracownikowi w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło wygaśnięcie stosunku pracy wskutek śmierci pracownika, przysługuje w równych częściach jego małżonkowi i innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej.
Uzasadnienie
Prawo do urlopu w naturze oraz prawo do ekwiwalentu pieniężnego nie wchodzą do masy spadkowej, gdyż są ściśle związane z osobą zmarłego pracownika. W celu wypełnienia luki prawnej, Sąd zastosował analogię do przepisów o odprawie pośmiertnej, przyznając ekwiwalent małżonkowi i innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krystyna L. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Wojewódzki w K. | instytucja | pozwany |
| Sąd Rejonowy w K. | instytucja | pozwany |
| Iwona Kaszczyszyn | osoba_fizyczna | prokurator |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 171 § § 1
Kodeks pracy
Stanowi samoistne źródło uprawnienia do ekwiwalentu pieniężnego w razie niewykorzystania urlopu z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, choć nie wskazuje adresata. Ma zastosowanie także w sytuacji śmierci pracownika.
Pomocnicze
k.p. art. 93
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące odprawy pośmiertnej zostały zastosowane w drodze analogii do ustalenia kręgu osób uprawnionych do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
k.c. art. 922 § § 2
Kodeks cywilny
Prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego nie należą do spadku.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Prawa i obowiązki majątkowe nie związane ściśle z osobą zmarłego pracownika są dziedziczone na ogólnych zasadach prawa spadkowego.
k.c. art. 935 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy dziedziczenia ustawowego Skarbu Państwa w razie braku innych spadkobierców.
Ustawa o pracowniczych urlopach wypoczynkowych art. 19 § ust. 1
Poprzednik art. 171 § 1 k.p., stanowił samoistne źródło uprawnień następców prawnych do ekwiwalentu pieniężnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, mimo że nie wchodzi do masy spadkowej, powinno przysługiwać rodzinie zmarłego pracownika na zasadzie analogii do przepisów o odprawie pośmiertnej. • Śmierć pracownika powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, co uruchamia obowiązek wypłaty ekwiwalentu za urlop na podstawie art. 171 § 1 k.p., mimo braku wskazania konkretnej osoby uprawnionej.
Odrzucone argumenty
Prawo do urlopu wypoczynkowego i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop jest ściśle związane z osobą zmarłego pracownika i nie wchodzi do masy spadkowej, co oznacza brak uprawnień dla spadkobierców. • W przypadku braku spadkobierców ustawowych i testamentowych, prawo do ekwiwalentu powinno przypaść Skarbowi Państwa na zasadach dziedziczenia ustawowego.
Godne uwagi sformułowania
stanowi samoistne źródło uprawnienia do ekwiwalentu pieniężnego • Regułą prawa spadkowego jest bowiem, że prawa i obowiązki zmarłego nie należące do spadku wygasają. • Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za nie wykorzystany urlop, gdyż prawo takie nie przysługiwało zmarłemu pracownikowi w chwili śmierci, czyli nie mogło wchodzić w skład spadku. • Mamy więc do czynienia z luką w prawie, którą należy wypełnić w drodze analogii. • Zastosowanie, w drodze analogii, do ekwiwalentu pieniężnego za nie wykorzystany urlop, zasady wyrażonej w kodeksie pracy odnośnie odprawy pośmiertnej, prowadzi do udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne, jak w sentencji uchwały.
Skład orzekający
Maria Mańkowska
przewodniczący
Józef Iwulski
sprawozdawca
Janusz Łętowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu osób uprawnionych do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po śmierci pracownika, w sytuacji gdy prawo to nie wchodzi do masy spadkowej."
Ograniczenia: Analogia do przepisów o odprawie pośmiertnej, co oznacza, że uprawnionymi są małżonek i inni członkowie rodziny spełniający warunki do renty rodzinnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa pracowniczego, które ma bezpośrednie zastosowanie w sytuacji śmierci pracownika, a rozstrzygnięcie opiera się na ciekawej interpretacji i wypełnieniu luki prawnej przez analogię.
“Czy rodzina zmarłego pracownika dostanie pieniądze za jego niewykorzystany urlop? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.