I PSKP 23/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa pracownicy do odprawy z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika, po tym jak odmówiła przyjęcia wypowiedzianych jej warunków pracy i płacy. Pracownica była zatrudniona od 1996 roku, a zaproponowano jej zmianę stanowiska na pracownika produkcyjnego i obniżenie wynagrodzenia do minimalnego. Sąd Rejonowy uznał, że zaproponowane warunki były rażąco niekorzystne i stanowiły wyłączną przyczynę rozwiązania umowy, przyznając pracownicy odprawę. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, stwierdzając, że pracownica nie zakwestionowała wypowiedzenia zmieniającego w odpowiednim trybie i że odmowa przyjęcia nowych warunków była współprzyczyną rozwiązania stosunku pracy, co wykluczało prawo do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych. Sąd Okręgowy podkreślił, że pracownica nie wykazała, iż zaproponowane warunki były obiektywnie nie do przyjęcia lub stanowiły szykanę, a jedynie degradację stanowiskową i obniżenie wynagrodzenia. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownicy, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy odmowa przyjęcia nowych warunków stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, co ma miejsce, gdy zaproponowane warunki są obiektywnie do przyjęcia i nie zmierzają do zwolnienia pracownika. W tej sprawie pracownica nie udowodniła, że zaproponowane jej obowiązki (obsługa programu, wystawianie paragonów, szkolenie, przyjmowanie faktur i towarów) były degradujące lub niezgodne z jej kwalifikacjami, a jedynie wskazywała na obniżenie wynagrodzenia i potencjalną pracę przy montażu fotelików, co nie zostało potwierdzone. Dlatego odmowa przyjęcia nowych warunków została uznana za współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, co skutkowało oddaleniem żądania odprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, kiedy odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy w wypowiedzeniu zmieniającym stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, wykluczającą prawo do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik nie wykazał obiektywnej niemożności przyjęcia nowych warunków lub ich szykanującego charakteru.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa przyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy i płacy, zaproponowanych w wypowiedzeniu zmieniającym, stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, wykluczającą prawo do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy może stanowić współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, jeśli zaproponowane warunki są obiektywnie do przyjęcia i nie zmierzają do zwolnienia pracownika. W takim przypadku pracownikowi nie przysługuje odprawa z ustawy o zwolnieniach grupowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy odmowa przyjęcia nowych warunków jest uzasadniona interesem pracownika i zakładu pracy oraz czy zaproponowane warunki są obiektywnie do przyjęcia. W tej sprawie pracownica nie wykazała, że zaproponowane jej obowiązki były degradujące lub niezgodne z kwalifikacjami, a jedynie wskazywała na obniżenie wynagrodzenia i potencjalną pracę przy montażu fotelików, co nie zostało potwierdzone. Dlatego odmowa przyjęcia nowych warunków została uznana za współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy.
Czy pracownik, który odmówił przyjęcia nowych warunków pracy i płacy w wypowiedzeniu zmieniającym, ma prawo do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych, jeśli przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżą po stronie pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych przysługuje tylko wtedy, gdy przyczyny rozwiązania stosunku pracy stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie i są niedotyczące pracownika. Jeśli odmowa przyjęcia nowych warunków jest współprzyczyną, prawo do odprawy nie powstaje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ustawa o zwolnieniach grupowych wymaga, aby przyczyny rozwiązania stosunku pracy były wyłączne i niedotyczące pracownika. W przypadku wypowiedzenia zmieniającego, odmowa przyjęcia nowych warunków może być traktowana jako współprzyczyna, jeśli zaproponowane warunki są obiektywnie do przyjęcia. W tej sprawie pracownica nie wykazała, że zaproponowane warunki były obiektywnie nie do przyjęcia, co skutkowało uznaniem odmowy za współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. N. | osoba_fizyczna | powódka |
| D. Spółka jawna | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
u.z.g. art. 8 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Prawo do odprawy pieniężnej przysługuje w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, które stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie.
u.z.g. art. 10 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Przepisy dotyczące odprawy stosuje się odpowiednio, gdy przyczyny niedotyczące pracownika stanowią wyłączny powód rozwiązania stosunku pracy, a zwolnienia obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona w art. 1.
k.p. art. 42
Kodeks pracy
Przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy. W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia.
k.p. art. 45
Kodeks pracy
W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę jest nieuzasadnione lub narusza przepisy, sąd orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia lub przywróceniu do pracy albo odszkodowaniu.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (onus probandi).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy przez pracownika stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, jeśli zaproponowane warunki są obiektywnie do przyjęcia i nie zmierzają do zwolnienia pracownika. • Pracownica nie wykazała, że zaproponowane jej obowiązki były degradujące lub niezgodne z kwalifikacjami, a jedynie wskazywała na obniżenie wynagrodzenia i potencjalną pracę przy montażu fotelików, co nie zostało potwierdzone. • Zaproponowane warunki pracy i płacy, mimo obniżenia wynagrodzenia i zmiany stanowiska, były obiektywnie do przyjęcia i nie stanowiły szykany ani próby zwolnienia pracownicy.
Odrzucone argumenty
Zaproponowane pracownicy warunki pracy i płacy były rażąco niekorzystne i stanowiły wyłączną przyczynę rozwiązania stosunku pracy, uzasadniającą prawo do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych. • Przyczyna rozwiązania stosunku pracy leżała wyłącznie po stronie pozwanego pracodawcy, z uwagi na zaproponowanie pracownicy rażąco gorszych warunków.
Godne uwagi sformułowania
nie dopatrzył się współpracy przyczyny rozwiązania umowy o pracę w odmowie przyjęcia nowych warunków pracy i płacy • powódce zaproponowano niższe wynagrodzenie, niż dotychczasowe o 490 zł brutto • powódkę potraktowano jak początkującego pracownika ustalając jej wynagrodzenie na poziomie wynagrodzenia minimalnego po ponad 25 latach pracy • nie jest przeszkodą do uznania, iż wyłączną przyczyną rozwiązania umowy o pracę były przyczyny niedotyczące pracownika, jeżeli wprost nie ma dowodów na celowe przedstawienie takich warunków, których pracownik nie będzie mógł przyjąć • nie zakwestionowała w trybie art. 42 k.p. w związku z art. 45 k.p. • dotknięty wypowiedzeniem warunków pracy pracownik, nie podważył ustaleń, że celem wypowiedzenia zmieniającego było dalsze jego zatrudnienie • odmowa przyjęcia przez powoda nowych warunków pracy i płacy może być oceniana jako współprzyczyna rozwiązania stosunku pracy, pozwalająca odmówić mu prawa do odprawy pieniężnej • nie ma w nim obowiązku pracy na stanowisku bezpośrednio związanym ze składaniem wózków dziecięcych • próba przekonania sądu o tym, że treścią wypowiedzenia zmieniającego pozwany zmierzał do stanowiskowej degradacji powódki, okazała się bezskuteczna • obniżenie wynagrodzenia (po określonym czasie), bez analizy innych okoliczności było niewystarczające do uznania, że przyczyna wypowiedzenia warunków pracy i płacy leży wyłącznie po stronie Pozwanej • podstawową, dolegliwością odczuwaną przez Skarżącą jest degradacja stanowiskowa •…
Skład orzekający
Robert Stefanicki
przewodniczący
Leszek Bielecki
sprawozdawca
Agnieszka Żywicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy w wypowiedzeniu zmieniającym stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, wykluczającą prawo do odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik nie wykazał obiektywnej niemożności przyjęcia nowych warunków lub ich szykanującego charakteru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między wypowiedzeniem zmieniającym a definitywnym oraz jego konsekwencje dla prawa do odprawy. Jest to ważna kwestia dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy gorsze warunki pracy to zawsze podstawa do odprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.