Orzeczenie · 2026-05-14

I OZ 133/26Zawieszenie postępowania opłaty dom opieki społecznej śmierć strony

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznadom pomocy społecznejopłatyzawieszenie postępowaniaśmierć stronynastępstwo procesowespadkobiercyprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o zawieszeniu postępowania w sprawie dotyczącej opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Sąd I instancji zawiesił postępowanie z urzędu na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), ponieważ skarżąca zmarła po wydaniu wyroku, ale przed jego doręczeniem. Sąd Wojewódzki uznał, że obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w DPS nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, gdyż może obciążać również innych krewnych jako spadkobierców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło zażalenie, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów dotyczących uzasadnienia i niewłaściwe zastosowanie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych ze zmarłym (art. 124 § 3 p.p.s.a.). NSA stwierdził, że sprawa dotycząca opłat za pobyt w DPS, zwłaszcza gdy dotyczy zwiększenia odpłatności za okres wsteczny i może obciążać spadkobierców zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych ze zmarłym. W związku z tym, śmierć strony obligowała do zawieszenia postępowania do czasu wskazania następców prawnych. NSA nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie postanowienia Sądu I instancji za wystarczające.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony w sprawach dotyczących opłat za pobyt w domach pomocy społecznej oraz możliwości obciążenia spadkobierców tymi opłatami.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów prawa o pomocy społecznej oraz postępowania sądowoadministracyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy śmierć strony postępowania sądowoadministracyjnego, której przedmiotem jest ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, obliguje sąd do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, jeśli opłata ta może obciążać spadkobierców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć strony obliguje sąd do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, jeśli przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych ze zmarłym, a może obciążać spadkobierców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłata za pobyt w domu pomocy społecznej, zwłaszcza gdy dotyczy zwiększenia odpłatności za okres wsteczny, może obciążać spadkobierców zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym, nie odnosi się ona wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych ze zmarłym, co uzasadnia obligatoryjne zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Czy uzasadnienie postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest wystarczające, jeśli wskazuje na śmierć strony i możliwość obciążenia spadkobierców opłatą za pobyt w DPS?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie jest wystarczające, jeśli jasno wskazuje powody zawieszenia postępowania.

Uzasadnienie

NSA nie dopatrzył się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając, że uzasadnienie postanowienia Sądu I instancji zawierało wszystkie niezbędne elementy i w sposób jasny wskazywało powody zawieszenia postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego na postanowienie WSA o zawieszeniu postępowania.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego.

u.p.s. art. 96 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na spadkobiercy osoby, która korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej - z masy spadkowej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

u.p.s. art. 36 § pkt 2 lit. o

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pobyt w domu pomocy społecznej jest świadczeniem z pomocy społecznej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozpoznania zażalenia przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony postępowania sądowoadministracyjnego obliguje sąd do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, jeśli przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych ze zmarłym, a może obciążać spadkobierców. • Opłata za pobyt w domu pomocy społecznej, zwłaszcza gdy dotyczy zwiększenia odpłatności za okres wsteczny, może obciążać spadkobierców zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Odrzucone argumenty

Zażalenie SKO zarzucające naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie postanowienia o zawieszeniu postępowania. • Zażalenie SKO zarzucające niewłaściwe zastosowanie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy wyrok nie uzyskał prawomocności, a strona zmarła przed jego doręczeniem.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego • obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego mieszkańca domu ponieważ oprócz niego w dalszej kolejności obowiązek ten obciąża innych krewnych • zapłacona kwota może zwiększać masę spadkową • osoby zobowiązane w dalszej kolejności do ponoszenia ww. opłaty, będący następcami prawnymi zmarłego, powinni mieć możliwość kwestionowania decyzji nakładającej na ich poprzednika prawnego obowiązek

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony w sprawach dotyczących opłat za pobyt w domach pomocy społecznej oraz możliwości obciążenia spadkobierców tymi opłatami."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów prawa o pomocy społecznej oraz postępowania sądowoadministracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego ze śmiercią strony w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście finansowych zobowiązań, które mogą przejść na spadkobierców.

“Czy opłaty za dom opieki społecznej przechodzą na spadkobierców po śmierci pensjonariusza?”

Sektor

opieka zdrowotna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst