Orzeczenie · 2026-04-22

I OZ 141/26Oddalenie zażalenia wstrzymanie kosztów rozgraniczeniowych

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniakoszty postępowaniarozgraniczenie nieruchomościprawo pomocysytuacja materialnaskarżącyzażaleniesąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M.K. i Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2025 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 4243,50 zł. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazali należycie, iż wykonanie postanowienia mogłoby doprowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, wskazując na zbyt lakoniczną argumentację wnioskodawców. Mimo to, Sąd I instancji samodzielnie ustalił sytuację majątkową skarżących z akt postępowania o przyznanie prawa pomocy, stwierdzając posiadanie domu, nieruchomości rolnej oraz miesięczne dochody w wysokości 7771,85 zł, które przekraczały wydatki (6480,71 zł). W ocenie Sądu I instancji, sytuacja majątkowa nie uzasadniała wstrzymania wykonania postanowienia, a skarżący mieli możliwość ubiegania się o rozłożenie kosztów na raty. Skarżący w zażaleniu zarzucili naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, pominięcie istotnych okoliczności z postępowania o prawo pomocy, a także niewłaściwe utożsamienie 'trudnych do odwrócenia skutków' z sytuacjami wyjątkowymi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając argumentację Sądu I instancji. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione przez skarżących argumenty były zbyt ogólnikowe i nie uprawdopodobniły niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. NSA zaznaczył, że wykonanie obowiązku finansowego jest co do zasady odwracalne, a sama potencjalna możliwość wystąpienia trudności finansowych nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania, zwłaszcza gdy skarżący nie uwiarygodnili swoich twierdzeń. Sąd nie badał legalności postanowienia SKO, a jedynie przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia o kosztach postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., w szczególności w kontekście wykazania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oraz roli sądu w ustalaniu sytuacji materialnej strony.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego i oceny sytuacji materialnej skarżących. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów spraw lub innych rodzajów kosztów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji, gdy skarżący nie wykazali w sposób należyty swojej trudnej sytuacji materialnej, sąd administracyjny może samodzielnie ustalić tę sytuację na podstawie akt postępowania o przyznanie prawa pomocy w celu oceny wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może samodzielnie ustalić sytuację majątkową skarżących na podstawie akt postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli wnioskodawca nie wykazał jej należycie.

Uzasadnienie

Sąd I instancji, mimo lakonicznego przedstawienia sytuacji majątkowej przez skarżących, samodzielnie ustalił ją na podstawie akt postępowania o prawo pomocy, co zostało uznane za prawidłowe przez NSA.

Jakie przesłanki muszą zostać spełnione, aby sąd administracyjny wstrzymał wykonanie postanowienia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Aby wstrzymać wykonanie postanowienia, skarżący muszą wykazać, że w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a argumenty dotyczące trudności finansowych muszą być konkretne i poparte dowodami, a nie ogólnikowe. Sama możliwość wystąpienia trudności finansowych nie jest wystarczająca.

Czy obowiązek zapłaty kosztów postępowania rozgraniczeniowego, nawet w sytuacji trudności finansowych, może być uznany za 'trudny do odwrócenia skutek' w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek finansowy jest co do zasady odwracalny, a sama potencjalna możliwość wystąpienia trudności finansowych nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania, jeśli nie prowadzi do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że wykonanie obowiązku finansowego jest odwracalne, a instytucja wstrzymania wykonania ma chronić przed skutkami, których nie można naprawić w razie uwzględnienia skargi. Trudności finansowe same w sobie nie spełniają tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego.

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wykonanie postanowienia prowadziłoby do istotnego zachwiania równowagi finansowej gospodarstwa domowego skarżących. • Obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego jest rażąco nieproporcjonalne i stanowi nieuzasadnioną sankcję finansową. • Obowiązek zapłaty ponad 4 tys. zł w sytuacji minimalnego dochodu i znaczących zobowiązań kredytowych stanowi realne ryzyko naruszenia stabilności ekonomicznej. • Niski poziom dochodów skarżących i realne ryzyko trudnych do odwrócenia skutków. • Sytuacja materialna skarżących pozwala na odkładanie oszczędności. • Utożsamienie 'trudnych do odwrócenia skutków' wyłącznie ze szczególnymi sytuacjami wyjątkowymi. • Orzecznictwo NSA wskazuje, że trudne do odwrócenia skutki obejmują także długotrwałe i dotkliwe pogorszenie sytuacji majątkowej. • Wyegzekwowane należności pieniężne powodują istotne, długotrwałe konsekwencje ekonomiczne. • Pominięcie okoliczności, że skarżący nie byli inicjatorami postępowania rozgraniczeniowego, co czyni nałożenie kosztów rażąco niesprawiedliwym.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności (...) spoczywa na wnioskodawcy • wykonanie obowiązku o charakterze finansowym jest co do zasady odwracalne • sama potencjalna możliwość wystąpienia trudności finansowych u skarżących nie jest wystarczającą przesłanką

Skład orzekający

Krzysztof Sobieralski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia o kosztach postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., w szczególności w kontekście wykazania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oraz roli sądu w ustalaniu sytuacji materialnej strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego i oceny sytuacji materialnej skarżących. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów spraw lub innych rodzajów kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej procedury w sądach administracyjnych – wstrzymania wykonania decyzji, co jest kluczowe dla prawników. Pokazuje, jak sąd ocenia dowody dotyczące sytuacji finansowej strony.

Kiedy sąd wstrzyma wykonanie kosztów postępowania? Kluczowe przesłanki i ciężar dowodu.

Dane finansowe

WPS: 4243,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst