I PKN 446/99Wykluczenie członka związku zawodowego że spółdzielni
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła pracownika Wiktora N., członka zarządu zakładowej organizacji związkowej, który został wykluczony ze Spółdzielni Niewidomych „S.” w K. Wykluczenie to spowodowało wygaśnięcie spółdzielczego stosunku pracy. Sąd Okręgowy uchylił uchwałę o wykluczeniu i przywrócił pracownika do pracy, zasądzając wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając dalszą kwotę, uznając, że wykluczenie członka ze spółdzielni nie wymaga zgody zarządu organizacji związkowej, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 57 § 2 KP. Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej, potwierdzając, że wykluczenie członka zarządu zakładowej organizacji związkowej ze spółdzielni pracy nie musi być poprzedzone uzyskaniem zgody zarządu tej organizacji. Podkreślono, że przywróconemu do pracy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy, zgodnie z art. 57 § 2 KP, jako przepisowi korzystniejszemu niż art. 188 § 2 Prawa spółdzielczego, niezależnie od tego, czy spółdzielnia naruszyła obowiązek konsultacji ze związkami zawodowymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wykluczenia członka spółdzielni będącego jednocześnie działaczem związkowym oraz stosowania przepisów Kodeksu pracy w zakresie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika spółdzielni będącego jednocześnie członkiem zarządu organizacji związkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wykluczenie członka zarządu zakładowej organizacji związkowej ze spółdzielni pracy wymaga uzyskania zgody zarządu tej organizacji związkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykluczenie takie nie musi być poprzedzone uzyskaniem zgody zarządu tej organizacji związkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykluczenie członka ze spółdzielni, nawet jeśli jest on członkiem zarządu organizacji związkowej, nie podlega tym samym rygorom co rozwiązanie umowy o pracę, a zasada samorządności spółdzielni stoi na przeszkodzie wymogowi uzyskania zgody zewnętrznego organu.
Jaki jest zakres roszczeń pracownika przywróconego do pracy po bezprawnym wykluczeniu ze spółdzielni pracy, w szczególności w zakresie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracownikowi przywróconemu do pracy przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 57 § 2 KP, jako przepisowi korzystniejszemu niż art. 188 § 2 Prawa spółdzielczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 196 § 1 Prawa spółdzielczego tworzy fikcję prawną, traktując pracownika wykluczonego ze spółdzielni jak pracownika, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, co pozwala na zastosowanie korzystniejszych przepisów Kodeksu pracy, w tym art. 57 § 2 KP, nawet jeśli szczególna ochrona trwałości stosunku pracy nie działała w konkretnym przypadku.
Czy pracownik podlegający szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy, przywrócony do pracy po wykluczeniu ze spółdzielni, ma prawo do wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik taki ma prawo do wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 57 § 2 KP.
Uzasadnienie
Sąd podzielił wykładnię, że podleganie szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy zależy od ogólnego statusu pracownika, a nie od tego, czy w konkretnym przypadku niezbędne było spełnienie szczególnych wymagań ochronnych. Wykładnia ta wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wiktor N. | osoba_fizyczna | powód |
| Krakowska Spółdzielnia Niewidomych „S.” w K. | inne | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 57 § § 2
Kodeks pracy
Przepis przewidujący wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy dla pracownika przywróconego do pracy, uznany za korzystniejszy niż przepisy Prawa spółdzielczego.
Prawo spółdzielcze art. 196 § § 1
Przepis określający roszczenia członka spółdzielni zatrudnionego na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, wykluczonego z naruszeniem przepisów, w tym możliwość zastosowania korzystniejszych przepisów prawa pracy.
Pomocnicze
Prawo spółdzielcze art. 193
Przepis regulujący skutki wykluczenia członka spółdzielni, który był zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, jako rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Prawo spółdzielcze art. 195
Przepis regulujący zasady i tryb współdziałania spółdzielni z organizacjami związkowymi przy podejmowaniu uchwały w przedmiocie wykluczenia lub wykreślenia z rejestru członków.
Ustawa o związkach zawodowych art. 32 § ust. 1
Przepis zawierający ograniczenie swobody pracodawcy do dokonania jednostronnej czynności prawnej prowadzącej do ustania stosunku pracy, dotyczący pracowników podlegających szczególnej ochronie.
KPC art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania dowodowego przed sądem drugiej instancji.
KPC art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący przyznania faktów przez strony postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykluczenie członka zarządu zakładowej organizacji związkowej ze spółdzielni pracy nie wymaga zgody zarządu tej organizacji. • Pracownikowi przywróconemu do pracy po bezprawnym wykluczeniu ze spółdzielni przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 57 § 2 KP. • Podleganie szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy zależy od ogólnego statusu pracownika, a nie od konkretnego przypadku.
Odrzucone argumenty
Wykluczenie członka zarządu zakładowej organizacji związkowej ze spółdzielni pracy wymaga zgody zarządu tej organizacji. • Stosowanie korzystniejszych przepisów Kodeksu pracy zależy od naruszenia konkretnych przepisów Prawa spółdzielczego (art. 195). • Sąd drugiej instancji naruszył art. 382 KPC, nie przeprowadzając postępowania dowodowego co do wysokości zasądzonej kwoty.
Godne uwagi sformułowania
Powodujące wygaśnięcie spółdzielczego stosunku pracy wykluczenie ze spółdzielni pracy członka zarządu zakładowej organizacji związkowej nie musi być poprzedzone uzyskaniem zgody zarządu tej organizacji związkowej. • W przypadku uchylenia uchwały o wykluczeniu i orzeczenia przywrócenia do pracy takiemu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy. • Przepis art. 196 § 1 Prawa spółdzielczego jest przepisem tworzącym fikcję prawną, uzupełniającą przesłanki stosowania art. 57 § 2 KP. • Podleganie szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy zależy od ogólnego statusu danego pracownika, a nie od tego czy w konkretnym przypadku niezbędne było spełnienie szczególnych wymagań ochronnych.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
członek
Andrzej Wasilewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykluczenia członka spółdzielni będącego jednocześnie działaczem związkowym oraz stosowania przepisów Kodeksu pracy w zakresie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika spółdzielni będącego jednocześnie członkiem zarządu organizacji związkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony pracowniczej w kontekście specyficznych relacji między spółdzielnią a organizacją związkową, co jest istotne dla prawników pracy i członków spółdzielni.
“Wykluczenie ze spółdzielni a ochrona działacza związkowego: Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 12 459,4 PLN
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 17 443,15 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.