I PKN 66/96Policjant odsetki od uposażenia droga administracyjna
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia funkcjonariusza policji Adama S. o zasądzenie odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia za lata 1992-1994 oraz od kwoty, która została niesłusznie pobrana na poczet podatku, a następnie zwrócona. Sąd Rejonowy w Rzeszowie uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy, twierdząc, że policjant nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, a stosunek służbowy ma charakter administracyjnoprawny, co wyklucza dochodzenie roszczeń na drodze sądowej. Sąd Wojewódzki w Rzeszowie utrzymał to postanowienie, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (I PZP 13/95), która potwierdziła niedopuszczalność drogi sądowej dla tego typu spraw. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym art. 481 § 2 KC i art. 105 w związku z art. 78 ustawy o Policji, oraz powołując się na uchwałę Trybunału Konstytucyjnego (W 14/94), która miała uzasadniać prawo do odsetek. Sąd Najwyższy oddalił kasację. W uzasadnieniu podkreślono, że ustawa o Policji kompleksowo reguluje stosunek służbowy funkcjonariuszy, który ma charakter administracyjnoprawny. Ustawa ta nie przewiduje prawa do odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia ani nie zawiera odesłania do przepisów Kodeksu cywilnego w tym zakresie. Roszczenia wynikające ze stosunku służbowego, w tym dotyczące uposażenia, podlegają rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego, a nie cywilnego. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że wykładnia prawa dokonana przez Trybunał Konstytucyjny nie wiąże sądów, które są związane jedynie ustawami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności drogi sądowej dla roszczeń funkcjonariuszy policji o odsetki od uposażenia oraz interpretacji mocy wiążącej uchwał Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznego stosunku służbowego funkcjonariuszy policji i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy funkcjonariuszowi policji przysługuje droga sądowa do dochodzenia roszczeń wynikających ze stosunku służbowego, w szczególności odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty uposażenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, funkcjonariuszowi policji nie przysługuje droga sądowa do dochodzenia roszczeń wynikających ze stosunku służbowego, w tym odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia. Sprawy te należą do właściwości organów administracyjnych.
Uzasadnienie
Ustawa o Policji kompleksowo reguluje stosunek służbowy policjantów jako stosunek administracyjnoprawny, nie przewidując prawa do odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia ani nie odsyłając do przepisów Kodeksu cywilnego. Roszczenia te podlegają rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego.
Czy uchwała Trybunału Konstytucyjnego dotycząca prawa do odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia funkcjonariuszy służb mundurowych wiąże Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Trybunału Konstytucyjnego nie wiąże Sądu Najwyższego w sposób obligujący do jej zastosowania, ponieważ sędziów wiąże jedynie ustawa.
Uzasadnienie
Sądy są związane jedynie ustawami, a nie aktami normatywnymi niższego rzędu, w tym wykładnią prawa dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny, chyba że ustawa wprowadza takie związanie. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do odstąpienia od tego poglądu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Adam S. | osoba_fizyczna | powód |
| Komenda Wojewódzka Policji w R. | instytucja | pozwany |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnoszący kasację |
Przepisy (15)
Główne
u.o. Policji art. 107
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń podlegają rozpoznaniu przez właściwy organ administracyjny.
KPC art. 421 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia kasacji.
Dz. U. Nr 43, poz. 189 art. 12 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego...
Pomocnicze
u.o. Policji art. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Policjant nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 KP, lecz funkcjonariuszem Państwa.
u.o. Policji art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Stosunek służbowy policjanta cechuje szczególna dyscyplina.
u.o. Policji art. 32 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Od decyzji administracyjnych służy odwołanie do wyższego przełożonego z wyłączeniem drogi sądowej.
u.o. Policji art. 78
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Okres służby policjanta jako praca w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym.
u.o. Policji art. 99 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Uposażenie policjanta było wolne od podatku od wynagrodzeń (do 31.12.1994 r.).
u.o. Policji art. 105
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Płatność uposażenia z góry.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Prawo do odsetek istnieje, gdy przepis je ustanawia.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
KPC art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja sprawy cywilnej.
KPC art. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Droga postępowania cywilnego.
KP art. 2
Kodeks pracy
Definicja pracownika.
KP art. 5
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu pracy do stosunków pracy regulowanych przepisami szczególnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny. • Ustawa o Policji kompleksowo reguluje roszczenia funkcjonariuszy i nie przewiduje drogi sądowej dla spraw dotyczących uposażenia i odsetek. • Ustawa o Policji nie zawiera przepisu przyznającego prawo do odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia. • Uchwały Trybunału Konstytucyjnego nie wiążą sądów powszechnych.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w wypłacie świadczenia pieniężnego funkcjonariuszowi policji ma charakter cywilnoprawny i uzasadnia dochodzenie odsetek przed sądem powszechnym. • Uchwała Trybunału Konstytucyjnego (W 14/94) powinna być wiążąca dla sądu. • Niewypłacenie uposażenia zgodnie z ustawą o Policji stanowi opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego uzasadniające żądanie odsetek na podstawie art. 481 § 1 KC.
Godne uwagi sformułowania
Funkcjonariuszowi policji nie przysługują odsetki od nieterminowo wypłaconego uposażenia. • Stosunek prawny łączący funkcjonariusza z Policją jest uregulowany w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i ma charakter administracyjnoprawny. • Sędziów wiąże jedynie ustawa, a nie akty normatywne niższego rzędu.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Mańkowska
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności drogi sądowej dla roszczeń funkcjonariuszy policji o odsetki od uposażenia oraz interpretacji mocy wiążącej uchwał Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stosunku służbowego funkcjonariuszy policji i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej dostępu do sądu dla funkcjonariuszy służb mundurowych oraz relacji między orzecznictwem sądów powszechnych a Trybunałem Konstytucyjnym.
“Czy policjant może dochodzić odsetek od zaległego uposażenia przed sądem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 67 600 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.