I OW 235/25

I OW 235/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku powiatu gorzowskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy powiatem gorzowskim a powiatem sulęcińskim w przedmiocie wskazania powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowywanie A. Z., M. Z. i N. Z. umieszczonych w rodzinie zastępczej postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 20 listopada 2025 r. Starosta Gorzowski, działający w imieniu powiatu gorzowskiego zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy powiatem gorzowskim a powiatem sulęcińskim w przedmiocie wskazania powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie rodzeństwa A. Z., M. Z. i N. Z. umieszczonych w rodzinnej pieczy zastępczej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
W sprawie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej (art. 191 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej – Dz. U. z 2025 r., poz. 49) zarówno powiat gorzowski, jak i powiat sulęciński działają jako jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. Zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W niniejszej sprawie takich szczególnych przepisów brak.
Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Z § 1 pkt 4 lit. a tego rozporządzenia wynika, że w województwie lubuskim obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim obejmuje zarówno powiat gorzowski, jak i powiat sulęcińśki. Pozostające w sporze jednostki samorządu terytorialnego posiadają więc wspólny dla nich organ wyższego stopnia w postaci Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim. W konsekwencji rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu o właściwość nie mieści w kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego, a należy właśnie do tego Kolegium.
Tożsamy pogląd o braku właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji gdy zaistniały spór o właściwość dotyczy spraw ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich umieszczonych w pieczy zastępczej i który toczy się pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego mającymi wspólny dla nich organ wyższego stopnia, został wyrażony m.in. w postanowieniach z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt I OW 144/17, z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt I OW 230/18, z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt I OW 138/20, z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. akt I OW 173/20, z dnia 23 listopada 2021 r. sygn. akt I OW 58/21 oraz z dnia 2 grudnia 2021 r. sygn. akt I OW 88/21.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.