Orzeczenie · 2026-06-08

I PSK 405/26Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej odprawa celna 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-06-08
SNPrawo pracyubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
Służba CelnaKrajowa Administracja Skarbowaodprawaprzedawnienieskarga kasacyjnaSąd Najwyższyorzecznictwowykładnia przepisów

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpatrywał skargę kasacyjną strony pozwanej (Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze) od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od Skarbu Państwa na rzecz powoda T.M. kwotę 34 258 zł tytułem odprawy. Strona pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, argumentując potrzebą wykładni przepisów ustawy o Służbie Celnej (art. 165 ust. 2) i ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (art. 252 ust. 2) w zakresie przedawnienia roszczeń o odprawę pieniężną oraz podmiotu uprawnionego do nieuwzględnienia terminu przedawnienia. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Sąd wskazał, że kwestie te zostały już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2024 r. (sygn. akt III PZP 2/23), która przesądziła o prawie funkcjonariuszy do odprawy pieniężnej w związku z zakończeniem służby i przejściem na zatrudnienie pracownicze. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała ta nie kreowała nowego stanu prawnego, a jedynie wyjaśniła istniejące wątpliwości, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie. Ponadto, sąd odniósł się do kwestii przedawnienia roszczeń, wskazując na 3-letni termin wynikający z przepisów szczególnych i Kodeksu pracy, a także do możliwości przerwania biegu przedawnienia. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżąca nie przedstawiła przekonujących argumentów za zmianą dotychczasowej linii orzecznictwa, a zapadły wyrok jest zgodny z utrwalonym orzecznictwem. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niewykazania przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, które zostały już rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej przechodzących na zatrudnienie pracownicze i kwestii przedawnienia ich roszczeń. Ogólne zasady dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych i przedawnienia mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sprawie ujawniła się potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, w szczególności dotyczących przedawnienia roszczeń o odprawę pieniężną dla funkcjonariuszy Służby Celnej oraz podmiotu uprawnionego do nieuwzględnienia upływu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała istnienia takiej potrzeby, gdyż kwestie te zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w uchwale z dnia 6 lutego 2024 r. (sygn. akt III PZP 2/23).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła argumentów świadczących o istnieniu poważnych wątpliwości prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej. Kwestie dotyczące prawa do odprawy i jej przedawnienia zostały już wyjaśnione w uchwale Sądu Najwyższego, która nie kreuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza istniejące stanowisko.

Jaki jest termin przedawnienia roszczeń o odprawę pieniężną dla funkcjonariuszy Służby Celnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie o odprawę pieniężną ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 165 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej oraz art. 252 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, a także art. 291 § 1 k.p., wskazując na 3-letni okres przedawnienia. Za początek biegu terminu przedawnienia uznano dzień, w którym uprawniony mógł żądać spełnienia świadczenia, co w przypadku odprawy jest dniem zwolnienia ze służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
T. M.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w Zielonej Górzeorgan_państwowypozwany

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 3989 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywiste uzasadnienie skargi).

Pomocnicze

u.S.C. art. 165 § ust. 2

Ustawa o Służbie Celnej

Dotyczy przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych.

u.K.A.S. art. 252 § ust. 2

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Odpowiednik art. 165 ust. 2 u.S.C., dotyczący przedawnienia roszczeń.

u.S.C. art. 163 § ust. 4

Ustawa o Służbie Celnej

Przyznaje odprawę funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej.

Przepisy wprowadzające u.K.A.S. art. 170 § ust. 1, 3 i 4

Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

Regulują kwestie związane z przejściem funkcjonariuszy na zatrudnienie pracownicze i uprawnieniami z tym związanymi.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Dotyczy zasad współżycia społecznego i nadużycia prawa, stosowany w kontekście zarzutu przedawnienia.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Dotyczy zasad współżycia społecznego i nadużycia prawa w stosunkach pracy.

k.p. art. 291 § § 1

Kodeks pracy

Określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Dotyczy terminu spełnienia świadczenia, gdy nie został określony.

u.S.C. art. 165 § ust. 1

Ustawa o Służbie Celnej

Określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych.

u.K.A.S. art. 252 § ust. 1

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych.

u.K.A.S. art. 252 § ust. 3

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Dotyczy przerwania biegu przedawnienia roszczeń.

u.S.C. art. 165 § § 3 pkt 1

Ustawa o Służbie Celnej

Dotyczy przerwania biegu przedawnienia roszczeń.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa uzasadniająca przyznanie świadczeń funkcjonariuszom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez stronę skarżącą istnienia istotnych wątpliwości prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Kwestie prawne podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi zostały już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2024 r. (III PZP 2/23).

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej i jego odpowiednik art. 252 ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej) w zakresie przedawnienia roszczeń o odprawę pieniężną oraz podmiotu uprawnionego do nieuwzględnienia terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. • Chodzi przy tym o różnice w wykładni przepisu prawa, a nie o dysonans w jego zastosowaniu. • Podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wątpliwości dotyczące możliwości nieuwzględnienia terminu przedawnienia (...) jest jednolicie dekodowana w judykaturze. • Uchwała w sprawie III PZP 2/23 nie kreowała zatem nowego stanu prawnego, a odnosiła się do skonkretyzowanej kwestii prawnej. • Roszczenie „ucywilnionego” funkcjonariusza o odprawę ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. • Ocena, czy w konkretnym przypadku ma zastosowanie norma art. 8 k.p., mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego.

Skład orzekający

Robert Stefanicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niewykazania przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, które zostały już rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej przechodzących na zatrudnienie pracownicze i kwestii przedawnienia ich roszczeń. Ogólne zasady dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych i przedawnienia mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do Sądu Najwyższego i interpretacji przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje mechanizmy funkcjonowania kontroli kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zamyka drzwi skardze kasacyjnej: czy wątpliwości prawne to za mało?

Dane finansowe

WPS: 34 258 PLN

odprawa: 34 258 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst