I PKN 308/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 października 1999 r. rozpatrywał sprawę pracownicy Haliny W., która została wykluczona ze Spółdzielni Pracy Handlowo-Produkcyjnej „S.Ch.” w N.M.L. i zwolniona z pracy za wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem – wyjechała na wycieczkę do Włoch. Sąd pierwszej instancji uchylił uchwałę o wykluczeniu i przywrócił pracownicę do pracy. Sąd Apelacyjny w Gdańsku utrzymał ten wyrok, uznając, że choć pracownica naruszyła obowiązki pracownicze, to nie można jej przypisać ciężkiej winy, która jest wymagana do zwolnienia dyscyplinarnego na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Sąd Najwyższy, oddalając kasację pozwanej Spółdzielni, potwierdził, że naruszenie art. 18 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, nawet jeśli stanowi naruszenie obowiązków pracowniczych, nie jest automatycznie ciężkim naruszeniem. Kluczowe jest badanie winy pracownika, która musi być co najmniej w postaci rażącego niedbalstwa. W tej sprawie pracownica zasięgnęła opinii lekarza i uzyskała zgodę na wyjazd, co wykluczało przypisanie jej rażącego niedbalstwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że naruszenie obowiązków pracowniczych, w tym wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z przeznaczeniem, wymaga przypisania pracownikowi winy co najmniej w postaci rażącego niedbalstwa do uzasadnienia zwolnienia dyscyplinarnego.
Dotyczy sytuacji, gdy pracownik uzyskał zgodę lekarza na wyjazd, co wyklucza rażące niedbalstwo.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem może stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko wtedy, gdy pracownikowi można przypisać winę, co najmniej w postaci rażącego niedbalstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zmiana art. 52 § 1 pkt 1 KP wymaga badania zarówno aspektu przedmiotowego, jak i podmiotowego uchybienia obowiązkom pracowniczym. Samo naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia lekarskiego nie jest wystarczające do zwolnienia dyscyplinarnego bez ciężkiej winy pracownika.
Czy postanowienia regulaminu pracy, kwalifikujące nadużycie korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako szczególnie rażące naruszenie porządku i dyscypliny pracy, mogą rozszerzać dopuszczalność rozwiązywania umów o pracę bez wypowiedzenia poza przypadki ciężkiej winy pracownika określone w Kodeksie pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia regulaminu pracy nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy, a tym samym nie mogą rozszerzać dopuszczalności zwolnienia dyscyplinarnego bez uwzględnienia stopnia winy pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 9 § 2 KP stanowi, iż postanowienia regulaminu pracy nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy. Dlatego też, nawet jeśli regulamin pracy kwalifikuje dane zachowanie jako szczególnie rażące naruszenie, nie może to prowadzić do zwolnienia dyscyplinarnego bez spełnienia wymogu ciężkiej winy pracownika określonego w Kodeksie pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Halina W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Pracy Handlowo-Produkcyjnej „S.Ch.” w N.M.L. | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
KP art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika uzasadnia ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Wymaga to zbadania zarówno aspektu przedmiotowego, jak i podmiotowego (winy) pracownika, która musi być co najmniej w postaci rażącego niedbalstwa.
PS art. 193 § § 1 pkt 1
Prawo spółdzielcze
Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić z przyczyn uzasadniających według przepisów prawa pracy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Pomocnicze
u.ś.p.u.s.c.i.m. art. 18
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Naruszenie tego przepisu przez wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem może być podstawą do zwolnienia dyscyplinarnego tylko przy winie pracownika.
KP art. 9 § § 2
Kodeks pracy
Postanowienia regulaminu pracy nie mogą być mniej korzystne dla pracowników od przepisów Kodeksu pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownicy nie można przypisać winy w postaci co najmniej rażącego niedbalstwa, gdyż zasięgnęła opinii lekarza i uzyskała jego zgodę na wyjazd. • Zmiana art. 52 § 1 pkt 1 KP wymaga badania winy pracownika, która musi być ciężka. • Postanowienia regulaminu pracy nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy.
Odrzucone argumenty
Wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. • Nadużycie w zakresie korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, zakwalifikowane w regulaminie pracy jako szczególnie rażące naruszenie porządku i dyscypliny pracy, uzasadnia zwolnienie dyscyplinarne.
Godne uwagi sformułowania
Wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem (...) może być naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych i stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (...) tylko wtedy, gdy pracownikowi można przypisać winę, co najmniej w postaci rażącego niedbalstwa. • w każdej konkretnej sprawie konieczne jest badanie zarówno aspektu przedmiotowego jak i podmiotowego zawi nienia uchybienia obowiązkom pracowniczym. • Postanowienia regulaminu pracy nie mogą być mniej korzystne dla pracowników od przepisów Kodeksu pracy.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Walerian Sanetra
sędzia
Barbara Wagner
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że naruszenie obowiązków pracowniczych, w tym wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z przeznaczeniem, wymaga przypisania pracownikowi winy co najmniej w postaci rażącego niedbalstwa do uzasadnienia zwolnienia dyscyplinarnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik uzyskał zgodę lekarza na wyjazd, co wyklucza rażące niedbalstwo.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet poważne naruszenie obowiązków pracowniczych, jak wyjazd na wycieczkę podczas zwolnienia lekarskiego, nie zawsze prowadzi do zwolnienia dyscyplinarnego. Kluczowe jest udowodnienie winy pracownika, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Wycieczka na zwolnieniu lekarskim – kiedy to naprawdę ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.