Orzeczenie · 2025-07-23

I PSKP 22/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-23
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
służba celnaadministracja skarbowaprzekształcenie stosunku pracyodprawaprawo pracysąd najwyższyorzecznictwo

Sprawa dotyczyła prawa funkcjonariusza celnego B. B. do odprawy po tym, jak w związku z reformą administracji celno-skarbowej przyjął propozycję zatrudnienia na umowę o pracę, co skutkowało wygaśnięciem stosunku służby. Sąd Rejonowy przyznał mu odprawę, jednak Sąd Okręgowy zmienił wyrok, oddalając powództwo. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił apelację pozwanego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone wcześniej w uchwale III PZP 7/19, zgodnie z którym funkcjonariusz, który przyjął propozycję zatrudnienia na umowę o pracę, a tym samym zakończył stosunek służby, ma prawo do odprawy pieniężnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że odprawa ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę i stanowi rekompensatę za utratę statusu funkcjonariusza oraz związanych z nim uprawnień. Argumentacja opierała się na prokonstytucyjnej wykładni przepisów, uwzględniającej zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz ochronę praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji RP). Sąd uznał, że sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję pracy, nie może być gorsza od sytuacji funkcjonariusza, który takiej propozycji nie otrzymał lub ją odrzucił, a który również traci status funkcjonariusza. W konsekwencji Sąd Najwyższy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy, którzy przeszli na umowę o pracę w wyniku reformy administracji, powołując się na zasadę równości i ochronę praw nabytych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia służby celnej w administrację skarbową na podstawie konkretnych przepisów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy funkcjonariuszowi służby celnej, który przyjął propozycję zatrudnienia na umowę o pracę w ramach korpusu służby cywilnej, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej w związku z zakończeniem stosunku służby?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, funkcjonariuszowi służby celnej, który przyjął propozycję zatrudnienia na umowę o pracę, stając się pracownikiem Krajowej Administracji Skarbowej, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej w związku z zakończeniem służby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na prokonstytucyjnej wykładni przepisów, uwzględniającej zasadę równości wobec prawa i równego traktowania. Uznał, że odprawa ma charakter gratyfikacji za służbę i stanowi rekompensatę za utratę statusu funkcjonariusza oraz związanych z nim uprawnień. Sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję pracy, nie może być gorsza od sytuacji funkcjonariusza, który takiej propozycji nie otrzymał lub ją odrzucił.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
B. B.

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w S.organ_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

u.S.C. art. 163 § ust. 4

Ustawa o Służbie Celnej

Funkcjonariuszowi służby stałej, zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej, przysługuje odprawa.

pw.KAS art. 170 § ust. 1, 3 i 4

Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji

Przepisy te stosuje się odpowiednio do przyznania świadczeń należnych w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej, w tym odprawy dla funkcjonariuszy, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia na umowę o pracę.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 35 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zmiana brzmienia przepisu w 2023 r. wpłynęła na sposób naliczania opłat od skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Funkcjonariusz, który przyjął propozycję zatrudnienia na umowę o pracę, a tym samym zakończył stosunek służby, ma prawo do odprawy pieniężnej. • Odprawa ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę i stanowi rekompensatę za utratę statusu funkcjonariusza oraz związanych z nim uprawnień. • Prokonstytucyjna wykładnia przepisów, uwzględniająca zasadę równości wobec prawa, uzasadnia przyznanie odprawy. • Sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję pracy, nie może być gorsza od sytuacji funkcjonariusza, który takiej propozycji nie otrzymał lub ją odrzucił.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy uznał, że art. 170 ust. 4 ustawy pw.KAS przyznaje odrębne świadczenia pracownikom i funkcjonariuszom, a przepisy ustawy o Służbie Celnej nie stosuje się odpowiednio do pracowników.

Godne uwagi sformułowania

utrata statusu funkcjonariusza oraz związane z nim uprawnienia • prokonstytucyjna wykładnia przepisów • zasada równości wobec prawa i równego traktowania • odprawa ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę dla Rzeczypospolitej Polskiej • konieczne jest zrekompensowanie mu dotychczasowych szczególnych warunków służby związanych z pracą w formacji mundurowej

Skład orzekający

Bohdan Bieniek

przewodniczący-sprawozdawca

Ewelina Kocurek-Grabowska

członek

Zbigniew Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy, którzy przeszli na umowę o pracę w wyniku reformy administracji, powołując się na zasadę równości i ochronę praw nabytych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia służby celnej w administrację skarbową na podstawie konkretnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami pracowników po restrukturyzacji administracji państwowej, co jest istotne dla wielu osób pracujących w sektorze publicznym.

Czy po zmianie etatu funkcjonariusz celny nadal należy mu się odprawa? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 41 591 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 5400 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst