I PKN 410/00Nadużycie prawa przez pracownika alkohol w pracy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, który został zwolniony dyscyplinarnie z powodu przebywania na terenie zakładu pracy w stanie po użyciu alkoholu. Pracownik domagał się przywrócenia do pracy, twierdząc, że rozwiązanie umowy było bezpodstawne. Sądy niższych instancji, w tym Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Radomiu, oddaliły powództwo, uznając, że pracownik ciężko naruszył podstawowe obowiązki pracownicze. Mimo że pracodawca nie uzyskał wymaganej zgody związku zawodowego na zwolnienie, sądy zastosowały art. 8 Kodeksu pracy, uznając, że żądanie pracownika przywrócenia do pracy stanowiło nadużycie prawa, ponieważ było sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa i zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, potwierdził prawidłowość zastosowania art. 8 KP. Zwrócił uwagę na nieskuteczność zarzutów procesowych dotyczących naruszenia przepisów KPC oraz niejasność zarzutu naruszenia Konwencji Międzynarodowej nr 135. Sąd Najwyższy podkreślił, że zachowanie pracownika, które obejmowało odmowę badania trzeźwości, awanturę z wartownikami, próby przekupstwa i groźby, było rażącym naruszeniem obowiązków, które nie powinno korzystać z ochrony przewidzianej dla działaczy związkowych, gdyż było oderwane od działalności związkowej i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Oddalenie powództwa na podstawie art. 8 KP zostało uznane za zgodne z istotą konstrukcji nadużycia prawa podmiotowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania art. 8 Kodeksu pracy (nadużycie prawa) w przypadkach rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych, nawet przy formalnych uchybieniach pracodawcy w procedurze zwolnienia, zwłaszcza gdy pracownik jest chroniony przez przepisy związkowe.
Stosowanie art. 8 KP wymaga wykazania rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych i sprzeczności żądania z zasadami współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy żądanie pracownika przywrócenia do pracy, mimo formalnego naruszenia procedury zwolnienia przez pracodawcę (brak zgody związku zawodowego), może zostać oddalone jako nadużycie prawa na podstawie art. 8 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie pracownika przywrócenia do pracy może zostać oddalone jako nadużycie prawa na podstawie art. 8 Kodeksu pracy, jeśli jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa i zasadami współżycia społecznego, nawet jeśli pracodawca naruszył procedurę zwolnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zachowanie pracownika (spożywanie alkoholu w pracy, odmowa badania trzeźwości, próby przekupstwa i groźby wobec wartowników) było rażącym naruszeniem obowiązków pracowniczych. W takiej sytuacji, korzystanie z ochrony związkowej i żądanie przywrócenia do pracy byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, stanowiąc nadużycie prawa podmiotowego.
Czy naruszenie przez pracodawcę obowiązku uzyskania zgody związku zawodowego na zwolnienie dyscyplinarne pracownika chronionego (członka zarządu związku) zawsze skutkuje bezskutecznością zwolnienia, czy też może być zniwelowane przez zastosowanie art. 8 Kodeksu pracy w przypadku nadużycia prawa przez pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naruszenie obowiązku uzyskania zgody związku zawodowego może być zniwelowane przez zastosowanie art. 8 Kodeksu pracy, jeśli żądanie pracownika przywrócenia do pracy stanowi nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo formalnego naruszenia art. 32 ustawy o związkach zawodowych przez pracodawcę, zastosowanie art. 8 KP jest uzasadnione, gdy pracownik rażąco naruszył swoje obowiązki i jego żądanie przywrócenia do pracy jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Michał W. | osoba_fizyczna | powód |
| „G.” Spółka Akcyjna w D. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Przepis ten stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Sąd zastosował go do oceny żądania pracownika przywrócenia do pracy.
KP art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Przepis ten określa podstawy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, w tym ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, jak przebywanie w stanie nietrzeźwości w miejscu pracy.
Pomocnicze
u.z.z. art. 32 § ust. 1
Ustawa o związkach zawodowych
Przepis ten określa szczególną ochronę stosunku pracy działaczy związkowych i wymaga zgody zarządu związku na rozwiązanie umowy o pracę. Sąd uznał, że pracodawca naruszył ten przepis, ale nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie z uwagi na art. 8 KP.
KPC art. 39311
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę zasadniczo w granicach kasacji.
KPC art. 3933
Kodeks postępowania cywilnego
Granice kasacji są wyznaczone przez sposób ujęcia w niej podstaw oraz ich uzasadnienie.
KPC art. 3931 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg wskazania, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
KPC art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w Sądzie drugiej instancji.
u.w.t.p.a. art. 17 § ust. 3
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Obowiązek zapewnienia badania stanu trzeźwości na żądanie pracownika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie pracownika (spożywanie alkoholu w pracy, odmowa badania trzeźwości, próby przekupstwa, groźby) stanowiło ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. • Żądanie pracownika przywrócenia do pracy, mimo formalnego naruszenia procedury przez pracodawcę, stanowiło nadużycie prawa w rozumieniu art. 8 KP. • Nadużycie prawa przez pracownika jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego. • Odmowa badania trzeźwości przez pracownika potwierdza jego stan nietrzeźwości. • Nawet jeśli pracodawca naruszył procedurę (brak zgody związku), nie może to prowadzić do przywrócenia do pracy pracownika, który rażąco naruszył swoje obowiązki.
Odrzucone argumenty
Zwolnienie dyscyplinarne było bezpodstawne, ponieważ pracodawca nie uzyskał zgody związku zawodowego. • Sądy obu instancji dowolnie ustaliły stan faktyczny, ignorując zeznania świadków korzystnych dla powoda. • Zastosowanie art. 8 KP jako samodzielnej podstawy oddalenia powództwa jest sprzeczne z orzecznictwem. • Naruszenie przepisów Konwencji Międzynarodowej Nr 135.
Godne uwagi sformułowania
nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego • zachowanie powoda nie może korzystać z ochrony przewidzianej przepisami ustawy o związkach zawodowych, gdyż byłoby to sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa • Oddalenie powództwa o przywrócenie do pracy na podstawie art. 8 KP nie pozostaje w sprzeczności z istotą konstrukcji nadużycia prawa podmiotowego.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
członek
Barbara Wagner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 8 Kodeksu pracy (nadużycie prawa) w przypadkach rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych, nawet przy formalnych uchybieniach pracodawcy w procedurze zwolnienia, zwłaszcza gdy pracownik jest chroniony przez przepisy związkowe."
Ograniczenia: Stosowanie art. 8 KP wymaga wykazania rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych i sprzeczności żądania z zasadami współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasada nadużycia prawa może ograniczyć ochronę pracowniczą, nawet w przypadku naruszenia procedury przez pracodawcę. Jest to ważna lekcja dla pracodawców i pracowników.
“Nawet z ochroną związkową, alkohol w pracy może oznaczać koniec zatrudnienia – Sąd Najwyższy o nadużyciu prawa.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.