Orzeczenie · 1999-05-27

I PKN 89/99Wynagrodzenie akordowe zagranica określenie

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

1999-05-27

SNPrawo pracyprawo pracyWysokanajwyższy

wynagrodzenie akordowepraca za granicąumowa o pracęaneks do umowyochrona pracownikaSąd Najwyższyprawo pracy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika (Zbigniew Ć.) zatrudnionego w Niemczech przez polską spółkę (Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe „K.” S.A.). Pracownik domagał się wynagrodzenia walutowego oraz ekwiwalentu za posiłki. Sąd Rejonowy zasądził ekwiwalent za posiłki, oddalając powództwo o wynagrodzenie, ponieważ uznał za wiążący aneks do umowy wprowadzający system akordowy. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pracownika, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących wynagradzania pracowników skierowanych do pracy za granicą, w szczególności dopuszczalność i warunki stosowania wynagrodzenia akordowego. Sąd Najwyższy uznał, że chociaż wynagrodzenie akordowe jest dopuszczalne, musi być ono precyzyjnie określone (stawka akordowa, normy pracy) i nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji płacowej pracownika w porównaniu do wynagrodzenia miesięcznego lub godzinowego przewidzianego w przepisach. Sąd stwierdził, że sposób określenia wynagrodzenia akordowego w aneksie do umowy był niedostatecznie zdefiniowany, uzależniał je od niejasnych wskaźników („wielkość miesięcznego przerobu pracodawcy”) i przerzucał nadmierne ryzyko na pracownika, co czyniło go mniej korzystnym i nieważnym na mocy art. 18 § 2 KP. W konsekwencji, do pracownika miał zastosowanie system wynagrodzenia miesięcznego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wynagrodzenia akordowego, ochrona praw pracowniczych przy pracy za granicą, interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących postanowień umownych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników skierowanych do pracy za granicą, ale zasady dotyczące określenia wynagrodzenia akordowego mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wynagrodzenie akordowe może być ustalone w sposób niedookreślony i czy może być mniej korzystne dla pracownika niż wynagrodzenie miesięczne lub godzinowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wynagrodzenie akordowe musi być precyzyjnie określone (stawka akordowa, normy pracy) i nie może pogarszać sytuacji płacowej pracownika w porównaniu do przepisów dotyczących wynagrodzenia miesięcznego lub godzinowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że niedookreślony system akordowy, uzależniający wynagrodzenie od niejasnych wskaźników i przerzucający nadmierne ryzyko na pracownika, jest nieważny na mocy art. 18 § 2 KP i mniej korzystny dla pracownika niż przewidziane prawem wynagrodzenie miesięczne.

Czy aneks do umowy o pracę może zmienić postanowienia umowy w sposób mniej korzystny dla pracownika, naruszając przepisy Kodeksu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, aneks do umowy nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy wydane na podstawie Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził naruszenie art. 18 § 1 KP poprzez błędną interpretację, która pozwoliła na przyjęcie, że aneks do umowy może zawierać mniej korzystne dla pracownika postanowienia dotyczące wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

powód

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Zbigniew Ć.	osoba_fizyczna	powód
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe „K.” S.A.	spółka	pozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p. art. 18 § § 1

Kodeks pracy

Postanowienia umowy o pracę, w tym aneksu, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy.

k.p. art. 18 § § 2

Kodeks pracy

Nieważne jest postanowienie umowy o pracę, które narusza zasadę określoności wynagrodzenia lub przerzuca nadmierne ryzyko na pracownika.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem art. 2 § § 4

Umowa o pracę z pracownikiem skierowanym do pracy za granicą powinna określać przysługujące mu wynagrodzenie.

Uchwała Rady Ministrów z dnia 3 maja 1989 r. w sprawie zasad wynagradzania oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą pracownikom skierowanym do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług eksportowych art. 3 § § 1

Pracownikowi przysługuje miesięczne lub godzinowe wynagrodzenie walutowe, uzależnione od stanowiska i kategorii zaszeregowania, zgodnie z tabelą stawek.

Pomocnicze

k.p. art. 83

Kodeks pracy

Dotyczy norm pracy, które są niezbędne do prawidłowego ustalenia wynagrodzenia akordowego.

Podstawa prawna dla zasądzenia ekwiwalentu za posiłki.

Ustawa z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw art. 25

Przepis istotny ze względu na datę zawarcia umowy o pracę.

Ustawa z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw art. 25a § ust. 4

Przepis istotny ze względu na datę zawarcia umowy o pracę.

Ustawa z dnia 8 maja 1998 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw, a także o zmianie ustaw: o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin oraz o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepis istotny ze względu na datę zawarcia umowy o pracę.

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o oddelegowaniu pracowników polskich przedsiębiorstw do realizacji umów o dzieło art. 4

Warunek udzielenia zezwolenia na pracę w RFN, dotyczący wysokości wynagrodzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 18 § 1 KP poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że aneks do umowy o pracę może zawierać postanowienia mniej korzystne dla pracownika. • Niedostateczne określenie wynagrodzenia akordowego w aneksie, co czyni je nieważnym i mniej korzystnym dla pracownika.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 26 KP przez błędną wykładnię i uznanie, że aneks do umowy o pracę mógł zmienić postanowienia umowy zawartej później (nie mógł być wzięty pod uwagę ze względu na ustalenia faktyczne sądu niższej instancji).

Godne uwagi sformułowania

Wynagrodzenie akordowe powinno określać stawkę akordową oraz normy pracy. • Dopuszczenie jednakże ustalenia w umowie zawieranej z pracownikiem zatrudnionym za granicą wynagrodzenia akordowego należy uznać za możliwe, jednak pod warunkiem, że nie spowoduje to pogorszenia sytuacji płacowej pracownika, wynikającej z przepisów uchwały z 3 maja 1989 r. • Warunkiem ponadto jest to, by ustalone wynagrodzenie akordowe spełniało wymagania dostatecznej określoności, w szczególności przez podanie pracownikowi stawki akordowej oraz normy pracy. • W tych warunkach należy stwierdzić, że przyjęty w aneksie z 12 maja 1997 r. „system akordowy” wynagradzania powoda nie został dostatecznie w nim zdefiniowany i stąd nie może zostać uznany za obowiązujący strony umowy, a ponadto z uwagi na swoją niedookreśloność musi być uznany za mniej korzystny dla powoda od systemu wynagrodzenia miesięcznego lub godzinowego przewidzianego w § 3 ust. 1 uchwały z 3 maja 1989 r.

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

przewodniczący

Walerian Sanetra

sprawozdawca

Andrzej Wasilewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia akordowego, ochrona praw pracowniczych przy pracy za granicą, interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących postanowień umownych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników skierowanych do pracy za granicą, ale zasady dotyczące określenia wynagrodzenia akordowego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy – wynagrodzenia za pracę, zwłaszcza w kontekście pracy za granicą i stosowania systemów akordowych. Interpretacja SN jest kluczowa dla pracodawców i pracowników.

“Praca za granicą: Jak prawidłowo ustalić wynagrodzenie akordowe, by nie narazić się na zarzut naruszenia prawa?”

Dane finansowe

WPS: 8394 PLN

ekwiwalent pieniężny za posiłki: 354 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników