Orzeczenie · 2004-03-04

I PK 478/02Odprawa pkp interpretacja art 48 ustawy

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2004-03-04

SNPrawo pracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy

PKPrestrukturyzacjaodprawawypowiedzenieustawa o komercjalizacjiSąd Najwyższyprawo pracy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia M.P. o wyrównanie odprawy pieniężnej związanej z wypowiedzeniem stosunku pracy przez Polskie Koleje Państwowe S.A. Pracodawca wypowiedział powódce umowę o pracę w dniu 28 stycznia 2000 r. z powodu restrukturyzacji, wypłacając jej rekompensatę i odprawę w łącznej kwocie 8.462,62 zł. Powódka domagała się dodatkowo 20.000 zł tytułem odprawy określonej w art. 48 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”. Sąd Rejonowy w P. zasądził na jej rzecz kwotę 11.537,38 zł, uznając, że przepis art. 48 ustawy, mimo wejścia w życie po dacie zwolnienia, ma zastosowanie retroaktywne. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację pozwanego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale składu siedmiu sędziów (III PZP 11/03), zgodnie z którą uprawnienie do odprawy określonej w art. 48 i 49 ustawy przysługuje tylko pracownikom, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło po dniu wejścia w życie ustawy. Sąd uznał, że przepisy rozdziału 8 ustawy, dotyczące uprawnień pracowników, są ściśle powiązane z procesami komercjalizacji i restrukturyzacji PKP, które następowały po wejściu ustawy w życie. Nie można zatem przyjąć, aby procesy te miała poprzedzać restrukturyzacja zatrudnienia w sposób funkcjonalnie z nimi powiązany. Świadczenia wypłacone pracownikom przed wejściem w życie ustawy były świadczeniami należnymi i nie podlegały rozliczeniu z nową odprawą, co zapobiegałoby dyskryminacji zwolnionych po tej dacie. Sąd podkreślił również konieczność ścisłej i restrykcyjnej wykładni przepisów przewidujących ponadstandardowe świadczenia dla pracowników PKP, zgodnie z art. 216 Konstytucji RP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 48 ustawy o komercjalizacji PKP w zakresie jego zastosowania czasowego, zasady retroaktywności przepisów dotyczących świadczeń pracowniczych, zasady wykładni przepisów dotyczących świadczeń publicznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji PKP i konkretnej ustawy. Może mieć znaczenie dla innych przypadków stosowania przepisów z mocą wsteczną.

Zagadnienia prawne (2)

Jaki jest zakres czasowy zastosowania przepisu art. 48 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” w kontekście zwolnień pracowników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis art. 48 ustawy ma zastosowanie tylko do pracowników, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło po dniu wejścia w życie tej ustawy (tj. po 27 października 2000 r.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na uchwale III PZP 11/03, wskazując, że uprawnienia wynikające z rozdziału 8 ustawy są powiązane z procesami komercjalizacji i restrukturyzacji PKP, które następowały po wejściu ustawy w życie. Świadczenia wypłacone przed wejściem w życie ustawy były należne i nie podlegają rozliczeniu z nową odprawą, co zapobiega dyskryminacji.

Czy pracownikowi, z którym stosunek pracy został rozwiązany przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 września 2000 r., przysługuje odprawa pieniężna określona w art. 48 tej ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ ustawa ma zastosowanie tylko do zwolnień dokonanych po jej wejściu w życie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dotyczące odpraw są ściśle związane z procesami restrukturyzacji i komercjalizacji PKP, które rozpoczęły się po wejściu w życie ustawy. Nadawanie przepisom wstecznej mocy obowiązującej byłoby sprzeczne z tym powiązaniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Polskie Koleje Państwowe SA Dyrekcja Infrastruktury Kolejowej w likwidacji w P.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M.P.	osoba_fizyczna	powódka
Polskie Koleje Państwowe SA Dyrekcja Infrastruktury Kolejowej w likwidacji w P.	spółka	pozwany

Przepisy (5)

Główne

u. o komercjalizacji PKP art. 48

Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”

Przepis ma zastosowanie tylko do zwolnień dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy (27 października 2000 r.). Nie ma zastosowania retroaktywnego do zwolnień sprzed tej daty.

Pomocnicze

u. o zwolnieniach grupowych

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy

Wspomniana jako podstawa wypłacenia odprawy przed wejściem w życie ustawy z 2000 r.

k.p.c. art. 393¹⁵

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odstąpienia od obciążenia powódki kosztami postępowania kasacyjnego i apelacyjnego.

Konstytucja RP art. 216

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Uzasadnia ścisłą, restrykcyjną wykładnię przepisów przewidujących korzystne świadczenia dla pracowników PKP.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 48 ustawy o komercjalizacji PKP ma zastosowanie tylko do zwolnień dokonanych po wejściu w życie ustawy. • Uprawnienia wynikające z rozdziału 8 ustawy są powiązane z procesami komercjalizacji i restrukturyzacji PKP, które następowały po wejściu ustawy w życie. • Świadczenia wypłacone pracownikom przed wejściem w życie ustawy były należne i nie podlegają rozliczeniu z nową odprawą. • Ścisła i restrykcyjna wykładnia przepisów przewidujących ponadstandardowe świadczenia dla pracowników PKP, zgodnie z art. 216 Konstytucji RP.

Odrzucone argumenty

Przepis art. 48 ustawy o komercjalizacji PKP ma zastosowanie retroaktywne do zwolnień dokonanych przed wejściem w życie ustawy.

Godne uwagi sformułowania

niefrasobliwość i bałaganiarstwo prawodawcy w zakresie używania form gramatycznych oraz formalnej i merytorycznej poprawności przy redagowaniu przepisów • nie sposób przyjąć, iżby procesy te miała poprzedzać funkcjonalnie z nimi powiązana restrukturyzacja zatrudnienia • środki finansowe na cele publiczne są gromadzone i wydatkowane w sposób określony w ustawie

Skład orzekający

Andrzej Kijowski

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Hajn

członek

Herbert Szurgacz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 48 ustawy o komercjalizacji PKP w zakresie jego zastosowania czasowego, zasady retroaktywności przepisów dotyczących świadczeń pracowniczych, zasady wykładni przepisów dotyczących świadczeń publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji PKP i konkretnej ustawy. Może mieć znaczenie dla innych przypadków stosowania przepisów z mocą wsteczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa pracy, w szczególności kwestii retroaktywności, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Pokazuje również, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy w kontekście szerszych procesów restrukturyzacyjnych.

“Czy pracownik PKP zwolniony przed 2000 rokiem może liczyć na odprawę z nowej ustawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 11 537,38 PLN

wyrównanie odprawy pieniężnej: 11 537,38 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników