Orzeczenie · 2001-07-12

I PKN 541/00

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2001-07-12
SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
wypowiedzenie umowy o pracęlikwidacja stanowiska pracyumowa cywilnoprawnagłówny księgowyracjonalizacja zatrudnieniaSąd Najwyższyprawo pracy

Pracownica, zatrudniona na stanowisku głównego księgowego, została zwolniona z pracy z powodu rzekomej likwidacji stanowiska pracy i zmian organizacyjnych w przedsiębiorstwie. Pracodawca argumentował, że zmniejszenie zatrudnienia było podyktowane sytuacją ekonomiczną i racjonalizacją kosztów, a obowiązki głównego księgowego zostały przekazane osobie wykonującej je na podstawie umowy zlecenia za niższe wynagrodzenie. Sąd Rejonowy uznał te argumenty za zasadne i oddalił powództwo o przywrócenie do pracy. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pracownicy, zmienił wyrok, przywracając ją do pracy. Sąd ten uznał, że powierzenie obowiązków głównego księgowego zleceniobiorcy nie stanowi faktycznej likwidacji stanowiska pracy, a jedynie zmianę formy prawnej jego wykonywania, co nie jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pracodawcy, uchylił wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy stwierdził, że pracodawca ma prawo dążyć do racjonalizacji zatrudnienia, a powierzenie obowiązków głównego księgowego osobie na umowie cywilnoprawnej stanowi likwidację stanowiska pracy i jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę, zgodną z przepisami Kodeksu pracy oraz ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy poprzez powierzenie obowiązków zleceniobiorcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy powierzone obowiązki faktycznie odpowiadają likwidowanemu stanowisku pracy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy powierzenie dotychczasowych obowiązków głównego księgowego osobie wykonującej te zadania na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowi likwidację stanowiska pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi likwidację stanowiska pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca ma prawo dążyć do racjonalizacji zatrudnienia, a zmiana formy prawnej wykonywania określonych zadań z pracowniczej na cywilnoprawną oznacza likwidację stanowiska pracy, nawet jeśli zadania są nadal realizowane na rzecz pracodawcy.

Czy likwidacja stanowiska pracy w opisany sposób stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę.

Uzasadnienie

Likwidacja stanowiska pracy poprzez powierzenie obowiązków zleceniobiorcy jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę, zgodną z art. 45 § 1 Kodeksu pracy oraz art. 1 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Czy firma działająca na podstawie przepisów prawa handlowego musi zatrudniać głównego księgowego na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy?

Odpowiedź sądu

Nie, nie ma takiego obowiązku.

Uzasadnienie

Potrzeba prowadzenia księgowości przez fachową osobę nie oznacza dla przedsiębiorcy konieczności zatrudniania głównego księgowego na podstawie umowy o pracę. Pracodawca ma prawo wyboru formy realizacji obsługi finansowo-księgowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjno-Usługowe „L.-D.” Spółka z o.o. w L.

Strony

NazwaTypRola
Danuta J.osoba_fizycznapowódka
Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjno-Usługowe „L.-D.” Spółka z o.o. w L.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p. art. 45 § § 1

Kodeks pracy

Likwidacja stanowiska pracy przez powierzenie obowiązków osobie na umowie cywilnoprawnej stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia.

ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 1 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Zmiany organizacyjne prowadzące do likwidacji stanowiska pracy są przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę.

Pomocnicze

KP art. 30 § § 1 pkt 2

Kodeks pracy

ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 10 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powierzenie obowiązków głównego księgowego osobie na umowie cywilnoprawnej stanowi likwidację stanowiska pracy. • Likwidacja stanowiska pracy jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. • Pracodawca ma prawo do racjonalizacji zatrudnienia i wyboru formy realizacji zadań księgowych.

Odrzucone argumenty

Powierzenie obowiązków zleceniobiorcy nie jest likwidacją stanowiska pracy, a jedynie zmianą formy prawnej. • Pracodawca musi zatrudniać głównego księgowego na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy.

Godne uwagi sformułowania

Powierzenie przez pracodawcę dotychczasowych obowiązków głównego księgowego (...) sprowadzających się do obsługi rachunkowej przedsiębiorstwa osobie wykonującej te zadania na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowi likwidację stanowiska pracy. • Nie można powiedzieć, że nie jest dopuszczalne przejście z formy pracowniczej na niepracowniczą, ani że taka zmiana nie oznacza likwidacji stanowiska pracy.

Skład orzekający

Teresa Flemming-Kulesza

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Kijowski

sędzia

Barbara Wagner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy poprzez powierzenie obowiązków zleceniobiorcy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy powierzone obowiązki faktycznie odpowiadają likwidowanemu stanowisku pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak pracodawcy mogą restrukturyzować zatrudnienie, wykorzystując umowy cywilnoprawne, co jest częstym tematem w prawie pracy i budzi kontrowersje.

Czy likwidacja stanowiska księgowego na rzecz umowy zlecenia to legalne zwolnienie?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst