Orzeczenie · 2001-12-18

I PKN 745/00Przekształcenie umowy na czas nieokreślony syndyk masy upadłości

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2001-12-18

SNPrawo pracyindywidualne prawo pracyŚrednianajwyższy

umowa o pracęczas określonyczas nieokreślonysyndyk masy upadłościupadłośćlikwidacjakasacjaSąd Najwyższyprawo pracy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powódki Krystyny P., która po ogłoszeniu upadłości Z. Zakładów Obuwia SA zawarła z syndykiem szereg umów o pracę na czas określony. Powódka twierdziła, że umowy te, zawierane kolejno po sobie bez dłuższych przerw, powinny zostać uznane za umowę na czas nieokreślony zgodnie z art. 251 K.p., a także domagała się odszkodowania za naruszenie przepisów prawa przy rozwiązaniu umowy. Sąd Rejonowy w Bolesławcu przychylił się do jej argumentacji. Jednak Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu zmienił wyrok, uznając, że strony nie zawierały kolejnych umów, lecz jedynie przedłużały czas trwania pierwszej umowy terminowej z dnia 5 października 1998 r. Sąd Okręgowy oparł swoje ustalenia na powtarzającej się dacie początkowej w aneksach oraz na fakcie, że działalność gospodarcza miała trwać do określonego terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powódki, oddalił ją. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 1 KPC) były nieuzasadnione, a ustalenia Sądu Okręgowego co do przedłużania jednej umowy, a nie zawierania kolejnych, były prawidłowe. Sąd Najwyższy podkreślił, że w kontekście upadłości i likwidacji zakładu, przedłużanie umowy terminowej było uzasadnione i nie stanowiło obejścia prawa w rozumieniu art. 251 K.p. w powiązaniu z art. 58 KC. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że niszczenie poprzednich wersji umowy i sporządzanie nowych, wskazujących datę początkową 5 października 1998 r., miało na celu jedynie potwierdzenie przedłużenia tej samej umowy, a nie obejście przepisów prawa pracy. Powódka, jako osoba znająca sytuację upadłościową, powinna była rozumieć, że pracodawca nie jest zainteresowany zawieraniem umów na czas nieokreślony. Sąd Najwyższy oddalił kasację, nie obciążając powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja art. 251 K.p. w kontekście umów zawieranych z syndykiem masy upadłości oraz ocena, czy przedłużanie umowy terminowej stanowi obejście prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności upadłości i likwidacji zakładu pracy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kolejne umowy o pracę na czas określony, zawierane przez syndyka masy upadłości z pracownikiem po ogłoszeniu upadłości pracodawcy, stanowią przedłużenie jednej umowy terminowej, czy też są nowymi umowami, które mogą prowadzić do przekształcenia w umowę na czas nieokreślony na podstawie art. 251 K.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kolejne umowy o pracę na czas określony, zawierane przez syndyka masy upadłości, stanowią przedłużenie jednej umowy terminowej, a nie nowe umowy, co wyklucza zastosowanie art. 251 K.p. w sytuacji, gdy przedłużanie było podyktowane specyficznymi okolicznościami upadłości i likwidacji zakładu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w okolicznościach upadłości i likwidacji zakładu, powtarzające się aneksy do umowy terminowej, wskazujące tę samą datę początkową i mieszczące się w terminie, do którego miała trwać działalność gospodarcza, świadczą o woli stron przedłużenia tej samej umowy, a nie zawierania nowych. Działanie to nie było obejściem prawa, lecz wynikało z konieczności likwidacji majątku i niepewności co do dalszego funkcjonowania działalności.

Czy niszczenie poprzednich wersji umowy o pracę na czas określony i sporządzanie nowych, wskazujących datę początkową 5 października 1998 r., stanowi obejście prawa w rozumieniu art. 58 K.c. i art. 251 K.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo kilkakrotne przedłużanie umowy terminowej nie jest z góry kwalifikowane jako obejście prawa. Ocena zależy od okoliczności, w jakich nastąpiło przedłużenie, a w przypadku upadłości i likwidacji zakładu, przedłużanie umowy terminowej może być uzasadnione ważnymi przyczynami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że niszczenie poprzednich wersji umowy i sporządzanie nowych, wskazujących datę początkową 5 października 1998 r., miało na celu jedynie potwierdzenie przedłużenia tej samej umowy. W kontekście upadłości i likwidacji, takie postępowanie nie było obejściem prawa, lecz wynikało z konieczności likwidacji majątku i niepewności co do dalszego funkcjonowania działalności. Przedłużenie umowy terminowej jest dopuszczalne za porozumieniem stron, a ocena, czy zmierzało do obejścia prawa, zależy od konkretnych okoliczności.

Czy Sąd Okręgowy naruszył przepis art. 233 § 1 KPC poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i błędną ocenę dowodów, w szczególności nieodniesienie się do faktu niszczenia przez stronę pozwaną kolejnych umów?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC był nieuzasadniony. Sąd Najwyższy był związany granicami kasacji i nie mógł rozważać zarzutów nienależytego wyjaśnienia sprawy i niedokonania ustaleń faktycznych bez wskazania konkretnych przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty dotyczące oceny dowodów przez Sąd Okręgowy, w tym niszczenia umów, nie mieściły się w ramach art. 233 § 1 KPC, który dotyczy oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie. Sąd Najwyższy nie mógł rozważać zarzutów nienależytego wyjaśnienia sprawy i niedokonania ustaleń faktycznych bez wskazania przepisów, na podstawie których można by ocenić zasadność tych zarzutów. Rozważeniu podlegał jedynie formalnie zgłoszony zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC, który okazał się bezzasadny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalił kasację

Strona wygrywająca

Z. Zakładom Obuwia Spółka Akcyjna w Z.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Krystyna P.	osoba_fizyczna	powódka
Z. Zakładom Obuwia Spółka Akcyjna w Z.	spółka	pozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p. art. 251

Kodeks pracy

Jeżeli strony zawarły dwukrotnie umowę o pracę na następujące po sobie okresy, to trzecią umowę zawartą na czas określony - jeżeli przerwa między rozwiązaniem każdej poprzedniej umowy a zawarciem kolejnej nie była dłuższa niż miesiąc - traktuje się jako zawartą na czas nieokreślony. W niniejszej sprawie sąd uznał, że kolejne umowy były przedłużeniem jednej umowy, a nie nowymi umowami, co wykluczyło zastosowanie tego przepisu.

Pomocnicze

KPC art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Zarzut naruszenia tego przepisu w kasacji okazał się bezzasadny, gdyż dotyczył oceny dowodów, która nie była przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego w tym zakresie.

KPC art. 3931

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy kasacji. Sąd Najwyższy jest związany granicami kasacji, które wyznaczają przede wszystkim podstawy kasacyjne (przepisy prawa materialnego i procesowego, które zdaniem strony skarżącej zostały naruszone).

KPC art. 3933

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymagania stawiane kasacji, w tym konieczność przytoczenia jej podstaw i uzasadnienia.

KPC art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany granicami kasacji.

KPC art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia kasacji.

KC art. 58

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy. Sąd uznał, że przedłużanie umowy nie było obejściem prawa.

P.u. art. 112

Prawo upadłościowe

Dotyczy likwidacji majątku masy upadłości. Sąd uznał, że zadania i czynności związane z likwidacją majątku uzasadniały przedłużanie powódce terminowej umowy o pracę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kolejne umowy o pracę zawarte z syndykiem masy upadłości stanowiły przedłużenie jednej umowy terminowej, a nie nowe umowy na czas określony. • Specyficzna sytuacja upadłości i likwidacji zakładu uzasadniała przedłużanie terminowej umowy o pracę. • Działanie strony pozwanej polegające na niszczeniu poprzednich wersji umowy i sporządzaniu nowych, wskazujących datę początkową 5 października 1998 r., nie stanowiło obejścia prawa. • Powódka, znając sytuację upadłościową, powinna była rozumieć, że pracodawca nie jest zainteresowany zawieraniem umów na czas nieokreślony.

Odrzucone argumenty

Kolejne umowy o pracę zawarte z syndykiem masy upadłości powinny zostać uznane za nowe umowy na czas określony, co prowadzi do ich przekształcenia w umowę na czas nieokreślony na podstawie art. 251 K.p. • Niszczenie kolejnych umów przez stronę pozwaną stanowiło obejście prawa w rozumieniu art. 58 K.c. i art. 251 K.p. • Sąd Okręgowy naruszył art. 233 § 1 KPC poprzez błędną ocenę dowodów i nieodniesienie się do istotnych faktów.

Godne uwagi sformułowania

strona pozwana zawarła z powódką cztery terminowe umowy o pracę, między którymi nie było żadnych przerw. • strony nie zawierały kolejnych umów na czas określony, lecz przedłużały czas trwania pierwszej umowy • niszczenie poprzedniej umowy i sporządzanie umowy wskazującą aktualny czas jej trwania, przy czym w każdym wypadku jako datę początkową podawała: 5 października 1998 r. • nie zmienia to faktu, że dawało ono Sądowi Okręgowemu podstawę do wniosku, iż wolą pracodawcy nie było zawieranie umów terminowych, lecz przedłużanie tej samej umowy. • sam natomiast fakt kilkakrotnego przedłużania umowy terminowej nie może być z góry zakwalifikowany jako obejście przepisu art. 251 KP.

Skład orzekający

Teresa Flemming-Kulesza

przewodniczący

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

sprawozdawca

Barbara Wagner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 251 K.p. w kontekście umów zawieranych z syndykiem masy upadłości oraz ocena, czy przedłużanie umowy terminowej stanowi obejście prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności upadłości i likwidacji zakładu pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa pracy - przekształcenia umowy na czas określony w umowę na czas nieokreślony, a także kwestii obejścia prawa w kontekście upadłości firmy. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy.

“Czy umowy z syndykiem zawsze prowadzą do etatu? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy przedłużanie umowy nie jest obejściem prawa.”

Dane finansowe

WPS: 2934 PLN

odszkodowanie: 2934 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników