Orzeczenie · 2026-06-25

I OW 94/26Odrzucenie wniosku o spór o właściwość samorządowa 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-25
NSAAdministracyjneNiskansa
spór o właściwośćsamorząd terytorialnyopieka nad dzieckiemrodzina zastępczapowiatgminaNSAKPASKO

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek powiatu opolskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z miastem Opole w przedmiocie wskazania jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialnej za ponoszenie wydatków na opiekę i wychowanie małoletniej M. C., umieszczonej w rodzinie zastępczej. Sąd, powołując się na art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, podkreślił, że sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego tylko wtedy, gdy nie istnieje wspólny organ wyższego stopnia właściwy do ich rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 17 pkt 1 KPA, organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W niniejszej sprawie, przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (art. 191 ust. 16) odsyłają do stosowania przepisów KPA w sprawach sporów o właściwość powiatów i gmin. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych, w § 1 pkt 8, stanowi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu jest właściwe dla powiatu opolskiego oraz miasta na prawach powiatu - Opole. W związku z tym, że istnieje wspólny organ wyższego stopnia (SKO w Opolu), Naczelny Sąd Administracyjny nie był właściwy do rozstrzygnięcia tego sporu. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 PPSA, NSA postanowił odrzucić wniosek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości NSA w sprawach sporów o właściwość między organami samorządu terytorialnego, gdy istnieje wspólny organ wyższego stopnia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy spór o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego ma być rozstrzygnięty przez NSA, a nie przez organ administracji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między powiatem a miastem w sprawie ponoszenia wydatków na opiekę nad dzieckiem umieszczonym w rodzinie zastępczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, NSA nie jest właściwy, jeśli istnieje wspólny organ wyższego stopnia właściwy do rozstrzygnięcia sporu.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami JST tylko w sytuacji braku wspólnego organu wyższego stopnia. W tym przypadku, zgodnie z KPA i przepisami szczególnymi, właściwe jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Kto jest organem wyższego stopnia w sporach o właściwość między powiatem a miastem w sprawach dotyczących pieczy zastępczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 17 pkt 1 KPA, organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W sprawach sporów o właściwość dotyczących wydatków na pieczę zastępczą stosuje się KPA, a SKO właściwe miejscowo jest organem rozstrzygającym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Odrzucono wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z powodu braku właściwości NSA.

Przepisy (9)

Główne

PPSA art. 58 § 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca wniosek o wszczęcie postępowania lub skargę, jeżeli ustawa stanowi inaczej.

Pomocnicze

PPSA art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

PPSA art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli sąd stwierdzi, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, postanowieniem przekaże ją do właściwego sądu lub organu.

PPSA art. 15 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

KPA art. 22 § 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia – z zastrzeżeniem pkt 2-4 – a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny.

KPA art. 17 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.

KPA art. 5 § 2 pkt. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Jednostka samorządu terytorialnego jest stroną w postępowaniu administracyjnym.

uwrspz art. 191 § 16

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

W sprawach rozstrzygania sporów o właściwość powiatów oraz gmin obowiązanych do ponoszenia wydatków, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy kpa.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych § 1 pkt. 8

W województwie opolskim obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu obejmuje zarówno powiat opolski, jak i miasto na prawach powiatu - Opole.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie wspólnego organu wyższego stopnia (SKO w Opolu) właściwego do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między powiatem a miastem.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1-4 kpa organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości NSA w sprawach sporów o właściwość między organami samorządu terytorialnego, gdy istnieje wspólny organ wyższego stopnia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy spór o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego ma być rozstrzygnięty przez NSA, a nie przez organ administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu w sporach między samorządami, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst