I PZP 2/96
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego było zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Wojewódzki w Krakowie, dotyczące ważności umów o pracę oraz jednostronnych oświadczeń woli w imieniu spółki prawa handlowego, dokonywanych przez jednego członka zarządu, gdy statut spółki wymaga łącznej reprezentacji przez dwóch członków zarządu. Sprawa wywodziła się z powództwa pracowników przeciwko spółce "S." Spółce z o.o. o zapłatę podwyżek wynagrodzenia, przyznanych im przez prezesa zarządu działającego jednoosobowo. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, opierając się na art. 4 k.p. (jednoosobowe kierownictwo). Sąd Wojewódzki powziął wątpliwości co do relacji między art. 4 k.p., art. 23 k.p. a art. 199 k.h. Sąd Najwyższy, rozstrzygając zagadnienie, uznał, że art. 23 § 1 k.p. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 199 § 1 k.h. w zakresie stosunku pracy. Oznacza to, że kierownik zakładu pracy, działając w imieniu zakładu pracy, jest uprawniony do dokonywania czynności prawnych w stosunku pracy, nawet jeśli do reprezentacji spółki jako takiej wymagana jest łączna reprezentacja jej członków zarządu. Podkreślono, że spółka jako osoba prawna może prowadzić różne jednostki organizacyjne będące zakładami pracy, a kierownik takiej jednostki działa na podstawie art. 23 k.p. Dodatkowo wskazano na praktyczne względy, takie jak konstrukcja dopuszczenia pracownika do pracy, która nie powinna wymagać od pracownika weryfikacji uprawnień osób reprezentujących pracodawcę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kompetencji kierownika zakładu pracy w zakresie stosunku pracy, w kontekście zasad reprezentacji spółki prawa handlowego.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu pracy z 1996 r. (uchylenie art. 4 i 23 k.p.). Obecnie obowiązuje art. 31(1) k.p.
Zagadnienia prawne (1)
Czy są ważne zawarte umowy o pracę oraz skuteczne jednostronne oświadczenia woli w imieniu spółki prawa handlowego przez jednego członka zarządu, gdy do reprezentacji spółki uprawnionych jest dwóch członków zarządu łącznie (art. 4 k.p. i art. 199 k.h.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynności prawne w zakresie stosunku pracy dokonuje kierownik zakładu pracy (art. 23 k.p.) mimo, że do reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzącej ten zakład uprawnieni są dwaj członkowie zarządu łącznie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał art. 23 k.p. za przepis szczególny wobec art. 199 k.h. w zakresie stosunku pracy, co pozwala kierownikowi zakładu pracy na samodzielne dokonywanie czynności prawnych w sprawach pracowniczych, niezależnie od zasad reprezentacji spółki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tadeusz M. | osoba_fizyczna | powód |
| Bogusław K. | osoba_fizyczna | powód |
| Maciej S. | osoba_fizyczna | powód |
| Danuta M. | osoba_fizyczna | powód |
| Janina P. | osoba_fizyczna | powód |
| "S." Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p. art. 23 § § 1
Kodeks pracy
Czynności prawne w zakresie stosunku pracy dokonuje w imieniu zakładu pracy jego kierownik lub inny upoważniony do tego pracownik. Jest to przepis szczególny w stosunku do przepisów k.h. dotyczących reprezentacji spółki.
Pomocnicze
k.p. art. 4
Kodeks pracy
Dotyczy reprezentacji zakładu pracy wobec załogi i zasady jednoosobowego kierownictwa.
k.h. art. 199 § § 1
Kodeks handlowy
Reguluje sposób reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wymagając zazwyczaj łącznego działania dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu łącznie z prokurentem, jeśli umowa spółki nie stanowi inaczej. Nie ma zastosowania do czynności prawnych w stosunku pracy.
k.p. art. 3
Kodeks pracy
Definiuje zakład pracy jako jednostkę organizacyjną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 23 k.p. jako przepis szczególny wobec art. 199 k.h. w zakresie stosunku pracy. • Rozróżnienie między reprezentacją spółki (k.h.) a reprezentacją zakładu pracy (k.p.). • Praktyczne względy, w tym konstrukcja dopuszczenia pracownika do pracy.
Godne uwagi sformułowania
Czynności prawnych w zakresie stosunku pracy dokonuje kierownik zakładu pracy (art. 23 k.p.) mimo, że do reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzącej ten zakład uprawnieni są dwaj członkowie zarządu łącznie. • art. 23 § 1 k.p. za przepis szczególny w stosunku do art. 199 § 1 k.h. • Nie może być akceptowany pogląd, że pracownik powinien sprawdzać w rejestrze handlowym, czy osoba dopuszczająca go do pracy lub zawierająca z nim umowę jest uprawniona do tych czynności.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Teresa Flemming-Kulesza
sędzia
Kazimierz Jaśkowski
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kompetencji kierownika zakładu pracy w zakresie stosunku pracy, w kontekście zasad reprezentacji spółki prawa handlowego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu pracy z 1996 r. (uchylenie art. 4 i 23 k.p.). Obecnie obowiązuje art. 31(1) k.p.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię prawną dotyczącą reprezentacji w stosunkach pracy w spółkach, co jest kluczowe dla praktyków prawa pracy i zarządzania. Pokazuje, jak przepisy szczególne mogą modyfikować ogólne zasady.
“Czy jeden członek zarządu może zatrudnić pracownika, gdy spółka wymaga dwóch? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.