Orzeczenie · 2018-02-08

I PK 73/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2018-02-08
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
czas pracy kierowcówtransport międzynarodowypodróż służbowaryczałt za noclegiSąd Najwyższyskarga kasacyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawo pracy

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego Z.K. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 września 2016 r., który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 26 stycznia 2016 r. Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda P.G. kwotę 28.675,85 zł tytułem ryczałtów za noclegi. Pozwany w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców w związku z innymi przepisami Kodeksu pracy i rozporządzeń, kwestionując przyznanie ryczałtów za noclegi w kabinie pojazdu. Podniósł również, że art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt K 11/15). Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że pogląd skarżącego o braku zastosowania przepisów dotyczących podróży służbowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest błędny. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2017 r. (III PZP 2/17), wyjaśnił, że ryczałt za nocleg w podróży służbowej kierowcy zatrudnionego w transporcie międzynarodowym nadal może być określony w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę, a przepisy Kodeksu pracy dotyczące podróży służbowych nadal znajdują zastosowanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że zapewnienie noclegu w kabinie pojazdu nie jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu przez pracodawcę, a koszty noclegu obciążają pracodawcę. Nie stwierdzono również występowania istotnego zagadnienia prawnego, które wymagałoby rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, gdyż kwestia ta została już rozstrzygnięta w powołanej uchwale. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących podróży służbowych kierowców w transporcie międzynarodowym, w tym stosowania przepisów po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego oraz kwestii ryczałtu za noclegi w kabinie pojazdu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kierowców w transporcie międzynarodowym i interpretacji przepisów z lat 2002 i 2013, choć Sąd Najwyższy wskazuje na ciągłość stosowania przepisów Kodeksu pracy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców za niezgodny z Konstytucją oznacza, że przepisy te nie mogą być stosowane do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyklucza stosowania przepisów Kodeksu pracy dotyczących podróży służbowych do kierowców w transporcie międzynarodowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III PZP 2/17), która wyjaśniła, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego nadal znajdują zastosowanie reguły rozliczania podróży służbowej przewidziane w art. 77^5 k.p., gdyż wynika to z art. 5 k.p. i art. 4 ustawy o czasie pracy kierowców.

Czy zapewnienie kierowcy noclegu w kabinie pojazdu o odpowiednim standardzie może zostać uznane za zapewnienie bezpłatnego noclegu w rozumieniu przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zapewnienie noclegu w kabinie pojazdu nie jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu przez pracodawcę w rozumieniu przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powtórzył stanowisko z uchwały (II PZP 1/14), że zapewnienie odpowiedniego miejsca do spania w kabinie nie stanowi zapewnienia bezpłatnego noclegu. Podkreślono, że koszty noclegu obciążają pracodawcę, a pracownik ma prawo do ryczałtu lub zorganizowania noclegu.

Czy w sprawie występuje zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawie nie występuje zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia zastosowania przepisów dotyczących podróży służbowych i ryczałtów za noclegi została już rozstrzygnięta w uchwałach Sądu Najwyższego, w tym w uchwale III PZP 2/17, która jednoznacznie określiła zasady w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P.G.osoba_fizycznapowód
Z.K.innepozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p. art. 77^5

Kodeks pracy

Przepisy dotyczące podróży służbowej, które nadal znajdują zastosowanie do kierowców w transporcie międzynarodowym.

Pomocnicze

u.c.p.k. art. 21a

Ustawa o czasie pracy kierowców

Zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie stosowania do kierowców w transporcie międzynarodowym.

k.p. art. 77 § 2, 3 i 5

Kodeks pracy

Przepisy dotyczące podróży służbowej, które nadal znajdują zastosowanie.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Zastosowanie przepisu w kontekście zapewnienia noclegu.

k.p. art. 5

Kodeks pracy

Podstawa do stosowania przepisów o podróży służbowej.

rozp. MPiPS art. 9 ust. 1, 2 i 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Przepisy dotyczące ryczałtów za noclegi, zakwestionowane w zakresie stosowania do kierowców w transporcie międzynarodowym.

rozp. MPiPS art. 16 ust. 1, 2 i 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Przepisy dotyczące ryczałtów za noclegi, zakwestionowane w zakresie stosowania do kierowców w transporcie międzynarodowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 11/15 nie wyklucza stosowania przepisów Kodeksu pracy dotyczących podróży służbowych. • Kwestia ryczałtu za nocleg kierowcy w transporcie międzynarodowym została rozstrzygnięta uchwałą Sądu Najwyższego III PZP 2/17. • Zapewnienie noclegu w kabinie pojazdu nie jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu przez pracodawcę.

Odrzucone argumenty

Przepisy dotyczące podróży służbowych nie mają zastosowania do kierowców w transporcie międzynarodowym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. • Zapewnienie noclegu w kabinie pojazdu jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu przez pracodawcę.

Godne uwagi sformułowania

W ocenie skarżącego, w związku z tym, że akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie powinien być stosowany przez sądy w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, zaskarżony wyrok powinien być wyeliminowany z obrotu, jako niezgodny z prawem. • Jest to pogląd błędny. • W polskim systemie prawnym istnieje jedna podróż służbowa, zaś art. 2 pkt 7 ustawy o czasie pracy kierowców jedynie modyfikuje jej kształt na potrzeby wybranej grupy zawodowej (w relacji z art. 4 tej ustawy i art. 5 k.p. wypiera stosowanie art. 77^5 § 1 k.p.). • Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. • Zapewnienie pracownikowi - kierowcy samochodu ciężarowego odpowiedniego miejsca do spania w kabinie tego pojazdu podczas wykonywania przewozów w transporcie międzynarodowym nie stanowi zapewnienia przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2002 r. oraz § 16 ust. 4 rozporządzenia z 2013 r.

Skład orzekający

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podróży służbowych kierowców w transporcie międzynarodowym, w tym stosowania przepisów po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego oraz kwestii ryczałtu za noclegi w kabinie pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kierowców w transporcie międzynarodowym i interpretacji przepisów z lat 2002 i 2013, choć Sąd Najwyższy wskazuje na ciągłość stosowania przepisów Kodeksu pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kierowców zawodowych i ich praw związanych z noclegami, a także pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Kierowco, czy nocleg w kabinie to nadal Twój problem? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 28 675,85 PLN

ryczałt za noclegi: 28 675,85 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst